జీఎస్౨ — రాజకీయ వ్యవస్థ/న్యాయవ్యవస్థతిరుప్పరంకుండ్రం దీపతూణ్ వద్ద దీపం వెలిగించేందుకు సుప్రీంకోర్టు అనుమతికార్తిగై దీపం రోజున (నవంబరు ౨౪) దీపం వెలిగించేందుకు "పరిమితమైన, ఒకసారికి మాత్రమే వర్తించే ఏర్పాటు"ను సుప్రీంకోర్టు అనుమతించింది. దీపాన్ని అత్యవసర ఆచారంగా పరిగణిస్తూ మద్రాసు హైకోర్టు జనవరి ౬న ఇచ్చిన నిర్ధారణలపై స్టే ఇచ్చి, రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అప్పీళ్లపై నోటీసు జారీ చేసింది.
జీఎస్౨ — రాజకీయ వ్యవస్థ/పార్లమెంటుపార్లమెంటు సమావేశాలు, ప్రశ్నోత్తరాల సమయంపై అనిశ్చితివర్షాకాల సమావేశాలు ఆగస్టు ౧౩న నిరవధికంగా వాయిదా పడ్డాయి, కానీ పార్లమెంటును ప్రొరోగ్ చేయలేదు. అందువల్ల ప్రభుత్వం సభను వర్షాకాల సమావేశాల కొనసాగింపుగా పిలవవచ్చు, తద్వారా ౧౫ రోజుల నోటీసు అవసరం ఉండదు. ప్రశ్నోత్తరాల సమయం నోటీసులకు ౧౫ స్పష్టమైన రోజులు అవసరం.
జీఎస్౨ — పాలన/నియంత్రణబైక్ టాక్సీలపై కర్ణాటక అప్పీలును కొట్టివేసిన సుప్రీంకోర్టుబైక్ టాక్సీలను ప్రజా రవాణాగా అనుమతిస్తూ హైకోర్టు ఇచ్చిన ఉత్తర్వును సుప్రీంకోర్టు సమర్థించింది. సమగ్ర నిషేధం కన్నా నియంత్రణే మేలని ధర్మాసనం పేర్కొంది. కర్ణాటక ప్రభుత్వం కర్ణాటక ప్లాట్ఫామ్ ఆధారిత గిగ్ కార్మికుల (సామాజిక భద్రత, సంక్షేమం) చట్టం, ౨౦౨౫ను ఉటంకించింది.
జీఎస్౨ — రాజకీయ వ్యవస్థ/విదేశీయుల హక్కులుఢిల్లీ హైకోర్టు: వివాహం వల్ల భారత్లో ఉండే హక్కు లభించదుభారత పౌరునితో వివాహం వల్ల ఇక్కడ ఉండేందుకు లేదా నిర్దిష్ట వీసా (ఈ-టూరిస్ట్ నుంచి ఎక్స్-౧/జీవిత భాగస్వామి వీసాకు మార్పు) పొందేందుకు అమలు చేయదగిన హక్కు లభించదని ఢిల్లీ హైకోర్టు తీర్పు ఇచ్చింది. విదేశీయుల ప్రవేశం, నివాసం "సార్వభౌమ విచక్షణ"కు సంబంధించిన అంశం.
జీఎస్౧ — వారసత్వం/సంస్కృతికేంద్ర సచివాలయ గ్రంథాలయంపై సుప్రీంకోర్టు సుమోటో కేసుసెంట్రల్ విస్టా పునర్నిర్మాణం కింద ఖాళీ చేయాలని ఆదేశించడంతో, ౧౭౦౨ నాటి పుస్తకాలున్న ౧౩౫ ఏళ్ల ఈ గ్రంథాలయాన్ని సుప్రీంకోర్టు స్వీకరించింది. పుస్తకాలను శాస్త్రి భవన్ నుంచి తరలించబోమని నవంబరు ౧౬న ఇచ్చిన హామీని కేంద్రం పునరుద్ఘాటించింది. కేసు ప్రజాప్రయోజన వ్యాజ్యాల ధర్మాసనానికి కేటాయింపు కోసం భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి వద్దకు వెళ్తుంది.
జీఎస్౨ — రాజకీయ వ్యవస్థ/బలహీన వర్గాలుబాలల న్యాయ (సంరక్షణ, పరిరక్షణ) చట్టం, ౨౦౧౫ సవరణ కోరిన కేరళంబాలనేరస్థులు చేసిన తీవ్ర నేరాల బాధితుల పట్ల ఈ చట్టం "సున్నితత్వం లేనిద"ని పేర్కొంటూ కేరళం హోం మంత్రి కేంద్ర హోం మంత్రికి, మహిళా శిశు అభివృద్ధి మంత్రికి లేఖ రాశారు.
