जीएस२ — राज्यव्यवस्था: केंद्र-राज्य वित्तीय संबंधकरवाटप: केंद्राकडून राज्यांना आणखी ₹१.०९ लाख कोटी जारीराज्यांच्या भांडवली खर्चाला गती देण्यासाठी सणासुदीच्या आधी नियमित मासिक वाटपाव्यतिरिक्त ₹१.०९ लाख कोटींहून अधिकचा करवाटपाचा जादा हप्ता जारी करण्यात आला; सध्या केंद्राच्या करांपैकी ४१% वाटा वर्षाला १४ हप्त्यांत राज्यांना वाटला जातो.
जीएस२ — राज्यव्यवस्था: विरोधी पक्षाची भूमिका; जीएस३ — सुरक्षाविरोधी पक्ष "अवरोध पक्ष" बनला आहे, असे मोदींचे म्हणणे; एकतेचे आवाहनराष्ट्रीय एकता दिवसानिमित्त (सरदार पटेल यांची १५१वी जयंती) एकता नगर येथे पंतप्रधानांनी सीमांचे संरक्षण, घुसखोरी व लोकसंख्येतील बदल रोखणे आणि "सेक्युलर नागरी संहिता" ही पुढील पावले असल्याचे सांगितले; तसेच ₹३०७.८३ कोटींच्या २३ प्रकल्पांचे उद्घाटन व ₹११८.८८ कोटींच्या आणखी ८ प्रकल्पांची पायाभरणी केली (एकूण ₹४२६.७१ कोटी).
जीएस२ — राज्यव्यवस्था: संसद/राज्यसभाहरदीप पुरी यांचा मध्य प्रदेशातील राज्यसभा पोटनिवडणुकीसाठी अर्ज दाखलभाजपच्या उमेदवाराने एल. मुरुगन यांनी रिक्त केलेल्या, ज्यांचा कार्यकाळ एप्रिल २०३० मध्ये संपणार होता, त्या जागेसाठी १२ नोव्हेंबरच्या मध्य प्रदेशातील राज्यसभा पोटनिवडणुकीसाठी अर्ज दाखल केला.
जीएस२ — राज्यव्यवस्था: मूलभूत कर्तव्येअंधश्रद्धा आणि भीती यातून हुकूमशाही निर्माण होऊ शकते: सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायमूर्तीन्यायमूर्ती उज्जल भुयान म्हणाले की अनुच्छेद ५१ए मध्ये नमूद केलेला वैज्ञानिक दृष्टिकोन विद्यापीठांमध्ये रुजवला पाहिजे; त्यांनी प्रस्तावनेतील "आम्ही, भारताचे लोक" या शब्दांचा उल्लेख एकरूपतेशिवाय एकतेची घटनात्मक संकल्पना म्हणून केला.
जीएस२ — राज्यव्यवस्था: अभिव्यक्तीचे स्वातंत्र्य; समाजपुस्तकांच्या स्टॉलवरील हल्ल्यांविरोधात कोलकात्यात शेकडो लोकांचा मोर्चादुर्गापूजेदरम्यान डाव्या पक्षांच्या पुस्तक स्टॉलवर झालेल्या हल्ल्यांचा निषेध करण्यासाठी कॉलेज स्ट्रीटवर "वॉक फॉर बुक्स" फेरी काढण्यात आली; माकपच्या म्हणण्यानुसार किमान २९२ स्टॉलची तोडफोड झाली; भाजपने यातील सहभाग नाकारला आहे.
जीएस२ — राज्यव्यवस्था: तपास यंत्रणा; धनशुद्धीकरण प्रतिबंध कायदाजामिनानंतर दोन दिवसांनी सक्तवसुली संचालनालयाकडून सपा नेते आझम खान ताब्यातपॅन फसवणूक प्रकरणात जामिनावर सुटल्यानंतर रामपूर तुरुंगाबाहेर सक्तवसुली संचालनालयाने आझम खान यांना ताब्यात घेतले असून त्यांना धनशुद्धीकरण प्रतिबंध कायद्यानुसार (पीएमएलए) अटक होण्याची शक्यता आहे; समाजवादी पक्षाने राजकीय सूडबुद्धीचा आरोप केला आहे.
