जीएस२ — राज्यव्यवस्था/न्यायपालिका, प्रशासनमहामार्गांवरील भटकी जनावरे हटवण्यासाठी निधी व वैधानिक अधिकार नसल्याचे एनएचएआयचे म्हणणेराष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाने (एनएचएआय) सर्वोच्च न्यायालयाला सांगितले की त्यांच्याकडे अधिकार (राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरण अधिनियम, १९८८) आणि पैसा (अनुपालनासाठी ₹५,००० कोटींहून अधिक खर्च येईल) नाही. राज्ये व स्थानिक संस्था जबाबदार असल्याचे प्राधिकरणाने सांगितले, तर खंडपीठाने प्रत्येक जिल्ह्यात एक, याप्रमाणे टोल नाक्यांजवळ निवारे उभारण्याची सूचना केली.
जीएस२ — राज्यव्यवस्था/न्यायपालिकाकार्तिगई दीपम प्रकरण (तिरुप्परनकुंद्रम टेकडी)दगडी स्तंभावर (दीपथून) दिवा लावण्यास परवानगी देणाऱ्या मद्रास उच्च न्यायालयाच्या आदेशाला स्थगिती देण्याची विनंती तमिळनाडूने सर्वोच्च न्यायालयाला केली. दर्ग्याजवळ सार्वजनिक शांततेला धोका असल्याची भीती राज्याने मांडली असून, १५० वर्षांहून अधिक काळ दिवा केवळ दीप मंडपातच लावला जातो, असे राज्याचे म्हणणे आहे.
जीएस२ — राज्यव्यवस्था/न्यायपालिकाकलकत्ता उच्च न्यायालयाकडून अभिषेक बॅनर्जी यांच्याविरुद्ध फौजदारी न्यायालयीन अवमान कारवाई सुरूत्यांची वक्तव्ये म्हणजे "न्यायालयाची प्रतिष्ठा कमी करणे" ठरते, असे न्यायालयाने नमूद केले आणि स्पष्टीकरण देण्यासाठी त्यांना १५ दिवसांची मुदत दिली.
जीएस२ — राज्यव्यवस्था/न्यायपालिकासरन्यायाधीशांबद्दलच्या टिप्पणीवरून वकिलाविरुद्ध एससीबीएची अवमान याचिकामहान्यायवादी यांनी या याचिकेसाठी वैधानिक संमती दिली आहे. निखिल वागळे आणि संजय राऊत यांच्याविरुद्धच्या प्रलंबित अवमान याचिकांसोबत ही याचिका जोडण्याची सर्वोच्च न्यायालय बार असोसिएशनची (एससीबीए) मागणी आहे.
जीएस२ — राज्यव्यवस्था/स्थानिक शासनलडाखमधील डोंगरी परिषदांच्या निवडणुका ४ डिसेंबरलाएकूण १०० जागा असलेल्या आठ डोंगरी परिषदांसाठी ५४१ नामनिर्देशनपत्रे दाखल झाली; नव्याने निर्माण झालेल्या सर्व जिल्ह्यांतील या पहिल्याच निवडणुका आहेत. लेह अपेक्स बॉडी निषेध करत असून निवडणूक पुढे ढकलण्याची मागणी करत आहे.
जीएस२ — राज्यव्यवस्था/केंद्रशासित प्रदेशांचे प्रशासनजम्मू-काश्मीरचे मुख्यमंत्री: बाहेरच्या कंपन्यांनी स्थानिकांना नोकऱ्या द्याव्यातजम्मू-काश्मीरमध्ये उद्योग सुरू करणाऱ्या कंपन्यांनी स्थानिकांना नोकऱ्या दिल्याच पाहिजेत, तसेच स्थानिक तरुणांना प्रशिक्षण देण्यासाठी त्यांना सहा महिने ते एक वर्ष मिळेल, असे ओमर अब्दुल्ला यांनी सांगितले.