జీఎస్౧/జీఎస్౨ — సమాజం/భావప్రకటన స్వేచ్ఛబసవణ్ణపై పుస్తకాన్ని జప్తు చేసిన కర్ణాటకబసవణ్ణ, లింగాయత్ సమాజంపై అవమానకర వ్యాఖ్యలు ఉన్నాయని బసవ సమితి ఆరోపించడంతో, బసవ మంటప పుస్తక రచయిత రవి హంజ్, ప్రచురణకర్త విశ్వేశ్వర్ భట్లపై నాలుగు ఎఫ్ఐఆర్లు నమోదయ్యాయి. ప్రతులను "జప్తు" చేయాలని మంత్రివర్గం నిర్ణయించింది.
జీఎస్౨ — రాజకీయ వ్యవస్థ/స్థానిక పాలనరాజస్థాన్ పంచాయతీరాజ్ ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్కు ఆధిక్యం౩౭ జిల్లా పరిషత్తులలో ౨౫, ౪౧౯ పంచాయతీ సమితులలో ౨౧౩ చోట్ల కాంగ్రెస్ ముందంజలో ఉంది. బీజేపీ ౮ జిల్లా పరిషత్తులలో, ౮౫ సమితులలో, స్వతంత్రులు ౫౬ సమితులలో ఆధిక్యంలో ఉన్నారు.
జీఎస్౩ — పర్యావరణం/ప్రజాభిప్రాయ సేకరణఇథనాల్ ప్లాంట్ ప్రజాభిప్రాయ సేకరణకు ముందు గ్రామస్థుల నిర్బంధంఇథనాల్ ప్లాంట్పై ప్రజాభిప్రాయ సేకరణకు హాజరు కాకుండా నిరోధించేందుకు తెలంగాణలోని నల్గొండ జిల్లా వీర్లపాలెం గ్రామస్థులను, ఎన్నికైన ప్రజాప్రతినిధులను పోలీసులు నిర్బంధించారు. పౌర సమాజ సంస్థలు ఈ చర్యను ఖండించాయి.
జీఎస్౩ — ఆర్థిక వ్యవస్థ/ఉపాధివేతనాలు, ఉద్యోగాలపై పరిశ్రమను ప్రశ్నించిన ప్రధాని, కాంగ్రెస్ విమర్శ; భారత కార్పొరేట్ రంగ ఉద్యోగ వ్యయంఫిక్కీ వార్షిక సర్వసభ్య సమావేశంలో పన్ను ఊరట (రూ. ౧౨ లక్షల వరకు ఆదాయపు పన్ను ఊరట, తగ్గిన కార్పొరేట్ పన్ను, జీఎస్టీ రేట్లు) ఉన్నా వేతనాలు, నియామకాలపై పరిశ్రమను ప్రధాని ప్రశ్నించారు. ఎన్ఎస్ఈలో నమోదైన ౪,౫౯౪ సంస్థలపై బిజినెస్లైన్ విశ్లేషణ ప్రకారం, ౧౯ ఆర్థిక సంవత్సరం నుంచి ఉద్యోగ వ్యయం ఆదాయంలో సుమారు ౯ శాతంగా ఉంది. వ్యయ వృద్ధి ౨౫ ఆర్థిక సంవత్సరంలో ౪.౪౮ శాతం, ౨౬ ఆర్థిక సంవత్సరంలో ౬.౭౦ శాతం కాగా, ఐటీ రంగంలో ఈ నిష్పత్తి ౪౯ శాతం. ప్రధాని వ్యాఖ్యలు ఆర్థిక వైఫల్యాన్ని అంగీకరించడమేనని కాంగ్రెస్ విమర్శించింది.
జీఎస్౩ — ఆర్థిక వ్యవస్థ/ఎనిమిది ప్రధాన పరిశ్రమల సూచీ౨౦౨౬ అక్టోబరులో ఎనిమిది ప్రధాన పరిశ్రమల వృద్ధి సిరీస్ గరిష్ఠం ౧౦.౯ శాతంగత గరిష్ఠం సెప్టెంబరులో ౮.౨ శాతం. బొగ్గు ౨౩.౦౫ శాతం, విద్యుత్ ౨౧.౬ శాతం, ఇనుప ఖనిజం ౨౩.౪ శాతం వృద్ధి సాధించగా, సిమెంట్ సిరీస్ గరిష్ఠమైన ౧౫.౪ శాతం నమోదు చేసింది. తక్కువ ఆధార స్థాయి (౨౦౨౫ అక్టోబరులో ౦.౮ శాతం) దీనికి దోహదపడింది.
జీఎస్౩ — ఆర్థిక వ్యవస్థ/మూలధన మార్కెట్లుఎఫ్పీఐ ప్రవేశ సమయాన్ని తగ్గించనున్న సెబీ; మూలధన మార్కెట్లపై ప్రధాన ఆర్థిక సలహాదారు వ్యాఖ్యలువిదేశీ పోర్ట్ఫోలియో పెట్టుబడిదారుల ప్రవేశ సమయం ఐదు రోజులకు కూడా తగ్గవచ్చని సెబీ చైర్మన్ తుహిన్ కాంత పాండే తెలిపారు. సెబీ ఐసీడీఆర్, ఎల్ఓడీఆర్ చట్రాలను సమీక్షిస్తోంది; రిజర్వు బ్యాంకు, ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖలతో కలిసి కార్పొరేట్ బాండ్ మార్కెట్ మేకింగ్ చట్రంపై కృషి చేస్తోంది. ఈక్విటీ మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ జీడీపీలో సుమారు ౧౩౦ శాతం ఉండగా, కార్పొరేట్ బాండ్ మార్కెట్ సుమారు ౧౬ శాతమేనని ప్రధాన ఆర్థిక సలహాదారు వి. అనంత నాగేశ్వరన్ పేర్కొన్నారు.
