BrainParrot

PIB सारांश मराठीत — 20 नोव्हेंबर, 2026

UPSC साठी निवडलेली आणि सारांशित केलेली पत्र सूचना कार्यालयाची (PIB) दैनिक प्रसिद्धीपत्रके: प्रिलिम्स तथ्ये, GS पेपर आणि प्रत्येक मूळ पत्रकाची लिंक.

GS3संपूर्ण नोट20 नोव्हेंबर, 2026

भारताची स्वावलंबनाकडे ऐतिहासिक झेप: केंद्रीय मंत्री श्री शिवराज सिंह चौहान यांनी भोपाळमध्ये देशातील पहिली स्वदेशी एच५एन१ बर्ड फ्लू लस राष्ट्राला समर्पित केली

केंद्रीय कृषिमंत्री शिवराज सिंह चौहान यांनी भोपाळ येथे एच५एन१ एव्हियन इन्फ्लुएंझाविरुद्धची भारताची पहिली स्वदेशी कोंबडी लस राष्ट्राला समर्पित केली. ही लस आयसीएआर-एनआयएचएसएडी, भोपाळ येथून आली आहे. लहान कुक्कुटपालक शेतकऱ्यांना परवडावी म्हणून तिची किंमत प्रति मात्रा ₹१–२ ठेवली आहे.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3फॅक्ट कार्ड20 नोव्हेंबर, 2026

सकल देशांतर्गत उत्पादन (जीडीपी), ग्राहक किंमत निर्देशांक (सीपीआय) आणि औद्योगिक उत्पादन निर्देशांक (आयआयपी) यांच्या नव्या मालिकेवरील डेटा वापरकर्ता परिषद २३ नोव्हेंबर २०२६ रोजी मुंबईत होणार

सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालय (एमओएसपीआय) २३ नोव्हेंबर २०२६ रोजी मुंबईत "सकल देशांतर्गत उत्पादन (जीडीपी), ग्राहक किंमत निर्देशांक (सीपीआय) आणि औद्योगिक उत्पादन निर्देशांक (आयआयपी) यांच्या नव्या मालिकेवरील डेटा वापरकर्ता परिषद" आयोजित करत आहे.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3संपूर्ण नोट20 नोव्हेंबर, 2026

व्यावसायिक कोळसा खाण लिलावाच्या १६व्या फेरीला जबरदस्त प्रतिसाद; १८ कोळसा गटांसाठी ८५ बोली प्राप्त

कोळसा मंत्रालयाच्या नामनिर्देशित प्राधिकरणाने व्यावसायिक कोळसा खाण लिलावाच्या १६ व्या फेरीच्या आणि १५ व्या फेरीच्या दुसऱ्या प्रयत्नाच्या बोली उघडल्या. या फेऱ्यांमध्ये आठ राज्यांतील २६ कोळसा गट देऊ करण्यात आले होते, आणि त्यापैकी १८ गटांसाठी ८५ बोली प्राप्त झाल्या.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3संपूर्ण नोट20 नोव्हेंबर, 2026

देशांतर्गत उत्पादनाला चालना देण्यासाठी इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाकडून सहा आयटी हार्डवेअर उत्पादनांसाठी सार्वजनिक खरेदी (मेक इन इंडियाला प्राधान्य) आदेश, २०२० मध्ये सुधारणा

सार्वजनिक खरेदी (मेक इन इंडियाला प्राधान्य) आदेश, २०१७ अंतर्गत सहा आयटी हार्डवेअर उत्पादनांसाठी स्थानिक घटक/देशांतर्गत मूल्यवर्धन (डीव्हीए) कसे मोजायचे, यासंबंधीची ७ सप्टेंबर २०२० ची आपली अधिसूचना मेइटीवायने सुधारली. नवी पद्धत प्रक्रियाधारित असून साहित्य-देयक यादीवर (बीओएम) आधारित आहे.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS2संपूर्ण नोट20 नोव्हेंबर, 2026

३१ मार्च २०२७ पर्यंत संपृक्तता गाठण्यासाठी स्वामित्व योजनेची अंमलबजावणी मिशन मोडमध्ये करण्याचे केंद्रीय मंत्री श्री राजीव रंजन सिंह यांचे आवाहन

पंचायती राज मंत्रालयाने नवी दिल्ली येथे स्वामित्व योजनेचा आढावा घेण्यासाठी बैठक घेतली. ग्रामीण मालमत्ता-मालकीचे मॅपिंग आणि मालमत्ता पत्रिकांचे वितरण ठरलेल्या कालावधीत पूर्ण करण्याची बांधिलकी केंद्र आणि राज्यांनी व्यक्त केली.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS2संपूर्ण नोट20 नोव्हेंबर, 2026

