BrainParrot

PIB सारांश मराठीत — 13 नोव्हेंबर, 2026

UPSC साठी निवडलेली आणि सारांशित केलेली पत्र सूचना कार्यालयाची (PIB) दैनिक प्रसिद्धीपत्रके: प्रिलिम्स तथ्ये, GS पेपर आणि प्रत्येक मूळ पत्रकाची लिंक.

GS3संपूर्ण नोट13 नोव्हेंबर, 2026

ज्ञान प्रणाली समितीने सादर केलेल्या अहवालावर अभिप्राय आणि सूचना मागवल्या

सांख्यिकी व कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालयाच्या ज्ञान प्रणाली समितीने आपला अंतिम अहवाल सादर केला आहे. ज्ञान आणि ज्ञान-उत्पादनांचे आर्थिक योगदान कसे मोजावे, यावरील हा कृतीक्षम धोरण-पेपर आहे.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3संपूर्ण नोट13 नोव्हेंबर, 2026

पीएलआयमुळे घडणारे उत्पादन क्षेत्राचे परिवर्तन

पीआयबीने उत्पादन-संलग्न प्रोत्साहन (पीएलआय) आराखड्याच्या सहा वर्षांवर एक बॅकग्राउंडर प्रसिद्ध केला. हा आराखडा २०२० मध्ये आत्मनिर्भर भारत अभियानांतर्गत सुरू झाला. ३० जून २०२६ पर्यंतची आकडेवारी १४ क्षेत्रांना आणि १.९१ लाख कोटी रुपयांच्या मंजूर खर्चाला व्यापते.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS2संपूर्ण नोट13 नोव्हेंबर, 2026

केंद्रीय आरोग्य मंत्री श्री जे.पी. नड्डा यांनी क्षयरोगामुळे होणारे मृत्यू कमी करण्यातील भारताची उल्लेखनीय प्रगती अधोरेखित केली; टीबी-मुक्त भारतासाठीचा निर्धार पुन्हा व्यक्त

जागतिक आरोग्य संघटनेचा जागतिक क्षयरोग अहवाल २०२६ प्रसिद्ध झाल्यानंतर केंद्रीय आरोग्यमंत्री जे. पी. नड्डा यांनी क्षयरोगाविरुद्धच्या भारताच्या प्रगतीकडे लक्ष वेधले. अहवालानुसार २०१५ पासून क्षयरोगाच्या मृत्यूंमध्ये ३८% घट झाली असून जागतिक घट ३५% आहे.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS2फॅक्ट कार्ड13 नोव्हेंबर, 2026

सार्वजनिक प्रशासनातील उत्कृष्टतेसाठी पंतप्रधान पुरस्कार २०२६ साठीच्या वेब-पोर्टलचा शुभारंभ

सार्वजनिक प्रशासनातील उत्कृष्टतेसाठी पंतप्रधान पुरस्कार २०२६ साठीचे वेब-पोर्टल प्रशासकीय सुधारणा आणि लोकतक्रार निवारण विभागाने १३ नोव्हेंबर २०२६ रोजी नोंदणी प्रक्रिया सुरू करण्यासाठी अधिकृतपणे सुरू केले.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3फॅक्ट कार्ड13 नोव्हेंबर, 2026

एप्रिल–ऑक्टोबर २०२६-२७ दरम्यानची एकत्रित निर्यात (वस्तू आणि सेवा) ५६८.८४ अब्ज अमेरिकी डॉलर असण्याचा अंदाज आहे, तर एप्रिल–ऑक्टोबर २०२५-२६ मध्ये ती ४८७.५९ अब्ज अमेरिकी डॉलर होती; अंदाजे वाढ १६.६६ टक्के.

ऑक्टोबर २०२६* साठी भारताची एकूण निर्यात (वस्तू आणि सेवा एकत्रित) ८९.९९ अब्ज अमेरिकी डॉलर असण्याचा अंदाज आहे, जी ऑक्टोबर २०२५ च्या तुलनेत २९.९० टक्के सकारात्मक वाढ दर्शवते.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS2फॅक्ट कार्ड13 नोव्हेंबर, 2026

स्वच्छ सर्वेक्षण २०२५-२६ चे निकाल जाहीर

स्वच्छ सर्वेक्षणाच्या १०व्या आवृत्तीचा भाग म्हणून ४,७५१ नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्थांचे (यूएलबी) १० विभागांमधील १७६ उप-निर्देशकांवर मूल्यमापन करण्यात आले.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS2फॅक्ट कार्ड13 नोव्हेंबर, 2026

एनपीपीएचे १३७ कर्करोगविरोधी औषधांवरील टीएमआरच्या अंमलबजावणीवर कडक देखरेख ठेवण्याचे निर्देश