जीएस२ — आंतरराष्ट्रीय संबंध/संरक्षणराजनाथ सिंह चौथ्या भारत-जपान २+२ संवादासाठी टोकियोत; आयएनएस सह्याद्री जैमेक्स २०२६ मध्ये सहभागी१८–१९ नोव्हेंबरचा २+२ संवाद राजनाथ सिंह आणि जयशंकर यांच्या सह-अध्यक्षतेखाली होत असून जपानचे कोइझुमी आणि मोटेगी त्यात सहभागी आहेत. आयएनएस सह्याद्रीने १३–१४ नोव्हेंबरला जपान सागरी स्वसंरक्षण दलासोबत (जेएमएसडीएफ, जेएस इसे) सराव केला.
जीएस२ — आंतरराष्ट्रीय संबंध/पश्चिम आशियाइराण-बहारीन संघर्षबहारीनवर पाच दिवसांत तीन वेळा इराणी ड्रोन हल्ले झाले; शेख इसा हवाई तळावरील अमेरिका-संचालित रडार लक्ष्य केल्याचे इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्सने (आयआरजीसी) सांगितले. सीएनएनचा "डर्टी बॉम्ब" संबंधीचा अहवाल बनावट असल्याचे इराणने म्हटले असून कतार मध्यस्थी करत आहे.
जीएस२ — आंतरराष्ट्रीय संबंध/शेजारी देशरूपपूर अणुऊर्जा प्रकल्प (बांगलादेश) चाचणीसाठी ग्रीडवरपाबना येथील रशियाच्या सहाय्याने उभारलेल्या २,४०० मेगावॅट क्षमतेच्या प्रकल्पाच्या युनिट १ मधून चाचणी तत्त्वावर ३५० मेगावॅट वीजपुरवठा सुरू आहे. व्यावसायिक वीजनिर्मितीपूर्वी १० महिन्यांची चाचणी चालेल, आणि बांगलादेश हा अणुऊर्जा निर्माण करणारा "३३ वा देश" ठरला आहे.
जीएस२ — आंतरराष्ट्रीय संबंध/तुलनात्मक राजकारणइस्रायलच्या नेसेटमध्ये नवीन सभापतीची निवडगडी आयझेनकोट यांचा पाठिंबा असलेले मटान कहाना, लिकुड पक्षाच्या ओफिर काट्झ यांच्याविरुद्ध आघाडीवर आहेत. या मतदानात १२० पैकी ६१ मते आवश्यक आहेत, आणि २७ ऑक्टोबरच्या निवडणुकांत आयझेनकोट किंवा नेतान्याहू, दोघांनाही बहुमत मिळाले नाही.
जीएस२ — आंतरराष्ट्रीय संबंध/पश्चिम आशियावेस्ट बँकमधील वसाहतींबाबत ब्रिटनकडून आठ इस्रायली कंपन्यांवर निर्बंधया कंपन्या वसाहतींचे नियोजन व बांधकाम करण्यास मदत करतात; द्वि-राष्ट्र उपायाचे संरक्षण करण्याचे कारण ब्रिटनने दिले आहे.
जीएस२ — आंतरराष्ट्रीय संबंध/सुरक्षायुरोपातील अमेरिकी सैन्य पातळीच्या आढाव्यावर नाटो सदस्य देश चर्चा करणारपेंटागॉनचे धोरणप्रमुख एलब्रिज कॉल्बी यांच्यासोबत चर्चा होणार असून आढाव्याचा निकाल नाताळापूर्वी अपेक्षित आहे.
जीएस२ — आंतरराष्ट्रीय संबंध/युरोपब्रिटनचे पंतप्रधान बर्नहॅम यांच्याकडून ब्रिटन-युरोपीय संघ संबंधांच्या पर्यायांना विलंबया संसदेच्या कालावधीत (२०२९ पर्यंत) युरोपीय संघाचे सदस्यत्व, मुक्त संचार आणि सीमाशुल्क संघ/एकल बाजारपेठ हे पर्याय त्यांनी नाकारले. शुक्रवारी ब्रिटन-युरोपीय संघ शिखर परिषद आहे; राष्ट्रकुलाचे पुनरुज्जीवन करण्याबाबतही ते बोलले.
