BrainParrot

PIB सारांश मराठीत — 16 नोव्हेंबर, 2026

UPSC साठी निवडलेली आणि सारांशित केलेली पत्र सूचना कार्यालयाची (PIB) दैनिक प्रसिद्धीपत्रके: प्रिलिम्स तथ्ये, GS पेपर आणि प्रत्येक मूळ पत्रकाची लिंक.

GS2फॅक्ट कार्ड16 नोव्हेंबर, 2026

सामाजिक न्याय व अधिकारिता मंत्रालयातर्फे राष्ट्रीय राजधानीत १८–१९ नोव्हेंबर २०२६ रोजी 'समावेशी नीती संकल्प' विभागीय शिखर परिषदेचे आयोजन

सामाजिक न्याय व अधिकारिता मंत्रालय विकसित भारत@२०४७ चे स्वप्न साकार करण्याच्या दिशेने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल म्हणून १८ व १९ नोव्हेंबर (बुधवार आणि गुरुवार) रोजी राष्ट्रीय राजधानीतील सुषमा स्वराज भवन येथे 'समावेशी नीती संकल्प' ही विभागीय शिखर परिषद आयोजित करणार आहे.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS2फॅक्ट कार्ड16 नोव्हेंबर, 2026

देवेश चतुर्वेदी, पुष्पेंद्र कुमार गर्ग यांनी राष्ट्रीय क्रीडा मंडळाचे अध्यक्ष, सदस्य म्हणून पदभार स्वीकारला

नवी दिल्ली, १६ नोव्हेंबर २०२६: राष्ट्रीय क्रीडा मंडळाच्या (एनएसबी) नव्या नेतृत्व संघाने १६ नोव्हेंबर २०२६ रोजी नवी दिल्लीत पदभार स्वीकारला. श्री देवेश चतुर्वेदी, आयएएस (निवृत्त) यांनी एनएसबीचे अध्यक्ष म्हणून पदभार स्वीकारला, तर कमोडोर (निवृत्त) पुष्पेंद्र कुमार गर्ग एनएसबीचे सदस्य म्हणून रुजू झाले.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3फॅक्ट कार्ड16 नोव्हेंबर, 2026

नियतकालिक श्रमशक्ती सर्वेक्षण (पीएलएफएस) मासिक बुलेटिन ऑक्टोबर, २०२६ वरील प्रसिद्धी निवेदन

ऑक्टोबर, २०२६ मध्ये एकूण श्रमशक्ती सहभाग दर (१५ वर्षे आणि त्यावरील) ५५.७% पर्यंत वाढला, म्हणजेच वार्षिक आधारावर ०.३ टक्केवारी अंकांनी वाढ झाली.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3संपूर्ण नोट16 नोव्हेंबर, 2026

कच्छ भूकंप २००१

पीआयबीने २६ जानेवारी २००१ रोजी झालेल्या कच्छ (गुजरात) भूकंपावर पार्श्वभूमी पत्रक प्रसिद्ध केले आहे. नेतृत्व आणि संस्थाउभारणी यांचा अभ्यास म्हणून त्यात या प्रतिसादाची मांडणी केली आहे.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3संपूर्ण नोट16 नोव्हेंबर, 2026

सर्बानंद सोनोवाल यांनी जागतिक सागरी नेत्यांसमोर १० अब्ज डॉलर्सच्या जहाजबांधणी संधीची मांडणी केली

भारत जहाजबांधणी गुंतवणूक परिषद २०२६ मध्ये (नवी दिल्ली, १६ नोव्हेंबर) केंद्रीय मंत्री सर्बानंद सोनोवाल यांनी जागतिक जहाजबांधणी कंपन्या, जहाजवाहतूक कंपन्या आणि वित्तपुरवठादार यांना पाच नवीन ग्रीनफिल्ड किनारी जहाजबांधणी क्लस्टरमध्ये गुंतवणूक करण्याचे आवाहन केले.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS2संपूर्ण नोट16 नोव्हेंबर, 2026

वन हक्क कायदा

पीआयबीने वनहक्क कायदा (एफआरए), २००६ यावर माहितीपत्रक प्रसिद्ध केले आहे. त्यानुसार ३१ ऑगस्ट २०२६ रोजी सुमारे २३८ लाख एकर क्षेत्रावर २५.४२ लाख हक्कपत्रांचे वाटप झाले आहे. आदिवासी कार्य मंत्रालयाने जनजातीय गौरव पखवाड्यादरम्यान राष्ट्रीय एफआरए डिजिटल व्यासपीठ सुरू केले.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3संपूर्ण नोट16 नोव्हेंबर, 2026

अंताल्या (तुर्किये) येथील सीओपी३१ मध्ये भारताचे देश-प्रेरित न्याय्य संक्रमण यंत्रणेचे आवाहन; विकसनशील देशांसाठी पुरेसा वित्तपुरवठा, तंत्रज्ञान हस्तांतरण आणि क्षमता बांधणीवर भर

