BrainParrot

औषधांच्या बॅच रिलीजसाठी पात्र व्यक्तींचे प्राधिकरण अनिवार्य करण्यासाठी केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाचा औषधे नियम, १९४५ मध्ये सुधारणांचा प्रस्ताव

GS2फॅक्ट कार्डप्रकाशित: · अद्ययावत:

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

सारांश

केंद्रीय आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयाने औषधे नियम, १९४५ मध्ये सुधारणा प्रस्तावित केल्या आहेत. त्यानुसार औषध उत्पादकांना औषधांच्या बॅच रिलीजसाठी योग्य पात्रता आणि अनुभव असलेल्या व्यक्तीला औपचारिकरित्या अधिकृत करणे आणि उत्पादित केलेल्या प्रत्येक बॅचसाठी विहित नोंदी ठेवणे बंधनकारक केले जाईल.

UPSC साठी महत्त्व: प्रासंगिकता: ✅ जीएस२ – शासन/आरोग्य नियमन; जीएस३ – औषधनिर्माण गुणवत्ता हमी

प्रिलिम्ससाठी महत्त्वाची तथ्ये

  • केंद्रीय आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालयाने औषधे नियम, १९४५ मध्ये सुधारणा करण्याचा प्रस्ताव मांडला आहे. या सुधारणांचे मसुदे शासकीय राजपत्रात प्रसिद्ध करण्यात आले असून त्यावर हरकती व सूचना मागवण्यात आल्या आहेत.
  • औषध उत्पादकांना औषधांच्या बॅच प्रकाशनासाठी योग्य पात्रता व अनुभव असलेल्या व्यक्तीला औपचारिकरीत्या प्राधिकृत करावे लागेल.
  • उत्पादकांना तयार केलेल्या प्रत्येक बॅचसाठी विहित अभिलेख (नोंदी) जतन करावे लागतील.
  • भरून काढावयाची उणीव: सध्या उत्पादन परवान्यासाठी उत्पादन व चाचणीची जबाबदारी असलेल्या सक्षम तांत्रिक कर्मचाऱ्यांचा तपशील द्यावा लागतो; मात्र बॅच प्रकाशनासाठी प्राधिकृत व्यक्तीचा स्पष्ट उल्लेख करणारी कोणतीही विशिष्ट तरतूद नाही.
  • प्रस्तावानुसार, उत्पादन परवान्यासाठी अर्ज करणाऱ्यांना बॅच प्रकाशनासाठी योग्य पात्रताधारक व अनुभवी व्यक्तीची नियुक्ती करावी लागेल आणि बॅच प्रकाशनाच्या नोंदी जतन कराव्या लागतील.
  • नियमांतर्गत बॅच प्रकाशन प्रमाणपत्रासाठी विहित नमुना लागू केला जाईल.
  • बॅच प्रकाशन हा उत्पादनातील एक महत्त्वाचा टप्पा आहे. बॅच वितरणासाठी सोडण्यापूर्वी गुणवत्तेचे निकष आणि कागदपत्रे यांचे सर्वंकष पुनरावलोकन यात केले जाते.
  • नमूद उद्दिष्टे: उत्तरदायित्व बळकट करणे, जबाबदारी स्पष्टपणे निश्चित करणे, बॅच प्रकाशनाच्या निर्णयांची शोधक्षमता (ट्रेसेबिलिटी) सुनिश्चित करणे, उत्पादन गुणवत्तेवरील देखरेखीचा अतिरिक्त स्तर निर्माण करणे आणि चांगल्या उत्पादन पद्धतींच्या (जीएमपी) पालनास पाठबळ देणे.
  • हरकती व सूचना अवर सचिव (औषध नियमन), आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय, कर्तव्य भवन-१, नवी दिल्ली यांच्याकडे किंवा ईमेलद्वारे पाठवाव्यात. प्रसिद्धीपत्रकात अभिप्राय पाठवण्याची कोणतीही अंतिम मुदत नमूद केलेली नाही.

संबंधित विषय

  • औषधे व सौंदर्यप्रसाधने अधिनियम, १९४०, औषधे नियम, १९४५ आणि जीएमपी निकष (औषध गुणवत्ता नियमन)

विषय: GS2

या नोट्स कशा लिहिल्या आणि तपासल्या जातात →

3 नोव्हेंबर, 2026 च्या सर्व चालू घडामोडी → · UPSC चालू घडामोडी मराठीत