जीएस२ — आंतरराष्ट्रीय संबंध; जीएस३ — विज्ञान-तंत्रज्ञानचिनी कंपन्यांच्या प्रगत एआय चिप्सवरील दूरस्थ प्रवेशाला अमेरिकेचा अटकावअमेरिकी वाणिज्य विभागाच्या उद्योग व सुरक्षा ब्युरोच्या (बीआयएस) अंतरिम अंतिम नियमानुसार इंडोनेशिया, मलेशिया, सिंगापूर, थायलंड आणि ब्राझील येथे प्रगत चिप्ससाठी परवाने आवश्यक आहेत (वळवण्याचा धोका). चीनने याला "आर्थिक बळजबरी" म्हटले असून मलेशियातील डेटा-सेंटर कंपन्यांचे समभाग जवळपास २०% घसरले.
जीएस२ — आंतरराष्ट्रीय संबंध/प्रवासी भारतीयविद्यार्थी व्हिसाच्या कालावधीवरील अंतर्गत सुरक्षा विभागाची मर्यादा अमेरिकी न्यायालयाने रद्द केलीअंतर्गत सुरक्षा विभागाचा (डीएचएस) प्रस्ताव (चार वर्षांची मर्यादा) "मनमानी आणि विवेकाधिकाराचा दुरुपयोग" असल्याचे बोस्टनमधील फेडरल न्यायालयाने ठरवले. परदेशी पत्रकारांसाठी २४० दिवसांचा (चिनी पत्रकारांसाठी ९०) प्रस्तावही मांडण्यात आला होता.
जीएस२ — आरोग्य/आंतरराष्ट्रीय संबंधगोवर निर्मूलनाचा दर्जा गमावलाअमेरिका, मेक्सिको आणि बोलिव्हियाने गोवर निर्मूलनाचा दर्जा गमावला; अमेरिकेत ३० वर्षांहून अधिक काळातील सर्वाधिक प्रसार नोंदला गेला.
जीएस१ — समाज; जीएस२ — आंतरराष्ट्रीय संबंधअफगाणिस्तानातील महिलांचा तालिबानच्या बंदीला विरोधऑगस्ट २०२१ पासून महिलांसाठी प्राथमिकनंतरचे शिक्षण, व्यायामशाळा, उद्याने आणि सलून यांवर बंदी आहे. सद्गुणांचा प्रचार व दुर्गुणांचा प्रतिबंध करणारे मंत्रालय या बंदीची अंमलबजावणी करते.
जीएस३ — अर्थव्यवस्था/बँकिंग नियमनसूचीबद्धतेबाबत टाटा सन्सला आरबीआयचे उत्तर"सूचीबद्धतेच्या आवश्यकतेसह" उच्च स्तरीय बिगर-बँकिंग वित्तीय कंपन्यांसाठीच्या (एनबीएफसी) सर्व नियमांचे पालन करण्यास भारतीय रिझर्व्ह बँकेने टाटा सन्सला सांगितले. भारतीय रिझर्व्ह बँक अधिनियमाच्या कलम ४५जेए अंतर्गत असलेल्या आरबीआयच्या अधिकारांबाबत वकिलांमध्ये मतभेद आहेत (निर्देश देण्याचा अधिकार आहे, पण एच.पी. रानिना यांच्या मते सूचीबद्धता सक्तीची करता येत नाही).
जीएस३ — अर्थव्यवस्था/वित्तीय समावेशनजबाबदार सूक्ष्म वित्त (सिडबी-इक्विफॅक्स पल्स, जून २०२६)७.१५ कोटी सक्रिय कर्ज खात्यांवरील थकित पोर्टफोलिओ वार्षिक आधारावर १२% घटून ₹२.६९ लाख कोटी झाला. ५०% निश्चित दायित्व-उत्पन्न गुणोत्तरातून (एफओआयआर) मुद्दल वगळण्यास आरबीआयचा विरोध आहे, आणि आर्थिक उत्पादनांचे विपणन व विक्री यांवरील त्याचे जून २०२६ चे निर्देश १ जानेवारी २०२७ पासून लागू होतील.