पीएमएवाय-यू २.० अंतर्गत सीएसएमसीच्या ११व्या बैठकीचे अध्यक्षपद गृहनिर्माण आणि शहरी कार्य मंत्रालयाच्या शहरी व्यवहार विभागाचे सचिव यांनी भूषवले

१९ नोव्हेंबर २०२६ रोजी झालेल्या अकराव्या बैठकीत पीएमएवाय-यू २.० अंतर्गत केंद्रीय मंजुरी व संनियंत्रण समितीने (सीएसएमसी) ११ राज्ये/केंद्रशासित प्रदेशांतील १.७५ लाख घरांना मंजुरी दिली. आंध्र प्रदेश आणि महाराष्ट्रातील आणखी १.५ लाख घरांना अनुपालनाच्या अधीन राहून तत्त्वतः मान्यताही देण्यात आली.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS2संपूर्ण नोट20 नोव्हेंबर, 2026

केंद्रीय मंत्री श्री मनोहर लाल यांच्या हस्ते स्वनिधी सन्मान पुरस्कार २०२६ प्रदान

२० नोव्हेंबर २०२६ रोजी गृहनिर्माण व शहरी व्यवहार मंत्रालयाच्या शहरी विकास विभागाने नवी दिल्ली येथील डॉ. आंबेडकर आंतरराष्ट्रीय केंद्रात स्वनिधी सन्मान पुरस्कार २०२६ आयोजित केले. केंद्रीय मंत्री मनोहर लाल यांनी पुरस्कार प्रदान केले. केंद्रीय राज्यमंत्री तोखन साहू सन्माननीय पाहुणे होते.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3संपूर्ण नोट20 नोव्हेंबर, 2026

भारताचा क्रिटिकल मिनरल उपक्रम देशांतर्गत तसेच परदेशी स्रोतांमधून खनिज पुरवठा सुरक्षित करत आहे: श्री केशव चंद्र, सचिव, खाण मंत्रालय

खाण मंत्रालय आणि फिक्की यांच्यातील बंद दाराआडच्या उद्योग संवादात खाण सचिव केशव चंद्रा यांनी मंत्रालयाचा सुधारणा कार्यक्रम मांडला. देशांतर्गत आणि परदेशी अशा दोन्ही मार्गांनी पुरवठा सुरक्षित केला जात असल्याचे त्यांनी सांगितले.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3संपूर्ण नोट20 नोव्हेंबर, 2026

भारतीय शेतांपासून जागतिक बाजारपेठेपर्यंत: कृषी निर्यातीला गती

पीआयबीच्या पार्श्वभूमी टिपणानुसार आर्थिक वर्ष २०२६-२७ च्या एप्रिल–सप्टेंबर कालावधीत भारताच्या कृषी निर्यातीत मोठी वाढ झाली. या वाढीत बासमती तांदूळ, प्रक्रिया केलेले किंवा जतन केलेले गोठवलेले बटाटे आणि पिवळा डेंट मका आघाडीवर होते.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS2संपूर्ण नोट20 नोव्हेंबर, 2026

पंतप्रधान श्री नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते पहिल्या एससीओ सभ्यता संवाद मंचाचे उद्घाटन

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी नवी दिल्लीतील पुराणा किल्ल्यावर पहिल्या शांघाय सहकार्य संघटना (एससीओ) सभ्यता संवाद मंचाचे उद्घाटन केले. या कार्यक्रमाला एससीओ सदस्य देशांचे मंत्री, राजदूत, उच्चायुक्त, विद्वान आणि कलाकार उपस्थित होते.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS2संपूर्ण नोट20 नोव्हेंबर, 2026

माननीय पंतप्रधान श्री नरेंद्र मोदी यांनी 'समावेशी नीती संकल्प २०२६' च्या पूर्ण सत्राचे अध्यक्षपद भूषवले

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी नवी दिल्लीतील सुषमा स्वराज भवन येथे दोन दिवसांच्या 'समावेशी नीती संकल्प' या विभागीय शिखर परिषदेच्या पूर्ण अधिवेशनाला संबोधित केले (गुरुवारी; परिषद १८ नोव्हेंबर २०२६ रोजी सुरू झाली).

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3संपूर्ण नोट20 नोव्हेंबर, 2026

भारतातील दूरचित्रवाणी प्रक्षेपणातील स्थित्यंतर

जागतिक दूरदर्शन दिनानिमित्त (२१ नोव्हेंबर) पीआयबीने भारतातील दूरचित्रवाणीचा प्रवास मांडला. हा प्रवास १९५९ मधील दिल्लीतील प्रायोगिक प्रक्षेपणापासून आजच्या बहु-मंच परिसंस्थेपर्यंत आहे.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →

20 नोव्हेंबर, 2026 च्या सर्व चालू घडामोडी → · UPSC साठी PIB सारांश मराठीत · UPSC चालू घडामोडी मराठीत