BrainParrot

PIB सारांश मराठीत — 5 नोव्हेंबर, 2026

UPSC साठी निवडलेली आणि सारांशित केलेली पत्र सूचना कार्यालयाची (PIB) दैनिक प्रसिद्धीपत्रके: प्रिलिम्स तथ्ये, GS पेपर आणि प्रत्येक मूळ पत्रकाची लिंक.

GS2फॅक्ट कार्ड5 नोव्हेंबर, 2026

मालाबार २०२६ सरावासाठी भारतीय नौदल जहाज सह्याद्री जपानमधील योकोसुका नौदल तळावर दाखल

पूर्व ताफ्यातील भारतीय नौदलाची स्वदेशी मार्गदर्शित क्षेपणास्त्र स्टेल्थ फ्रिगेट आयएनएस सह्याद्री बहुपक्षीय नौदल सराव मालाबार २०२६ मध्ये सहभागी होण्यासाठी ०४ नोव्हेंबर २०२६ रोजी जपानमधील योकोसुका नौदल तळावर दाखल झाली.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3फॅक्ट कार्ड5 नोव्हेंबर, 2026

आंतरमंत्रालयीन गटाकडून मंत्रिमंडळ-प्रत्यायोजित पर्यायी यंत्रणेच्या मंजुरीसाठी ₹१,१०० कोटींहून अधिक मूल्याच्या मालमत्ता कमाईकरण प्रस्तावांची शिफारस

सार्वजनिक उपक्रम विभागाचे (डीपीई) सचिव अध्यक्ष आणि दूरसंचार विभागाचे (डीओटी) सचिव सह-अध्यक्ष असलेल्या आंतरमंत्रालयीन गटाने (आयएमजी) ₹१,१०० कोटींहून अधिक मूल्याच्या मालमत्तांचा समावेश असलेले मालमत्ता कमाईकरण प्रस्ताव पर्यायी यंत्रणेच्या (एएम) विचारार्थ आणि मंजुरीसाठी शिफारस केले आहेत.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS2फॅक्ट कार्ड5 नोव्हेंबर, 2026

आगामी सणासुदीचा हंगाम लक्षात घेऊन आणि राज्यांना भांडवली खर्चाला गती देण्यासाठी तसेच विकास/कल्याणकारी खर्चासाठी निधी उपलब्ध करता यावा यासाठी केंद्र सरकारकडून राज्य सरकारांना ₹१,०९,०१९ कोटींचे नियमित कर हस्तांतरण आगाऊ जारी

केंद्र सरकारने ५ नोव्हेंबर २०२६ रोजी राज्य सरकारांना ₹१,०९,०१९ कोटींचा कर हस्तांतरणाचा नियमित हप्ता जारी केला. सामान्यतः १० नोव्हेंबर २०२६ रोजी जारी होणारा मासिक हप्ता सणासुदीच्या हंगामामुळे पुढे आणून ५ नोव्हेंबर २०२६ रोजी जारी करण्यात आला.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3संपूर्ण नोट5 नोव्हेंबर, 2026

खाण मंत्रालयाकडून महत्त्वपूर्ण खनिज गट लिलावाचा नववा टप्पा आणि शोध परवाना लिलावाचा तिसरा टप्पा सुरू; ऐतिहासिक सुधारणा जाहीर

चौथ्या खाण मंत्र्यांच्या परिषदेत (गोवा) खाण मंत्रालयाने महत्त्वपूर्ण आणि धोरणात्मक खनिज ब्लॉक लिलावाचा नववा टप्पा (२० ब्लॉक) आणि अन्वेषण परवाना (ईएल) लिलावाचा तिसरा टप्पा सुरू केला. न विकल्या गेलेल्या ब्लॉकची समस्या सोडवण्यासाठी नियमात बदल करण्यात आला आहे.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS2संपूर्ण नोट5 नोव्हेंबर, 2026

भारतीय मानक ब्युरो हॉलमार्किंग

पीआयबीच्या एका बॅकग्राउंडरमध्ये बीआयएसमार्फत चालवल्या जाणाऱ्या भारताच्या सोने-चांदी दागिन्यांच्या हॉलमार्किंग प्रणालीचा २०२६ च्या अद्ययावत आकडेवारीसह आढावा घेतला आहे. २०२१ मध्ये सक्तीचे सुवर्ण हॉलमार्किंग सुरू झाल्यापासून ६५ कोटींपेक्षा जास्त सोन्याच्या वस्तूंना एचयूआयडी क्रमांक मिळाले आहेत.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS2संपूर्ण नोट5 नोव्हेंबर, 2026

किम्बर्ली प्रक्रियेच्या पूर्ण बैठकीपूर्वी भारताकडून जागतिक हिरे उद्योग कार्यसूचीला चालना

भारताकडे २०२६ साठी किम्बर्ले प्रक्रियेचे (केपी) अध्यक्षपद आहे. नवी दिल्ली पूर्ण अधिवेशनाच्या तयारीसाठी भारताने ३ नोव्हेंबर २०२६ रोजी अंगोलातील लुआंडा येथे हितधारकांची सल्लामसलत बैठक बोलावली. या सल्लामसलतीचे नेतृत्व केपीचे अध्यक्ष आणि वाणिज्य विभागाचे अतिरिक्त सचिव श्री. यशवीर सिंह यांनी केले.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3संपूर्ण नोट5 नोव्हेंबर, 2026