जीएस३ — अर्थव्यवस्था/भांडवली बाजारविदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांकडून नोव्हेंबरमध्ये विक्रमी ₹८९,८५६ कोटींची गुंतवणूकदेशांतर्गत गुंतवणूकदार ₹५२,६०७ कोटींचे निव्वळ विक्रेते ठरले. या ओघाचा काही भाग तात्कालिक फेरबदलाचा असल्याचे विश्लेषकांना वाटते, तर अमेरिकी फेडरल रिझर्व्हची व्याजदरवाढ हा मोठा धोका आहे.
जीएस३ — अर्थव्यवस्था/भांडवली बाजारकर्जावर घेतलेल्या समभाग खरेदीवर निर्बंध आणण्याचा बाजार नियामकाचा विचारएखाद्या समभागातील कर्जाधारित गुंतवणूक त्याच्या फ्री फ्लोटशी निगडित मर्यादेपलीकडे गेल्यावर मार्जिन-निधीतून होणाऱ्या नवीन खरेदीवर निर्बंध घालण्याचा विचार सुरू आहे.
जीएस३ — अर्थव्यवस्था/वित्तीय संघराज्यवादराज्यांचे वित्त: रोख हस्तांतरणे वाढत आहेत"राज्यांच्या वित्ताची स्थिती २०२६-२७" नुसार राज्ये २०२६-२७ मध्ये रोख हस्तांतरणांवर जीडीपीच्या सुमारे १% (~₹४ लाख कोटी) खर्च करतील, जे २०२२-२३ मध्ये ०.६% होते.
जीएस३ — अर्थव्यवस्था/डेटा प्रशासनविस्तार आणि अधिकृत सांख्यिकीमध्ये एआय/कृत्रिम डेटाचा वापरसांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालयाचा (एमओएसपीआय) विकसित भारत सांख्यिकीय परिवर्तन, विश्लेषण व संशोधन उपक्रम (विस्तार) एआय/एमएलचा वापर करतो आणि १६ व्या वित्त आयोगाच्या चक्रात प्रमुख सर्वेक्षणांची संख्या ४३ वरून ५९ पर्यंत वाढवतो. संपादकीयात कृत्रिम डेटाच्या धोक्यांचा ("मॉडेल कोलॅप्स", "लायर्स डिव्हिडंड") इशारा दिला आहे.
जीएस३ — कृषीफलोत्पादन उत्पादनाचा अंदाज २०२५-२६तिसऱ्या आगाऊ अंदाजानुसार उत्पादन ३,८६९.१५ लाख टन असून ४.३६% वाढ दिसते; फलोत्पादनाखालील क्षेत्र मात्र घटले आहे.
जीएस३ — कृषीगहू पेरणीत घटगव्हाची (रब्बी) पेरणी ५०.०७ लाख हेक्टरवर झाली असून गेल्या वर्षीच्या ५९.१० लाख हेक्टरच्या तुलनेत ती १५.२७% नी कमी आहे.
जीएस३ — पर्यावरण/ऊर्जापानिपतमधून शाश्वत विमान इंधनाच्या व्यावसायिक पुरवठ्यास आयओसीला मंजुरी२०२७ मध्ये आंतरराष्ट्रीय उड्डाणांसाठी १% मिश्रणाचे भारताचे लक्ष्य ही रिफायनरी पूर्ण करू शकते.
जीएस३ — अर्थव्यवस्था/वाहतूककमी वेगाच्या विद्युत दुचाकींचे नियमन होणारविक्री आर्थिक वर्ष २३ मधील १.२४ लाखांवरून आर्थिक वर्ष २६ मध्ये १८.६८ लाख युनिट झाली, म्हणजे चक्रवाढ वार्षिक वाढ दर १४७%. या वाहनांचा समावेश मोटार वाहन अधिनियम, १९८८ मध्ये होत नाही, आणि रस्ते वाहतूक व महामार्ग मंत्रालय नियम तयार करत आहे.
जीएस३ — अर्थव्यवस्था/ऊर्जाऍमेझॉन २०३० पर्यंत भारतातील अक्षय ऊर्जेत आणखी ७ अब्ज डॉलर गुंतवणारही गुंतवणूक आधी वचनबद्ध केलेल्या ४ अब्ज डॉलरच्या व्यतिरिक्त असून, एकूण ९३४ मेगावॅटच्या चार प्रकल्पांचा त्यात समावेश आहे; भारताचे नेट-झिरो लक्ष्य २०७० आहे.