तुर्कियेतील अंतल्या येथे झालेल्या यूएनएफसीसीसी सीओपी३१ मध्ये, यूएई न्याय्य संक्रमण कार्य कार्यक्रमांतर्गत न्याय्य संक्रमणावरील चौथ्या वार्षिक उच्चस्तरीय मंत्रिस्तरीय गोलमेज परिषदेत केंद्रीय पर्यावरण मंत्री भूपेंद्र यादव यांनी भारताची भूमिका मांडली.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS2संपूर्ण नोट16 नोव्हेंबर, 2026

पंतप्रधानांच्या फिलिपिन्स दौऱ्यापूर्वीचे प्रस्थान निवेदन

राष्ट्राध्यक्ष फर्डिनांड आर. मार्कोस ज्युनियर यांच्या निमंत्रणावरून पंतप्रधान मोदी १६ नोव्हेंबर २०२६ रोजी मनिलाला रवाना झाले. १७ नोव्हेंबर २०२६ रोजी ते २३व्या आसियान-भारत शिखर परिषदेत आणि २१व्या पूर्व आशिया शिखर परिषदेत सहभागी होतील.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS2संपूर्ण नोट16 नोव्हेंबर, 2026

वादळातून नेतृत्व

हे पीआयबी बॅकग्राउंडर जानेवारी २०२० ते मे २०२३ या काळातील भारताच्या कोविड-१९ प्रतिसादाचा आढावा घेते. हा प्रतिसाद "ध्येय म्हणून नेतृत्व" याचे उदाहरण म्हणून मांडला आहे. त्यात सज्जता, प्रतिबंध आणि अनुकूलन असे पाच टप्पे वर्णिले आहेत.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS2संपूर्ण नोट16 नोव्हेंबर, 2026

अमोनियम नायट्रेट, पीईटीएन आणि पिक्रिक ॲसिड यांच्या ऑनलाइन सूचीबद्दल सीसीपीएने एक्सपोर्टर्सइंडिया.कॉम (वेबलिंक.इन प्रायव्हेट लिमिटेड) वर दोन आदेशांद्वारे २० लाख रुपयांचा दंड ठोठावला

१२ नोव्हेंबर २०२६ रोजीच्या दोन आदेशांद्वारे नवी दिल्लीतील राष्ट्रीय ग्राहक विवाद निवारण आयोगाने (एनसीडीआरसी) एक्स्पोर्टर्सइंडिया.कॉम चालवणाऱ्या वेबलिंक.इन प्रायव्हेट लिमिटेडच्या दोन अपिले फेटाळली. ही अपिले केंद्रीय ग्राहक संरक्षण प्राधिकरणाच्या (सीसीपीए) दोन अंतिम आदेशांविरुद्ध होती.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS2संपूर्ण नोट16 नोव्हेंबर, 2026

देशभरातील छावणी क्षेत्रांतील ज्येष्ठ नागरिकांचे कल्याण बळकट करण्यासाठी सामाजिक न्याय व अधिकारिता मंत्रालय आणि संरक्षण मंत्रालय यांचा एकत्रित पुढाकार

१६ नोव्हेंबर २०२६ रोजी नवी दिल्लीत सामाजिक न्याय व सक्षमीकरण विभागाने संरक्षण मंत्रालयांतर्गत संरक्षण संपदा महासंचालनालयाशी (डीजीडीई) ५ वर्षांचा सामंजस्य करार केला. संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह आणि केंद्रीय मंत्री डॉ. वीरेंद्र कुमार यांच्या उपस्थितीत ही स्वाक्षरी झाली.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS1संपूर्ण नोट16 नोव्हेंबर, 2026

जनगणना २०२७ च्या दुसऱ्या टप्प्यासाठी गोवा, पंजाब, उत्तर प्रदेश आणि उत्तराखंडच्या बर्फमुक्त भागांमध्ये स्वगणनेला सुरुवात

जनगणना २०२७ च्या दुसऱ्या टप्प्यासाठीची, म्हणजेच लोकसंख्या गणनेसाठीची (पीई) स्वयं-गणना (एसई) १६ नोव्हेंबर २०२६ रोजी गोवा, पंजाब, उत्तर प्रदेश आणि उत्तराखंडच्या बर्फाच्छादित नसलेल्या भागांत सुरू झाली. रहिवाशांना ३० नोव्हेंबर २०२६ पर्यंत कुटुंबाची माहिती ऑनलाइन भरता येईल.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →

16 नोव्हेंबर, 2026 च्या सर्व चालू घडामोडी → · UPSC साठी PIB सारांश मराठीत · UPSC चालू घडामोडी मराठीत