बीआरई शिखर परिषद आणि प्रदर्शन २०२६ मुळे नवीकरणीय ऊर्जेतील प्रमुख जागतिक शक्ती म्हणून भारताचे स्थान अधिक दृढ: केंद्रीय नवीन आणि नवीकरणीय ऊर्जा मंत्री श्री प्रल्हाद जोशी

चार दिवसांची भारत नवीकरणीय ऊर्जा (बीआरई) शिखर परिषद आणि प्रदर्शन २०२६ नवी दिल्लीतील भारत मंडपम येथे २ ते ५ नोव्हेंबर दरम्यान झाली. पंतप्रधानांनी २ नोव्हेंबर रोजी तिचे उद्घाटन केले. धोरणकर्ते, गुंतवणूकदार, उद्योग, स्टार्टअप आणि आंतरराष्ट्रीय संस्था यांना या परिषदेने एकत्र आणले.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3संपूर्ण नोट5 नोव्हेंबर, 2026

ट्रायकडून ‘उपग्रह संपर्क नेटवर्क प्रदाता अधिकृतीकरण आणि उपग्रह संपर्क नेटवर्क प्रदात्यांना स्पेक्ट्रम नियतवाटप यांचा आराखडा’ यावरील शिफारशी प्रसिद्ध

ट्रायने उपग्रह संपर्क नेटवर्क (एससीएन) प्रदात्यांना प्राधिकृत करण्यासाठी आणि त्यांना स्पेक्ट्रम वाटप करण्यासाठीच्या चौकटीबाबत आपल्या शिफारशी प्रसिद्ध केल्या. दूरसंचार विभागाने (डीओटी) केलेल्या संदर्भानंतर या शिफारशी आल्या आहेत.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3फॅक्ट कार्ड5 नोव्हेंबर, 2026

डीआरडीओकडून अर्ध-बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र ‘प्रलय’ची यशस्वी उड्डाण चाचणी

संरक्षण संशोधन आणि विकास संघटनेने (डीआरडीओ) ५ नोव्हेंबर २०२६ रोजी सुमारे १११० वाजता ओडिशाच्या किनाऱ्यालगतच्या डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम बेटावरून अर्ध-बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र ‘प्रलय’ची यशस्वी उड्डाण चाचणी घेतली.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS2संपूर्ण नोट5 नोव्हेंबर, 2026

ग्रामीण विकास विभाग आणि डीएएचडी यांचा चारा उत्पादनाला चालना, पशुधन पायाभूत सुविधा बळकट करणे आणि व्हीबी–जी राम जी अंतर्गत ग्रामीण उपजीविकेला आधार देण्यासाठी एकत्र सहभाग

ग्रामीण विकास विभाग (डीओआरडी) आणि पशुसंवर्धन व दुग्धव्यवसाय विभाग (डीएएचडी) यांनी सर्व राज्यांना/केंद्रशासित प्रदेशांना संयुक्त सल्ला जारी केला. चारा सुरक्षा, कुरण विकास आणि पशुधनाला साहाय्यक पायाभूत सुविधा सुधारण्यासाठी व्हीबी–जी राम जी अधिनियम, २०२५ चा वापर करण्यास त्यात सांगितले आहे.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3संपूर्ण नोट5 नोव्हेंबर, 2026

एनआरएए, आयसीएआर-एनबीएसएस अँड एलयूपी आणि डीओएलआर यांच्यातर्फे विज्ञानाधारित पाणलोट व्यवस्थापन बळकट करण्यासाठी राष्ट्रीय स्तरावरील चर्चासत्राचे आयोजन

भूसंपदा विभाग (डीओएलआर), राष्ट्रीय पर्जन्याधारित क्षेत्र प्राधिकरण (एनआरएए) आणि आयसीएआर-राष्ट्रीय मृदा सर्वेक्षण व जमीन वापर नियोजन ब्यूरो, नागपूर यांनी सुधारित पाणलोट व्यवस्थापनासाठीच्या राष्ट्रीय तांत्रिक मार्गदर्शक तत्त्वांच्या (एनटीजी) मसुद्यावर तिसरी राष्ट्रीय स्तरावरील सल्लामसलत आयोजित केली.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3संपूर्ण नोट5 नोव्हेंबर, 2026

महत्त्वपूर्ण खनिज प्रक्रियेला चालना देण्यासाठी भांडवली खर्च सहाय्य योजना

केंद्रीय मंत्रिमंडळाने ४ नोव्हेंबर २०२६ रोजी महत्त्वपूर्ण खनिज प्रक्रियेला चालना देण्यासाठीच्या कॅपेक्स सहाय्य योजनेला मंजुरी दिली. योजनेचा खर्च ₹२,८१४ कोटी असून ती आर्थिक वर्ष २०२६-२७ ते आर्थिक वर्ष २०३०-३१ या कालावधीत राबवली जाईल.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →

5 नोव्हेंबर, 2026 च्या सर्व चालू घडामोडी → · UPSC साठी PIB सारांश मराठीत · UPSC चालू घडामोडी मराठीत