जीएस२ — कल्याणकारी योजनातेलंगणाकडून 'तत्काळ निवृत्तिवेतन' अधिक लाभार्थ्यांना लागूदिव्यांग व्यक्ती, ताडी काढणारे, हातमाग विणकर, डायलिसिस रुग्ण आणि एचआयव्ही व हत्तीरोगाने बाधित व्यक्ती यांच्या निवृत्तिवेतनधारक विधवांना पतीच्या मृत्यूनंतर आता तत्काळ निवृत्तिवेतन मिळेल.
जीएस३ — अंतर्गत सुरक्षा: धनशुद्धीकरण, सीमा व्यवस्थापन'नार्को-हवाला' तपासात म्यानमारच्या नागरिकासह चौघांना सक्तवसुली संचालनालयाकडून अटकऑपरेशन ट्रायडंट अंतर्गत आसाम, मिझोरम आणि मणिपूरमधील ३८ ठिकाणी टाकलेल्या छाप्यांत १८ जणांना अटक झाली आणि २३ ऑक्टोबर रोजी ₹१०० कोटींचे हवाला व्यवहार उघडकीस आले; ताज्या अटकेत ४९.१ किलो मेथॅम्फेटामिनच्या खेपेचा म्यानमारस्थित पुरवठादार आहे.
जीएस२ — न्यायव्यवस्था; जीएस३ — अंतर्गत सुरक्षापंजाब सरकार ३५ विशेष एनडीपीएस न्यायालये स्थापन करणारप्रलंबित प्रकरणे कमी करण्यासाठी पंजाब मंत्रिमंडळाने ३५ स्वतंत्र विशेष एनडीपीएस (अमली पदार्थ व मनोव्यापारी पदार्थ कायदा) न्यायालयांना मंजुरी दिली; ३१ ऑगस्ट २०२६ रोजी ५२,५७७ प्रकरणे प्रलंबित होती आणि निकाली काढण्याचा सरासरी कालावधी सुमारे आठ वर्षे आहे.
जीएस३ — अंतर्गत सुरक्षा४९० पोलिसांना गृहमंत्री दक्षता पदक प्रदान१ फेब्रुवारी २०२४ च्या गृह मंत्रालयाच्या अधिसूचनेद्वारे स्थापन केलेले केंद्रीय गृहमंत्री दक्षता पदक सरदार पटेल यांच्या जयंतीदिनी सीबीआयच्या १४ जणांसह ४९० कर्मचाऱ्यांना प्रदान करण्यात आले.
जीएस३ — आपत्ती व्यवस्थापन; विमानसेवा सुरक्षाउत्तराखंडमधील अपघातस्थळावरून मृतदेह आणण्याचे प्रयत्न सुरूजोशीमठ येथे खासगी हेलिकॉप्टर कोसळून सहा जणांचा मृत्यू झाल्यानंतर यूकाडाने तीर्थमार्गावरील हेलिकॉप्टरमध्ये सह-वैमानिक अनिवार्य केला आणि वैमानिकांना उड्डाणानंतर हवामान व कामकाजाचा अहवाल सादर करणे बंधनकारक केले.
जीएस१/जीएस३ — भूगोल/आपत्ती व्यवस्थापनआंध्र प्रदेशात नव्या चक्रीवादळाच्या अंदाजामुळे नायडू यांचे सतर्कतेचे आवाहन; केरळमला आजपासून पावसाची शक्यताआग्नेय बंगालच्या उपसागरावरील कमी दाबाचे क्षेत्र चक्रीवादळात रूपांतरित होण्याचा अंदाज असून २ ते ४ नोव्हेंबर दरम्यान दक्षिण किनारी आंध्र आणि रायलसीमा भागात मध्यम ते जोरदार पाऊस पडेल; अर्णब चक्रीवादळामुळे नुकसान झालेल्या नारळ बागांसाठी आंध्र प्रदेशने हेक्टरी ₹५४,००० नुकसानभरपाई जाहीर केली.
जीएस३ — संरक्षणएअर चीफ मार्शल आशुतोष दीक्षित यांनी २९वे वायुसेना प्रमुख म्हणून पदभार स्वीकारलाते एअर चीफ मार्शल ए. पी. सिंह यांच्यानंतर वायुसेना प्रमुख झाले; वायुसेनेचे उपप्रमुख म्हणून त्यांनी ऑपरेशन सिंदूरदरम्यान धोरणात्मक नियोजनात महत्त्वाची भूमिका बजावली.
