BrainParrot

PIB सारांश मराठीत — 3 नोव्हेंबर, 2026

UPSC साठी निवडलेली आणि सारांशित केलेली पत्र सूचना कार्यालयाची (PIB) दैनिक प्रसिद्धीपत्रके: प्रिलिम्स तथ्ये, GS पेपर आणि प्रत्येक मूळ पत्रकाची लिंक.

GS2फॅक्ट कार्ड3 नोव्हेंबर, 2026

ई-कोर्ट्स मिशन मोड प्रकल्पांतर्गत उपक्रम 'ई-फायलिंग ३.०: प्रक्रियेपासून प्रत्यक्ष व्यवहारापर्यंत' या विषयावर कार्यशाळा

भारत सरकारच्या विधी आणि न्याय मंत्रालयाचा न्याय विभाग ४ नोव्हेंबर २०२६ (बुधवार) रोजी दुपारी २:०० वाजल्यापासून विज्ञान भवन, मौलाना आझाद मार्ग, नवी दिल्ली येथील हॉल क्रमांक ५ मध्ये 'ई-फायलिंग ३.०: प्रक्रियेपासून प्रत्यक्ष व्यवहारापर्यंत' या कार्यशाळेचे आयोजन करत आहे.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3फॅक्ट कार्ड3 नोव्हेंबर, 2026

ट्रायकडून 'दूरसंचार आंतरजोडणी (तिसरी दुरुस्ती) विनियम, २०२६' प्रसिद्ध

भारतीय दूरसंचार नियामक प्राधिकरणाने (ट्राय) आज 'दूरसंचार आंतरजोडणी (तिसरी दुरुस्ती) विनियम, २०२६' प्रसिद्ध केले. हे विनियम १ जानेवारी २०२७ पासून लागू होतील.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3संपूर्ण नोट3 नोव्हेंबर, 2026

३ नोव्हेंबर २०२६ रोजी नवी दिल्लीत 'इंडिया एस अँड टी स्कोअरबोर्ड'चे अनावरण

नीती आयोगाने ३ नोव्हेंबर २०२६ रोजी नवी दिल्लीतील केजी मार्ग येथील सिव्हिल सर्व्हिसेस ऑफिसर्स इन्स्टिट्यूट (सीएसओआय) येथे "भारत विज्ञान व तंत्रज्ञान स्कोअरबोर्ड" सुरू केला. नीती आयोगाचे उपाध्यक्ष अशोक कुमार लाहिरी यांनी त्याचे अनावरण केले.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3संपूर्ण नोट3 नोव्हेंबर, 2026

सुविकल्प – खाण पुनर्वापर साधन; बंद आणि सोडून दिलेल्या खाणींचे उत्पादक मालमत्तेत रूपांतर

कोळसा मंत्रालयांतर्गत कोळसा नियंत्रक संघटनेने (सीसीओ) 'सुविकल्प' हे डिजिटल निर्णय-सहाय्य साधन विकसित केले आहे. बंद आणि परित्यक्त कोळसा व लिग्नाइट खाणींसाठी खाणोत्तर जमिनीचे योग्य उपयोग ओळखून त्यांचा क्रम ठरवण्यास हे साधन मदत करते.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3फॅक्ट कार्ड3 नोव्हेंबर, 2026

पंतप्रधान श्री नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते सुमारे २१,८०० कोटी रुपयांच्या पुणे मेट्रो प्रकल्पांचे उद्घाटन आणि पायाभरणी

पंतप्रधान श्री नरेंद्र मोदी यांनी आज दृक्श्राव्य माध्यमाद्वारे सुमारे २१,८०० कोटी रुपयांच्या पुणे मेट्रो प्रकल्पांचे उद्घाटन आणि पायाभरणी केली.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3संपूर्ण नोट3 नोव्हेंबर, 2026

सर्बानंद सोनोवाल यांनी २०४७ पर्यंत किनारी आणि जलमार्ग मालवाहतुकीचा वाटा दुप्पट करून १२ टक्क्यांवर नेण्याची योजना मांडली

ओडिशातील पुरी येथे झालेल्या सल्लागार समितीच्या बैठकीत केंद्रीय मंत्री सर्बानंद सोनोवाल यांनी सांगितले की, भारताच्या मालवाहतुकीतील तटीय नौवहन आणि अंतर्गत जलमार्ग यांचा एकत्रित वाटा २०४७ पर्यंत ६% वरून १२% पर्यंत दुप्पट करण्याचे सरकारचे उद्दिष्ट आहे.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3फॅक्ट कार्ड3 नोव्हेंबर, 2026

नीति आयोग आणि टेक्समिन यांच्यात भारताची महत्त्वपूर्ण खनिज परिसंस्था बळकट करण्यासाठी संयुक्त हेतू निवेदनावर स्वाक्षऱ्या