जीएस३ — ऊर्जारिलायन्स २०३० पर्यंत सुमारे १०० संपीडित जैववायू प्रकल्प उभारणार₹१५० अब्ज (१.६ अब्ज डॉलर) च्या या योजनेत कृषी अवशेषांपासून दररोज सुमारे ५ दशलक्ष घनमीटर उत्पादनाचे लक्ष्य आहे.
जीएस३ — विज्ञान-तंत्रज्ञान/अंतराळभारतीय शहरांच्या ३डी मॅपिंगसाठी इन-स्पेसकडून तीन कंपन्यांची निवडस्पेसपिक्सेल, कॅलिडिओ आणि अझिस्टा यांना एनजीईआय सीड फंड योजनेअंतर्गत ₹१.४६ कोटी मिळाले असून, नीती आयोगाची गरज पूर्ण करण्यासाठी ते उच्च-रिझोल्यूशन भारतीय मानवी वसाहत स्तर (आयएचएसएल) तयार करतील.
जीएस३ — विज्ञान-तंत्रज्ञानटॉप ५०० सुपरकॉम्प्युटर्समध्ये लाइनशाइन अव्वल स्थानी कायमप्रति सेकंद २ क्विंटिलियन गणनांचा टप्पा (२.१९८) ओलांडणारे हे चिनी यंत्र पहिले आहे. भारताचा सर्वोत्तम सुपरकॉम्प्युटर शक्ती क्लाउड ३५ व्या क्रमांकावर आहे.
जीएस३ — विज्ञान-तंत्रज्ञान/अंतराळव्हॉयेजर १ पृथ्वीपासून एक प्रकाश-दिवस (~२६ अब्ज किमी) अंतरावर१७ फेब्रुवारी १९९८ पासून ही सर्वात दूरची मोहीम आहे, आणि २०२६ मध्ये तिच्या दहा विज्ञान उपकरणांपैकी केवळ दोन कार्यरत आहेत.
जीएस३ — पर्यावरण/प्रदूषणदिल्लीतील प्रदूषण निर्बंध आणि श्रेणीबद्ध प्रतिसाद कृती आराखड्याची (ग्रॅप) अंमलबजावणीदिल्लीबाहेरील आणि बीएस-६ नसलेल्या व्यावसायिक वाहनांवरील प्रवेशबंदीमुळे (३१ जानेवारीपर्यंत) बाहेरगावच्या टॅक्सींच्या विमानतळ फेऱ्या जवळपास ८०% नी घटल्या. दिल्ली वाहतूक पोलिसांनी आठवडाभरात ३,०४८ ग्रॅप चलने जारी केली.
जीएस३ — आपत्ती व्यवस्थापनचक्रीवादळ अक्वान (बंगालचा उपसागर)बुधवारपर्यंत तीव्र चक्रीवादळ आणि गुरुवारी सकाळपर्यंत अतितीव्र चक्रीवादळ बनण्याचा अंदाज असून, ते विशाखापट्टणम आणि नेल्लोर दरम्यान भूभागावर धडकेल. वर्षाला ३–४ चक्रीवादळे सामान्य आहेत, पण सर्वच आंध्र प्रदेशाजवळून जाणे सामान्य नाही, असे भारतीय हवामानशास्त्र विभागाच्या (आयएमडी) महासंचालकांनी सांगितले.
जीएस३ — आपत्ती व्यवस्थापन/औद्योगिक सुरक्षाओएनजीसीची गॅस गळती, कोनासीमा (आंध्र प्रदेश)थाटीपाका विहीर-७ येथील गळती १० तासांनंतर बंद करण्यात आली आणि ३०० कुटुंबांचे स्थलांतर करण्यात आले. कृष्णा-गोदावरी खोऱ्यातील भूमीवरील कामकाजाचे नवे सुरक्षा लेखापरीक्षण करण्याचे आदेश देण्यात आले.