जीएस३ — अर्थव्यवस्था: ऊर्जा, व्यापार धोरणपेट्रोलवरील निर्यात शुल्क शून्यावर, डिझेलवरील आकारणी प्रति लिटर ₹३ ने वाढवलीपुढील १५ दिवसांसाठी पेट्रोलवरील निर्यात शुल्क शून्य आहे, डिझेलवरील शुल्क ₹८.५ वरून ₹११.५ प्रति लिटर आणि विमान इंधनावरील शुल्क ₹१०.५ वरून ₹११ प्रति लिटर झाले आहे; देशांतर्गत उत्पादन शुल्क अपरिवर्तित आहे.
जीएस३ — अर्थव्यवस्था: कृषी, व्यापारसरकारकडून कापसावरील आयात शुल्क सवलतीला मुदतवाढवस्त्रोद्योगाला मदत करण्यासाठी वित्त मंत्रालयाने मे महिन्यात दिलेली कापसावरील आयात शुल्क सवलत ३१ डिसेंबरपर्यंत वाढवली; कमकुवत नैर्ऋत्य मोसमी पावसामुळे १ ऑक्टोबरपासून सुरू झालेल्या विपणन हंगामात आवक कमी आहे.
जीएस३ — अर्थव्यवस्था: ऊर्जा सुरक्षादुसऱ्या तिमाहीत कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठे चढउतार: आयओसीएलआयओसीएलच्या पहिल्या सहामाहीतील कच्च्या तेलाच्या खरेदीत रशियन तेलाचा वाटा सुमारे ५५% होता (मध्य पूर्व २४%, आफ्रिका सुमारे १०%, ब्राझील सुमारे ७%), आणि एलपीजीवरील अंडर-रिकव्हरी सप्टेंबरमधील प्रति सिलिंडर ₹१८४ वरून ऑक्टोबरमध्ये ₹२२९ झाली, डिसेंबरपर्यंत ती ₹३७० होण्याचा अंदाज आहे.
जीएस३ — कृषी; जीएस१ — दुष्काळ, भूजलरायलसीमेतील मोसंबी शेतकऱ्यांसाठी कठीण काळपावसाची तूट आणि घटते भूजल यामुळे रायलसीमेतील मोसंबीच्या बागा सुकत आहेत; आंध्र प्रदेशात १,१३,२५१ हेक्टर क्षेत्र मोसंबीखाली आहे (२०२५–२६ च्या तिसऱ्या आगाऊ अंदाजानुसार अनंतपूर ४८,२६० हेक्टरसह आघाडीवर); शेतकरी दुष्काळ आपत्कालीन मदतीची मागणी करत आहेत.
जीएस३ — विज्ञान-तंत्रज्ञान: जैवतंत्रज्ञान, कृषीभारतीय शास्त्रज्ञांना वनस्पतींच्या धोक्याच्या सूचना प्रणालीत नवे प्रवेशद्वार सापडलेनवी दिल्लीतील एनआयपीजीआरने कीटकांच्या हल्ल्याविरुद्ध वनस्पतींमधील प्रणालीगत संरक्षण संकेतनात सीएनजीसी१३ हे कॅल्शियम वाहिनी प्रथिन महत्त्वाचे असल्याचे शोधले; कीटकांमुळे जागतिक स्तरावर दरवर्षी सुमारे २०% पिकांचे नुकसान होते.
जीएस३ — विज्ञान-तंत्रज्ञान: जैवतंत्रज्ञान, आरोग्यहिपॅटायटीस बी डीएनए निष्क्रिय करून उपचाराचे जनुकीय थेरपीचे उद्दिष्टप्रायोगिक थेरपी सीआरएमए-१००१ मध्ये क्रिस्पर-कॅस९ "शोधक" आणि मेथिलेशन "प्रभावक" यांचा वापर केला जातो, जे एमआरएनए मंचाद्वारे पोहोचवले जातात, आणि विषाणूच्या डीएनएला एपिजेनेटिक पद्धतीने निष्क्रिय करून कार्यात्मक उपचाराचे उद्दिष्ट ठेवले आहे; ही थेरपी पहिल्या/दुसऱ्या टप्प्यातील चाचणीत आहे.