नीति आयोग आणि आयआयटी (आयएसएम) धनबाद येथील भारत सरकारच्या विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विभागाचा (डीएसटी) उपक्रम असलेल्या टेक्समिन (तंत्रज्ञान रूपांतरण संशोधन उद्यान) यांनी महत्त्वपूर्ण आणि धोरणात्मक खनिज क्षेत्रातील सहकार्य बळकट करण्यासाठी संयुक्त हेतू निवेदनावर (एसओआय) स्वाक्षऱ्या केल्या.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS2फॅक्ट कार्ड3 नोव्हेंबर, 2026

एक्सरसाइज टायगर ट्रायम्फ २०२६ चा उद्घाटन समारंभ

भारत-अमेरिका द्विपक्षीय त्रिसेवा मानवतावादी सहाय्य आणि आपत्ती निवारण (एचएडीआर) सरावाच्या, टायगर ट्रायम्फ २०२६ च्या पाचव्या आवृत्तीचा उद्घाटन समारंभ २ नोव्हेंबर २०२६ रोजी विशाखापट्टणम येथील सागरी युद्ध केंद्रात (एमडब्ल्यूसी) पार पडला.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3संपूर्ण नोट3 नोव्हेंबर, 2026

आदित्य-एल१ वरील व्हीईएलसीने सौर उद्रेकाचा असममित विस्तार उघड केला, ज्याचा अवकाशीय हवामानावर परिणाम होऊ शकतो

भारतीय खगोलभौतिकी संस्थेतील (आयआयए) शास्त्रज्ञांनी अदित्य-एल१ च्या दृश्य उत्सर्जन रेषा कोरोनाग्राफचा (व्हीईएलसी) वापर केला. त्यासोबत नासाच्या एसडीओचा डेटा आणि त्रिमितीय प्रारूपन वापरले. त्यातून असे आढळले की एक कोरोनल मास इजेक्शन (सीएमई) सममित बुडबुड्यासारखा पसरला नाही.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3संपूर्ण नोट3 नोव्हेंबर, 2026

२१ व्या शतकातील लष्करी सज्जतेसाठी महत्त्वपूर्ण संरक्षण क्षमतांचे स्वदेशी उत्पादन आणि स्वतंत्र शाश्वतता महत्त्वाची: दिल्ली संरक्षण संवाद २०२६ मध्ये संरक्षण मंत्री

संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी ३ नोव्हेंबर २०२६ रोजी एमपी-आयडीएसए येथे तिसऱ्या दिल्ली संरक्षण संवादाचे (डीडीडी) उद्घाटन केले. हा दोन दिवसांचा कार्यक्रम ३-४ नोव्हेंबर रोजी "संरक्षण सुधारणा, आत्मनिर्भरता, सहकार्य आणि निर्यात" या संकल्पनेवर आयोजित आहे.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS2फॅक्ट कार्ड3 नोव्हेंबर, 2026

औषधांच्या बॅच रिलीजसाठी पात्र व्यक्तींचे प्राधिकरण अनिवार्य करण्यासाठी केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाचा औषधे नियम, १९४५ मध्ये सुधारणांचा प्रस्ताव

केंद्रीय आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयाने औषधे नियम, १९४५ मध्ये सुधारणा प्रस्तावित केल्या आहेत. त्यानुसार औषध उत्पादकांना औषधांच्या बॅच रिलीजसाठी योग्य पात्रता आणि अनुभव असलेल्या व्यक्तीला औपचारिकरित्या अधिकृत करणे आणि उत्पादित केलेल्या प्रत्येक बॅचसाठी विहित नोंदी ठेवणे बंधनकारक केले जाईल.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3संपूर्ण नोट3 नोव्हेंबर, 2026

वाणिज्य आणि उद्योग मंत्री श्री पीयूष गोयल यांच्या अध्यक्षतेखाली भारताची बायोफार्मा स्टार्टअप परिसंस्था बळकट करणे आणि जैवअर्थव्यवस्थेच्या वाढीला गती देणे या विषयावर गोलमेज बैठक

वाणिज्य व उद्योगमंत्री पीयूष गोयल यांनी नवी दिल्लीतील वाणिज्य भवन येथे "भारताची जैव-अर्थव्यवस्था संधी: नवोन्मेष व वाढीला चालना देण्यात स्टार्टअपची भूमिका" या विषयावरील उच्चस्तरीय गोलमेज परिषदेचे अध्यक्षपद भूषवले.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3संपूर्ण नोट3 नोव्हेंबर, 2026

इंडियाएआय मिशनकडून इंडियाएआय इनोव्हेशन सेंटर स्तंभांतर्गत सोकेटचे स्वदेशी फाउंडेशन मॉडेल एका-१ आणि झेंटेआयक्यूचे धीर २ बी व धीर ५ बी प्रकाशित

इंडियाएआय अभियानाने (एमईआयटीवाय) नवी दिल्ली येथील कार्यक्रमात स्वदेशी पायाभूत मॉडेल्सचे दोन संच प्रसिद्ध केले:

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS2फॅक्ट कार्ड3 नोव्हेंबर, 2026

औषधे, वैद्यकीय उपकरणे आणि सौंदर्यप्रसाधनांच्या आयातीसाठी अधिकृत प्रवेशद्वारांचा विस्तार करण्याचा केंद्रीय आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयाचा प्रस्ताव

केंद्रीय आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयाने देशात औषधे, वैद्यकीय उपकरणे आणि सौंदर्यप्रसाधनांच्या आयातीसाठीच्या अधिकृत प्रवेशबिंदूंचे जाळे विस्तारण्यासाठी औषधे नियम, १९४५ च्या नियम ४३ए मध्ये सुधारणा प्रस्तावित केली आहे.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS2संपूर्ण नोट3 नोव्हेंबर, 2026

केंद्रीय मंत्री डॉ. वीरेंद्र कुमार उद्या राष्ट्रीय राजधानीत आंतरपिढी बंध दृढ करणाऱ्या राष्ट्रीय मोहिमेचा, 'वयो सन्मान राष्ट्रीय अभियाना'चा शुभारंभ करणार

सामाजिक न्याय व सक्षमीकरण मंत्रालयाने ४ नोव्हेंबर २०२६ रोजी 'वयो सन्मान राष्ट्रीय अभियान' सुरू करण्याची घोषणा केली. ३ नोव्हेंबरच्या प्रसिद्धीपत्रकात "उद्या" असा उल्लेख आहे. केंद्रीय मंत्री डॉ. वीरेंद्र कुमार नवी दिल्लीत या अभियानाचा शुभारंभ करतील.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3संपूर्ण नोट3 नोव्हेंबर, 2026

अंताल्या येथील यूएनएफसीसीसी कॉप३१ मध्ये भारत उपाययोजनाभिमुख आणि समतापूर्ण हवामान कृतीचा पाठपुरावा करेल: केंद्रीय पर्यावरण मंत्री

पर्यावरण मंत्री भूपेंद्र यादव यांनी प्रसारमाध्यमांना यूएनएफसीसीसी सीओपी३१ साठी भारताच्या वाटाघाटींच्या भूमिकेची माहिती दिली. सीओपी३१ ९–२० नोव्हेंबर २०२६ दरम्यान तुर्किये येथील अंताल्या येथे होणार आहे.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3फॅक्ट कार्ड3 नोव्हेंबर, 2026

भारतीय नौदलाने सोमालियाच्या किनाऱ्याजवळ अपहृत मासेमारी नौका 'अझिनी'ची यशस्वीरीत्या सुटका केली

४८ तासांहून अधिक काळ चाललेल्या जलद आणि उत्तम समन्वयित कारवाईत भारतीय नौदलाने 'अझिनी' ही मासेमारी नौका सशस्त्र समुद्री चाच्यांच्या ताब्यातून यशस्वीरीत्या मुक्त केली. या कारवाईचा शेवट सर्व २० कर्मचाऱ्यांच्या सुरक्षित सुटकेने झाला; कोणतीही जीवितहानी किंवा दुखापत झाली नाही.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3संपूर्ण नोट3 नोव्हेंबर, 2026

रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय (एमओआरटीएच) आणि बिहार सरकार यांच्यात जलसाठ्यांतील गाळ शास्त्रीय पद्धतीने काढणे आणि राष्ट्रीय महामार्ग प्रकल्पांमध्ये गाळाचा वापर करणे यासाठी सामंजस्य करार

रस्ते वाहतूक व महामार्ग मंत्रालय आणि बिहार सरकार यांनी नवी दिल्लीत नितीन गडकरी आणि बिहारचे मुख्यमंत्री सम्राट चौधरी यांच्या उपस्थितीत सामंजस्य करारावर स्वाक्षऱ्या केल्या.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS2फॅक्ट कार्ड3 नोव्हेंबर, 2026

मध्य प्रदेश आणि राजस्थानच्या सीमावर्ती जिल्ह्यांतील मुलींची महाराष्ट्रातील शहरांमध्ये विक्री आणि तस्करी झाल्याच्या वृत्ताची भारताच्या राष्ट्रीय मानवी हक्क आयोगाकडून स्वतःहून दखल

मध्य प्रदेश आणि राजस्थानच्या सीमेलगतच्या अनेक जिल्ह्यांमध्ये मोठ्या संख्येने अल्पवयीन मुलींना त्यांचे पालक दलालांना ३ लाख ते ५ लाख रुपयांना विकत असल्याच्या प्रसारमाध्यमांतील वृत्ताची राष्ट्रीय मानवी हक्क आयोगाने स्वतःहून दखल घेतली आहे.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →

3 नोव्हेंबर, 2026 च्या सर्व चालू घडामोडी → · UPSC साठी PIB सारांश मराठीत · UPSC चालू घडामोडी मराठीत