जीएस३ — पर्यावरण/जैवविविधतालडाखमधील काळ्या मानेच्या क्रौंचांची गणना'धोक्याच्या उंबरठ्यावरील' असलेल्या या राज्य पक्ष्यांची संख्या २०२६ मध्ये ८७ वरून १०८ झाली (८६ प्रौढ, २२ पिल्ले).
जीएस३ — पर्यावरणअर्थशॉट पुरस्कार २०२६ प्रथमच भारतात (मुंबई)भूतानने 'निसर्गाचे संरक्षण व पुनर्संचयन' पुरस्कार जिंकला (संविधानाने ६०% वनाच्छादन बंधनकारक). महिंद्रा लास्ट माइल मोबिलिटीने 'आपली हवा स्वच्छ करा' पुरस्कार जिंकला.
जीएस३ — पर्यावरण/मानव-वन्यजीव संघर्षआसाममधील हत्ती बचावादरम्यान संघर्ष (होजाई)वस्तीकडे जाणाऱ्या हत्तीला वळवण्यासाठी वन कर्मचाऱ्यांनी "सेरा गोळ्या" (छरे) झाडल्या; पाच जण जखमी झाले आणि आठ जणांना ताब्यात घेण्यात आले.
जीएस१ — समाज/संस्कृती; जीएस३ — पर्यावरणशबरीमला हंगाम सुरू; तिरुपती-प्रारूप प्रकल्पाची घोषणाकेरळ उच्च न्यायालयाच्या निर्देशांनंतरही त्रावणकोर देवस्वम बोर्ड प्रत्येक हंगामात पंपा नदीतून ६० टनांहून अधिक टाकून दिलेली वस्त्रे गोळा करते. केरळमच्या मुख्यमंत्र्यांनी तिरुपतीसारखा मेगा प्रकल्प आणि कोची विमानतळावर सुविधा केंद्र उभारण्याची घोषणा केली.
जीएस३ — अंतर्गत सुरक्षा/मनी लाँडरिंगरोमानियातून युक्रेनी फरार आरोपीचे प्रत्यार्पण सीबीआयने मिळवलेइंटरपोल रेड नोटीसचा विषय असलेला ओलेक्झांडर झापिचेन्को, टोरेस ज्वेलरी पॉन्झी योजनेशी संबंधित अंमलबजावणी संचालनालयाच्या (ईडी) पीएमएलए प्रकरणात हवा आहे; गुन्ह्यातील रक्कम ₹१७७.१२ कोटी आहे.
जीएस३ — अंतर्गत सुरक्षा/डावा अतिरेकवादमाओवाद्यांनी लुटलेली शस्त्रे परत मिळवण्यासाठी महाराष्ट्राची रोख बक्षीस योजनामाहिती देणाऱ्याला प्रति शस्त्र ₹१.५ लाखांपर्यंत बक्षीस मिळू शकते, आणि प्राधिकरण ₹१ कोटीपर्यंत बक्षिसे मंजूर करू शकतात.
जीएस२ — आरोग्यआयसीएमआर-एनआयएमआरच्या सुवर्ण महोत्सवात राष्ट्रपतींकडून हिवताप नियंत्रणाचे कौतुक२०१५–२०२५ मध्ये रुग्ण आणि मृत्यू जवळपास ८०% घटले, आणि उच्च भार असलेले जिल्हे १५५ वरून ३३ झाले. २०२४ मध्ये भारत जागतिक आरोग्य संघटनेच्या उच्च भार–उच्च परिणाम (एचबीएचआय) गटातून बाहेर पडला.
जीएस२ — आरोग्यमानवतावादी आरोग्य संशोधनातील क्षेत्रीय कर्मचारी (संपादकीय)बिहारमधील एमएसएफ-नेतृत्वाखालील चाचण्यांनी एचआयव्ही–व्हिसरल लीशमॅनियासिस (काला-आजार) सह-संसर्गात संयुक्त उपचार अधिक परिणामकारक असल्याचे दाखवले; त्याचा उपयोग जागतिक आरोग्य संघटनेच्या अद्ययावत शिफारशींमध्ये झाला.