औषध विभागांतर्गत राष्ट्रीय औषध किंमत प्राधिकरणाने (एनपीपीए) १७ ऑक्टोबर २०२६ रोजीच्या राजपत्रातील आदेशाद्वारे अधिसूचित केलेल्या १३७ अनुसूचीबाह्य कर्करोगविरोधी औषधांवरील व्यापार नफा-मर्यादा सुसूत्रीकरणाच्या (टीएमआर) अंमलबजावणीवर कडक देखरेख ठेवण्याचे निर्देश दिले आहेत.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3फॅक्ट कार्ड13 नोव्हेंबर, 2026

पंतप्रधान श्री नरेंद्र मोदी जी यांच्या दहशतवाद आणि राष्ट्रविरोधी कारवायांबाबत शून्य सहनशीलतेच्या दृष्टिकोनाशी ठाम बांधिलकी राखत, गृह मंत्रालयाकडून यूएपीएअंतर्गत इस्लामिक रिसर्च फाउंडेशनवरील बंदी बेकायदेशीर संघटना म्हणून वाढवण्यात आली

पंतप्रधान श्री नरेंद्र मोदी जी यांच्या दहशतवाद आणि राष्ट्रविरोधी कारवायांबाबत शून्य सहनशीलतेच्या दृष्टिकोनाशी ठाम बांधिलकी राखत, गृह मंत्रालयाने बेकायदेशीर कृत्ये (प्रतिबंध) कायद्याअंतर्गत इस्लामिक रिसर्च फाउंडेशनवरील (आयआरएफ) बंदी बेकायदेशीर संघटना म्हणून वाढवली आहे.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS2फॅक्ट कार्ड13 नोव्हेंबर, 2026

सीनियर होलिस्टिक केअर असिस्टन्स अँड ट्रेनिंग फॉर युवर युटिलिटी (शतायू)

सामाजिक न्याय आणि अधिकारिता मंत्रालय ज्येष्ठ नागरिकांसाठी वृद्धकाळजी परिसंस्था बळकट करण्यासाठी आणि त्यांना सन्मानजनक, सुलभ व विश्वासार्ह काळजी मिळण्यासाठी शतायू (सीनियर होलिस्टिक केअर असिस्टन्स अँड ट्रेनिंग फॉर युवर युटिलिटी) या उपक्रमाद्वारे महत्त्वपूर्ण पावले उचलत आहे.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS2फॅक्ट कार्ड13 नोव्हेंबर, 2026

धोरणात्मक भागीदारीअंतर्गत भारत आणि इटली वैज्ञानिक सहकार्य बळकट करणार, २०२७ साठी नवीन संयुक्त संशोधन आवाहन अपेक्षित: डॉ. जितेंद्र सिंह

विज्ञान आणि तंत्रज्ञान तसेच पृथ्वी विज्ञान मंत्रालयाचे केंद्रीय राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार) डॉ. जितेंद्र सिंह यांनी इटलीच्या विद्यापीठ आणि संशोधन मंत्री सुश्री अॅना मारिया बर्निनी यांच्याशी द्विपक्षीय बैठक घेतली.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS2संपूर्ण नोट13 नोव्हेंबर, 2026

सीसीपीएकडून ओलावर राइडपूर्व 'टिप' सुविधेसाठी १० लाख रुपयांचा दंड; ही प्रथा बंद करण्याचे प्लॅटफॉर्मला निर्देश

केंद्रीय ग्राहक संरक्षण प्राधिकरणाने (सीसीपीए) ओला चालवणाऱ्या एएनआय टेक्नॉलॉजीज प्रायव्हेट लिमिटेडला १० लाख रुपयांचा दंड ठोठावला. तसेच ओलाला राइडपूर्वीच्या सर्व पेमेंट सूचना तत्काळ बंद करण्याचे निर्देशही दिले.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →
GS3संपूर्ण नोट13 नोव्हेंबर, 2026

भारताचा अक्षय ऊर्जा प्रवास: स्वच्छ भविष्याला ऊर्जा

पीआयबीच्या बॅकग्राउंडरमध्ये सौर, पवन, जल, जैव-ऊर्जा, भूऔष्णिक आणि हरित हायड्रोजन या क्षेत्रांतील भारताच्या नवीकरणीय ऊर्जेच्या विस्ताराचा सारांश दिला आहे. त्यानुसार एकूण स्थापित वीज क्षमता सुमारे ५६० गिगावॅट (ऑक्टोबर २०२६) आहे.

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

UPSC नोट वाचा →

13 नोव्हेंबर, 2026 च्या सर्व चालू घडामोडी → · UPSC साठी PIB सारांश मराठीत · UPSC चालू घडामोडी मराठीत