जीएस३ — पर्यावरण; जीएस२ — आरोग्यनिरोगी भारतासाठी अधिक हिरवीगार शहरे आणि निळी जागाहरित आणि निळ्या जागांचा संबंध कमी अर्भक मृत्युदराशी जोडला गेला आहे; केरळ, गोवा आणि पुदुच्चेरीमध्ये दर १,००० जन्मांमागे सुमारे ८, तर उत्तर प्रदेश व राजस्थानमध्ये सुमारे ३० मृत्यू आहेत; शहरी हरित पायाभूत सुविधांचा आता अटल कायाकल्प व शहरी परिवर्तन अभियानात (अमृत) समावेश आहे.
जीएस२ — आंतरराष्ट्रीय संबंध: भारत-बांगलादेशबांगलादेशातील विरोधी नेत्याचा भारतीय मार्गिकेविरुद्ध इशाराराष्ट्रीय नागरिक पक्षाचे समन्वयक नाहिद इस्लाम यांनी कोणत्याही भारतीय पारगमन मार्गिकेला विरोध केला आणि डिसेंबरमध्ये गंगा जलवाटप कराराची मुदत संपण्यापूर्वी न्याय्य जलवाटप करार करण्याची मागणी केली.
जीएस२ — आंतरराष्ट्रीय संबंध: भारत-पाकिस्तानपाकिस्तानच्या पंतप्रधानांचे गिलगिट-बाल्टिस्तानमधील विकासकामांना गती देण्याचे आदेशशहबाज शरीफ यांनी गिलगिट-बाल्टिस्तानमधील संघीय प्रकल्पांना गती देण्याचे निर्देश दिले; भारताच्या म्हणण्यानुसार हा प्रदेश पाकिस्तानने बेकायदेशीरपणे आणि बळजबरीने व्यापलेला आहे.
जीएस२ — आंतरराष्ट्रीय संबंध: भारत-भूतान; जीएस१ — संस्कृतीभूतानमधील १०८ स्तुपांमध्ये भारताशी संबंधित बुद्ध अवशेष असतीलप्रकल्प १०८ अंतर्गत आसामच्या चिरांग जिल्ह्याला लागून असलेल्या गेलेफू माइंडफुलनेस सिटी येथे मौ छू नदीच्या १२ किमी पट्ट्यात १५ मीटर उंचीचे १०८ जांगचुब चोर्टेन उभारले जातील; बहुतांश अवशेष भारतातून आणलेले असल्याचे निश्चित झाले आहे.
जीएस२ — आंतरराष्ट्रीय संबंध: पश्चिम आशियाइराणच्या सर्वोच्च नेत्याचा अमेरिका, इस्रायलला नव्या हल्ल्यांविरुद्ध इशाराअमेरिका-इस्रायलच्या हल्ल्यांत वडील आयतुल्ला अली खामेनेई मारले गेल्यानंतर मार्चमध्ये सत्ता हाती घेतलेल्या मोजतबा खामेनेई यांनी हल्ले पुन्हा सुरू झाल्यास "भौगोलिक मर्यादा नसलेल्या" प्रत्युत्तराची धमकी दिली आणि लक्ष्यांची यादी अद्ययावत करण्याचे आदेश दिले.
जीएस२ — आंतरराष्ट्रीय संबंध: आंतरराष्ट्रीय संस्थातीन दशकांनंतर संयुक्त राष्ट्रांचे सोमालियातील राजकीय मिशन समाप्तदोन वर्षांच्या संक्रमण कालावधीनंतर सोमालियातील संयुक्त राष्ट्रांचे राजकीय मिशन संपले; मात्र अल-कायदाशी संबंधित अल-शबाब अजूनही मध्य सोमालियाच्या मोठ्या भागावर नियंत्रण ठेवून आहे.
जीएस२ — आंतरराष्ट्रीय संबंध: न्यायालयीन स्वातंत्र्य, तुलनात्मक राज्यव्यवस्थापोलंडच्या अध्यक्षांचा पंतप्रधानांवर सर्वोच्च न्यायालय ताब्यात घेतल्याचा आरोपसंवैधानिक न्यायाधिकरणाचे अध्यक्ष बोगदान स्विएत्झकोव्स्की यांच्या निलंबनामुळे अध्यक्ष कारोल नावरोकी आणि पंतप्रधान डोनाल्ड टस्क यांच्यातील २०१५ पासूनचा न्यायव्यवस्थेवरील नियंत्रणाचा वाद तीव्र झाला, ज्यामुळे हे न्यायालय प्रत्यक्षात ठप्प झाले आहे.