जीएस२ — आरोग्य/नियमनबनावट औषधांची भीती (संपादकीय)२०१७ च्या राष्ट्रीय औषध सर्वेक्षणात ०.०२४५% औषधे बनावट आढळली. औषध वाहतूकदारांसाठी परवाना नसणे आणि उत्तम वितरण पद्धती प्रलंबित असणे या त्रुटी आहेत; औषधे व सौंदर्यप्रसाधने अधिनियम, १९४० चे कलम १९(३) देखील उद्धृत केले आहे.
जीएस२ — सामाजिक न्याय/शिक्षणकेरळमची आदिवासी विद्यार्थ्यांसाठी सामुदायिक अभ्यास केंद्रेअनुसूचित जमाती विकास विभागांतर्गत समूह्य पठन मुरी (२०१८ पासून) इयत्ता ५–१२ मधील अनुसूचित जाती/जमातीच्या विद्यार्थ्यांसाठी ३६४ सामुदायिक अभ्यास केंद्रे चालवते, जिथे स्थानिक समाजातील सुविधादाते कार्यरत आहेत.
जीएस२ — शिक्षणकेरळम शासकीय खालच्या प्राथमिक शाळांमध्ये शिक्षक-विद्यार्थी गुणोत्तर १:२५ करण्याच्या विचारातया प्रस्तावानुसार गुणोत्तर १:३० वरून कमी होईल, वार्षिक अतिरिक्त ₹५० कोटी खर्च येईल, आणि अनुदानित शाळा वगळल्या जातील.
जीएस२ — आरोग्य / जीएस३ — विज्ञान व तंत्रज्ञानआयसीएमआर–राष्ट्रीय मलेरिया संशोधन संस्था सुवर्ण महोत्सवएनआयएमआर (स्थापना १९७७) या संस्थेने ५० वर्षे पूर्ण केली. २०१५ ते २०२५ दरम्यान मलेरियाची प्रकरणे आणि मृत्यू जवळपास ८०% नी घटले, अधिक रुग्णभार असलेले जिल्हे १५५ वरून ३३ वर आले आणि भारत २०२४ मध्ये जागतिक आरोग्य संघटनेच्या 'उच्च भार ते उच्च प्रभाव' गटातून बाहेर पडला. लक्ष्ये: २०२७ पर्यंत स्थानिक पातळीवरील शून्य प्रकरणे आणि २०३० पर्यंत मलेरिया निर्मूलन.
जीएस२ — आंतरराष्ट्रीय संबंध / जीएस३ — अर्थव्यवस्थाभारत–इजिप्त सातवी संयुक्त व्यापार समिती (पीयूष गोयल यांचा इजिप्त दौरा)संयुक्त व्यापार समितीला मंत्रिस्तरीय दर्जा देण्यात आला; दोन्ही बाजूंनी १२ अब्ज अमेरिकी डॉलरचे द्विपक्षीय व्यापार उद्दिष्ट ठरवले आणि तरजीही व्यापार करार / मुक्त व्यापार करार / सर्वसमावेशक आर्थिक सहकार्य करार यांच्या संदर्भ अटींसाठी कार्यगट स्थापन करण्यास सहमती दर्शवली. यूपीआयला इजिप्तच्या इन्स्टापेशी जोडण्यावरही चर्चा झाली. २०२३ मध्ये सुरू झालेली धोरणात्मक भागीदारी हे या संबंधांचे स्वरूप आहे.
जीएस२ — आंतरराष्ट्रीय संबंधपीयूष गोयल यांचा इटली दौरा — २३ वा भारत–इटली आर्थिक सहकार्य संयुक्त आयोगमे २०२६ मध्ये संबंधांना विशेष धोरणात्मक भागीदारीचा दर्जा देण्यात आला; भारत–इटली संयुक्त धोरणात्मक कृती आराखडा २०२५–२९ मध्ये २०२९ पर्यंत वार्षिक २० अब्ज युरो व्यापाराचे लक्ष्य ठेवले आहे. इटली हा युरोपीय संघातील भारताचा चौथ्या क्रमांकाचा व्यापारी भागीदार आहे.
