BrainParrot

PIB सारांश मराठीत — 4 नोव्हेंबर, 2026

UPSC साठी निवडलेली आणि सारांशित केलेली पत्र सूचना कार्यालयाची (PIB) दैनिक प्रसिद्धीपत्रके: प्रिलिम्स तथ्ये, GS पेपर आणि प्रत्येक मूळ पत्रकाची लिंक.

GS2संपूर्ण नोट4 नोव्हेंबर, 2026

निर्दिष्ट महत्त्वपूर्ण मापदंडांवर मानक दर्जाची नसल्याचे आढळलेल्या औषधांचे उत्पादन परवाने तात्काळ निलंबित करण्याचा केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाचा प्रस्ताव

आरोग्य मंत्रालयाने औषध नियम, १९४५ मध्ये दुरुस्ती प्रस्तावित केली आहे. त्यानुसार एखादे औषध शासकीय विश्लेषकाने निर्दिष्ट निर्णायक मापदंडांवर 'मानक गुणवत्तेचे नाही' (एनएसक्यू) असे घोषित केल्यावर परवाना देणारे प्राधिकरण त्या औषधाचा उत्पादन परवाना तत्काळ निलंबित करेल.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3संपूर्ण नोट4 नोव्हेंबर, 2026

सर्व अग्निवीरांना संरक्षण दलांमध्ये सामावून घेण्याचा मार्ग मंत्रिमंडळाने खुला केला

केंद्रीय मंत्रिमंडळाने अग्निपथ भरती प्रारूप रद्द न करता त्यात बदल केले आहेत. पूर्वीप्रमाणेच २५% अग्निवीरांना गुणवत्तेच्या आधारे नियमित सेवेची संधी दिली जाईल. उर्वरित ७५% अग्निवीर भारतीय संरक्षण दलांच्या शिफारशीनुसार आणखी २ वर्षांची सेवा स्वीकारू शकतील.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3संपूर्ण नोट4 नोव्हेंबर, 2026

मंत्रिमंडळाची 'विकसित भारत इनिशिएटिव्ह फॉर स्टॅटिस्टिकल ट्रान्सफॉर्मेशन, ॲनालिटिक्स अँड रिसर्च (व्हिस्टार)' या २०२६-२७ ते २०३०-३१ या कालावधीसाठीच्या केंद्रीय क्षेत्र योजनेला मंजुरी

  1. सर्वंकष सांख्यिकीय कार्ये आणि परिसंस्थेचे बळकटीकरण; 2. राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांसाठी सांख्यिकी बळकटीकरणासाठी सहाय्य (एसएसएस २.०); 3. ८वी आर्थिक गणना.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3संपूर्ण नोट4 नोव्हेंबर, 2026

केंद्रीय पर्यावरण मंत्री श्री भूपेंद्र यादव यांच्या हस्ते आर्मेनियातील येरेवान येथे सीबीडी कॉप-१७ मध्ये 'भारताचे इतर प्रभावी क्षेत्र-आधारित संवर्धन उपाय (आय-ओईसीएम) नामनिर्देशन मार्गदर्शक तत्त्वे, २०२६' प्रकाशित

०३ नोव्हेंबर २०२६ रोजी केंद्रीय पर्यावरणमंत्री भूपेंद्र यादव यांनी "भारताच्या इतर प्रभावी क्षेत्र-आधारित संवर्धन उपाययोजना (आय-ओईसीएम) २०२६ च्या नामनिर्देशनासाठी मार्गदर्शक तत्त्वे" प्रसिद्ध केली. आर्मेनियातील येरेवान येथे सीबीडी सीओपी-१७ च्या एका सहकार्यक्रमात (साइड इव्हेंट) हे प्रकाशन झाले.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3संपूर्ण नोट4 नोव्हेंबर, 2026

९२ गिगावॅट-तास ग्रिड-स्तरीय ऊर्जा साठवण प्रणालींच्या विकासासाठी १४,५०० कोटी रुपयांच्या व्यवहार्यता तफावत निधी योजनेला मंत्रिमंडळाची मंजुरी

केंद्रीय मंत्रिमंडळाने ग्रिड-स्तरीय ऊर्जा साठवण प्रणालींसाठी व्यवहार्यता तफावत निधी (व्हीजीएफ) योजनेला मंजुरी दिली. आर्थिक वर्ष २०२६-२७ ते २०३०-३१ या कालावधीत यासाठी ₹१४,५०० कोटींचे सहाय्य दिले जाईल.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3संपूर्ण नोट4 नोव्हेंबर, 2026

भारतीय वायुयान नियम, २०२६: भारताच्या आकाशासाठी आधुनिक नियमपुस्तिका

सरकारने भारतीय वायुयान अधिनियम, २०२४ अंतर्गत भारतीय वायुयान नियम, २०२६ अधिसूचित केले. हे नियम १९३७ च्या विमान नियमांची (एअरक्राफ्ट रूल्स) जागा घेतात. ते नियम अनेक दशके भारताची मुख्य उड्डयन नियमावली होते. नवे नियम १ जानेवारी २०२७ पासून लागू होतील.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS2संपूर्ण नोट4 नोव्हेंबर, 2026

केंद्रीय मंत्री डॉ. वीरेंद्र कुमार यांच्या हस्ते आंतरपिढी बंध दृढ करण्यासाठी 'वयो सन्मान राष्ट्रीय अभियाना'चा शुभारंभ

