BrainParrot

औषधे, वैद्यकीय उपकरणे आणि सौंदर्यप्रसाधनांच्या आयातीसाठी अधिकृत प्रवेशद्वारांचा विस्तार करण्याचा केंद्रीय आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयाचा प्रस्ताव

GS2फॅक्ट कार्डप्रकाशित: · अद्ययावत:

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

सारांश

केंद्रीय आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयाने देशात औषधे, वैद्यकीय उपकरणे आणि सौंदर्यप्रसाधनांच्या आयातीसाठीच्या अधिकृत प्रवेशबिंदूंचे जाळे विस्तारण्यासाठी औषधे नियम, १९४५ च्या नियम ४३ए मध्ये सुधारणा प्रस्तावित केली आहे.

UPSC साठी महत्त्व: प्रासंगिकता: ✅ जीएस२ — आरोग्य/प्रशासन; जीएस३ — अर्थव्यवस्था (व्यापार सुलभीकरण, लॉजिस्टिक्स)

प्रिलिम्ससाठी महत्त्वाची तथ्ये

  • आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालयाने औषधे, वैद्यकीय उपकरणे आणि सौंदर्यप्रसाधने यांच्या आयातीसाठी अधिकृत प्रवेशस्थळांचा विस्तार करण्याकरिता औषधे नियम, १९४५ मधील नियम ४३अ मध्ये दुरुस्ती करण्याचा प्रस्ताव मांडला आहे.
  • नियम ४३अ मध्ये भारतात औषधांची आयात ज्या अधिकृत बंदरे, विमानतळ, रेल्वे स्थानके, रस्ते सीमा-ओलांडणी व इतर प्रवेशस्थळांमार्फत करता येते, ती नमूद केलेली आहेत.
  • या प्रस्तावात अंतर्गत कंटेनर आगार (आयसीडी), एक विशेष आर्थिक क्षेत्र (एसईझेड) आणि एक आंतरराष्ट्रीय विमानतळ यांचा समावेश करण्यात आला आहे. प्रस्तावित नवीन समावेश:
  • आयसीडी सोनीपत, पियाला आणि हरसारू (हरियाणा).
  • आयसीडी दादरी (उत्तर प्रदेश).
  • आयसीडी गांधीधाम/मुंद्रा (गुजरात).
  • आयसीडी सनथनगर आणि थिम्मापूर, हैदराबाद (तेलंगणा).
  • आयसीडी व्हाइटफील्ड, बेंगळुरू (कर्नाटक).
  • एसईझेड बोम्मसंद्र (कर्नाटक).
  • नोएडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (उत्तर प्रदेश) — हवाई मार्गाने औषधांच्या आयातीसाठी.
  • प्रसिद्धीपत्रकात नमूद केलेले विद्यमान जाळे: इंदूर (मध्य प्रदेश) येथील धन्नड आणि तिही येथील आयसीडी, तसेच आधीच अधिसूचित केलेले विमानतळ.
  • नमूद केलेले फायदे:
  • उत्पादन सुविधा, गोदामे आणि वितरण केंद्रे यांच्या जवळ मालाची सीमाशुल्क मंजुरी होणे.
  • अंतर्गत वाहतूक कमी होऊन लॉजिस्टिक्स खर्चात घट आणि विलंबात कपात.
  • व्यवसाय सुलभता आणि आरोग्यसेवा उत्पादनांसाठी अधिक प्रतिसादक्षम पुरवठा साखळी.
  • ही मसुदा अधिसूचना असून ती शासकीय राजपत्राद्वारे उपलब्ध आहे. हरकती व सूचना अवर सचिव (औषधे नियमन), आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालय, कर्तव्य भवन-१, नवी दिल्ली येथे पाठवाव्यात, किंवा औषधे विभागाच्या ई-मेल पत्त्यावर पाठवाव्यात.

संबंधित विषय

  • औषधे व सौंदर्यप्रसाधने कायदा, १९४० आणि केंद्रीय औषध मानक नियंत्रण संघटनेची नियामक भूमिका

विषय: GS2

या नोट्स कशा लिहिल्या आणि तपासल्या जातात →

3 नोव्हेंबर, 2026 च्या सर्व चालू घडामोडी → · UPSC चालू घडामोडी मराठीत