जीएस३ — पर्यावरण / जीएस२ — आंतरराष्ट्रीय संबंधयूएनएफसीसीसी कॉप-३१, अंतल्या (तुर्कीये) येथे भारत–लघु बेटीय विकसनशील देश भागीदारीपर्यावरण मंत्री भूपेंद्र यादव यांनी मिष्टी खारफुटी उपक्रमाचा आणि भारताच्या सुमारे ११,०९९ किमी किनारपट्टीचा उल्लेख केला. त्यांनी आंतरराष्ट्रीय सौर आघाडी, आपत्ती-सहनशील पायाभूत सुविधा आघाडी, आयरिस (लवचिक बेटीय देशांसाठी पायाभूत सुविधा) आणि फिपिक यांना सहकार्याचे मार्ग म्हणून नमूद केले आणि चार प्राधान्य क्षेत्रे सुचवली: किनारी जोखीम मूल्यांकन व पूर्वसूचना, परिसंस्थाधिष्ठित दृष्टिकोन, बेटीय संदर्भास अनुरूप तंत्रज्ञान आणि संस्थात्मक क्षमता-बांधणी.
जीएस२ — आंतरराष्ट्रीय संबंध / जीएस३ — कृषी'दक्षिण – ग्लोबल साउथ उत्कृष्टता केंद्र' अंतर्गत आयसीएआर–आरआयएस सामंजस्य करार१७ नोव्हेंबर २०२६ रोजी स्वाक्षरी झाली; ग्लोबल साउथमध्ये कृषी तंत्रज्ञान आणि सर्वोत्तम पद्धती यांची देवाणघेवाण करणे हा हेतू आहे. आयसीएआरकडे ११४ संशोधन संस्था, १५२ प्रादेशिक संशोधन केंद्रे आणि ७३१ कृषी विज्ञान केंद्रे आहेत; त्यांच्या ७४ सामंजस्य करारांपैकी सुमारे ६०% ग्लोबल साउथमधील संस्थांशी आहेत.
जीएस३ — कृषीफलोत्पादनाचे तिसरे आगाऊ अंदाज २०२५-२६फलोत्पादन क्षेत्र ३०१.३६ वरून २९७.२१ लाख हेक्टरवर घटले असूनही उत्पादन विक्रमी ३,८६९.१५ लाख टन (+४.३६%) असल्याचा अंदाज आहे. बटाट्याचे उत्पादन ६५५.७० लाख टन (+११.९५%) असून फुलांच्या उत्पादनात सुमारे १४.४५% वाढ झाली.
जीएस३ — अर्थव्यवस्था / उद्योगइलेक्ट्रॉनिक्स निर्यात, एप्रिल–सप्टेंबर आर्थिक वर्ष २०२६-२७निर्यात ४४.०% नी वाढून ३१.९७ अब्ज अमेरिकी डॉलर झाली. स्मार्टफोन निर्यात १८.१७ अब्ज अमेरिकी डॉलर होती, तिचा वाटा ६०.३% वरून ५६.८% वर घसरला, तर स्मार्टफोनव्यतिरिक्त इलेक्ट्रॉनिक्स ५६.५% नी वाढले. माउंटेड पीसीबी निर्यात (एचएस ८४७३३०३०) ३,२१९% नी वाढली.
जीएस१ — कला व संस्कृतीशाक्यमुनी बुद्धांच्या पवित्र अवशेषांचे प्रदर्शन, सुवर्ण पॅगोडा (कोंगमु खाम), नामसाई, अरुणाचल प्रदेशपिपरहवा अवशेष (सिद्धार्थनगर, उत्तर प्रदेश; प्राचीन कपिलवस्तूशी संबंधित) राष्ट्रीय संग्रहालयात ठेवलेले आहेत; अरुणाचलमधील प्रदर्शन ३१ ऑक्टोबर–२१ नोव्हेंबर २०२६ दरम्यान तवांग, बोमदिला आणि नामसाई येथे आयोजित आहे. नामसाई हे थेरवाद परंपरेसाठी ओळखले जाते. पिपरहवा रत्नसंग्रह २०२५ मध्ये भारतात परत आला आणि पाली भाषेला २०२४ मध्ये अभिजात भाषेचा दर्जा मिळाला.