केंद्रीय सामाजिक न्याय व अधिकारिता मंत्री डॉ. वीरेंद्र कुमार यांनी नवी दिल्लीत वयो सन्मान राष्ट्रीय अभियान सुरू केले. हे अटल वयो अभ्युदय योजना (अव्यय) अंतर्गत राबवले जाणारे राष्ट्रीय आंतरपिढी बंध अभियान आहे.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS2संपूर्ण नोट4 नोव्हेंबर, 2026

बलात्कार आणि पॉक्सो (लैंगिक अपराधांपासून बालकांचे संरक्षण) अधिनियमांतर्गतील प्रकरणांच्या जलद सुनावणीसाठीच्या जलदगती विशेष न्यायालयांच्या (एफटीएससी) केंद्र पुरस्कृत योजनेला आणखी पाच वर्षांसाठी (आर्थिक वर्ष २०२६-२७ ते २०३०-३१) मुदतवाढ देण्यास मंत्रिमंडळाची मंजुरी

केंद्रीय मंत्रिमंडळाने अनन्य (केवळ) पॉक्सो न्यायालयांसह जलदगती विशेष न्यायालयांसाठीची केंद्र पुरस्कृत योजना ०१.०४.२०२६ ते ३१.०३.२०३१ अशी पाच वर्षे सुरू ठेवण्यास मंजुरी दिली. एकूण आर्थिक तरतूद ₹३,७८८.०४ कोटी आहे. केंद्राचा वाटा निर्भया निधीतून दिला जातो.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS2संपूर्ण नोट4 नोव्हेंबर, 2026

संसदेच्या धर्तीवर राज्य विधिमंडळांसाठी सामायिक डिजिटल लेखापरीक्षण देखरेख मंच उभारण्याचे लोकसभा अध्यक्षांचे आवाहन

तिरुवनंतपुरम येथे संसद आणि राज्य/केंद्रशासित प्रदेश विधिमंडळांच्या लोकलेखा समित्यांच्या अध्यक्षांच्या दोन दिवसीय परिषदेच्या समारोपप्रसंगी लोकसभा अध्यक्ष ओम बिर्ला यांनी संसदेच्या धर्तीवर राज्य विधिमंडळांसाठी समान डिजिटल लेखापरीक्षण संनियंत्रण मंच उभारण्याचा प्रस्ताव मांडला.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS2संपूर्ण नोट4 नोव्हेंबर, 2026

ताणलेल्या सुरक्षा वातावरणात सागरी परस्परावलंबन अधिक दृढ करण्यासाठी पुरवठा साखळीचे वैविध्यीकरण आणि अधिक प्रादेशिक सहकार्य महत्त्वाचे: इंडो-पॅसिफिक प्रादेशिक संवाद २०२६ मध्ये संरक्षण मंत्री

भारतीय नौदलाच्या तीन दिवसीय आयपीआरडी २०२६ च्या (नवी दिल्ली, ३ नोव्हेंबरपासून सुरू) दुसऱ्या दिवशी संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी परस्परावलंबन "अधिक सुरक्षित" करण्यासाठी विविधीकृत पुरवठा साखळ्या, विश्वासार्ह सागरी पायाभूत सुविधा, सुधारित सागरी जागरूकता आणि सहकार्य यांचे आवाहन केले.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3फॅक्ट कार्ड4 नोव्हेंबर, 2026

वार्षिक उद्योग सर्वेक्षण (एएसआय) २०२४-२५ ची प्रकाशने (खंड पहिला आणि कारखाना क्षेत्राचे सारांश निष्कर्ष) (सर्वेक्षण कालावधी: ऑक्टोबर २०२५ ते जून २०२६) नोव्हेंबर, २०२६

सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालयाने (एमओएसपीआय) एप्रिल २०२४ ते मार्च २०२५ (म्हणजेच आर्थिक वर्ष २०२४-२५) या संदर्भ कालावधीसाठीच्या वार्षिक उद्योग सर्वेक्षणाचे (एएसआय) निष्कर्ष ३० सप्टेंबर २०२६ रोजी तथ्यपत्रकाद्वारे जाहीर केले आहेत.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3संपूर्ण नोट4 नोव्हेंबर, 2026

लिथियम आणि निकेल प्रक्रियेसाठी २,८१४ कोटी रुपयांच्या खर्चतरतुदीसह महत्त्वपूर्ण खनिज प्रक्रियेला चालना देणाऱ्या भांडवली खर्च सहाय्य योजनेला मंत्रिमंडळाची मंजुरी

केंद्रीय मंत्रिमंडळाने "महत्त्वपूर्ण खनिज प्रक्रियेला चालना देण्यासाठी भांडवली खर्च सहाय्य योजना" मंजूर केली. तिचा पाच वर्षांसाठी (आर्थिक वर्ष २०२६-२७ ते २०३०-३१) ₹२,८१४ कोटींचा खर्च निश्चित केला आहे. ही योजना चार देशांतर्गत प्रकल्पांना भांडवली अनुदान देते: दोन लिथियमचे आणि दोन निकेलचे.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →

4 नोव्हेंबर, 2026 च्या सर्व चालू घडामोडी → · UPSC साठी PIB सारांश मराठीत · UPSC चालू घडामोडी मराठीत