జీఎస్౩ — ఆర్థిక వ్యవస్థ/బీమా నియంత్రణస్టార్ హెల్త్కు రూ. ౨ కోట్ల జరిమానా విధించిన ఐఆర్డీఏఐపాలసీ నిబంధనలకు విరుద్ధంగా క్లెయిములు చెల్లించినందుకు, ఐఆర్డీఏఐ కోవిడ్ క్లెయిమ్ సర్క్యులర్లను ఉల్లంఘించినందుకు రూ. ౧ కోటి విధించారు. ఇతర ఉల్లంఘనలకు మరో రూ. ౧ కోటి విధించారు.
జీఎస్౩ — ఆర్థిక వ్యవస్థ/వినియోగదారుల పరిరక్షణ'బంగారం కుంభకోణం' — రీనియం/ఇరిడియం ఆధారిత కల్తీజెమ్ అండ్ జ్యువెలరీ డొమెస్టిక్ కౌన్సిల్ (జీజేసీ) భారత ప్రమాణాల సంస్థ (బీఐఎస్)కు సమాచారం ఇచ్చింది. హాల్మార్కులను బీఐఎస్ కేర్ యాప్ ద్వారా ధ్రువీకరించుకోవాలని వినియోగదారులకు సూచించారు.
జీఎస్౩ — ఆర్థిక వ్యవస్థ/ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు, మేక్ ఇన్ ఇండియాహెచ్ఎంటీ గడియారాల పునరుద్ధరణస్థాపిత సామర్థ్యం నెలకు ౧౦,౦౦౦ కాగా, హెచ్ఎంటీ గడియారాలకు డిమాండ్ నెలకు సుమారు ౧ లక్ష. హెచ్ఎంటీ ౧౯౫౩లో, దాని గడియారాల విభాగం ౧౯౬౧లో (సిటిజెన్ భాగస్వామ్యంతో జనతా) ప్రారంభమయ్యాయి; గడియారాల ఉత్పత్తి ౨౦౧౬లో నిలిచిపోయింది. నకిలీల బెడద ఆందోళన కలిగిస్తోంది.
జీఎస్౨ — అంతర్జాతీయ సంబంధాలు/షాంఘై సహకార సంస్థపురానా ఖిలాలో ఎస్సీఓ నాగరికత సంభాషణ వేదిక (నవంబరు ౨౦–౨౨)ఇలాంటి వేదిక ఇదే మొదటిది. దీనిని మోదీ ౨౦౨౫లో టియాంజిన్లో ప్రతిపాదించారు. ౨౦౨౫ మే ఘర్షణ తర్వాత పాకిస్థాన్ మొదటిసారి హాజరవుతోంది. చైనా "నాగరికత" కథనాన్ని (ప్రపంచ నాగరికత చొరవ, ౨౦౨౩) భారత్ సవాలు చేస్తోందని, షాంఘై సహకార సంస్థలో ఎజెండా నిర్దేశించే స్థానాన్ని కోరుతోందని సంపాదకీయం వ్యాఖ్యానించింది.
జీఎస్౩ — భద్రత/పరస్పర న్యాయ సహాయంఫ్లైదుబాయ్ కో-పైలట్ దర్యాప్తులో యూఏఈ సహాయం కోరిన ఎన్ఐఏ౨౦౨౬ సెప్టెంబరు ౩౦న భారతీయ కెప్టెన్పై దాడి చేసిన ఒమానీ కో-పైలట్ విషయంలో ఎన్ఐఏ యూఏఈకి పరస్పర న్యాయ సహాయ అభ్యర్థన పంపింది. ౧౯౯౯ నుంచి ౩౦౩ మంది పరారీ నిందితులను వెనక్కి రప్పించినట్లు ఎన్ఐఏ డైరెక్టర్ జనరల్ రాకేష్ అగర్వాల్ తెలిపారు.
జీఎస్౩ — భద్రత/యూఏపీఏఅమెరికా పౌరుడు మాథ్యూ వాన్ డైక్పై ఇంకా యూఏపీఏ అభియోగం లేదుయూఏపీఏ ఉగ్రవాద అభియోగం మోపాలంటే, నిందితుడు మయన్మార్లో శిక్షణ ఇచ్చిన భారతీయ తిరుగుబాటుదారులను గుర్తించాలని ఎన్ఐఏ చెబుతోంది. అతడు బెయిల్పై బయట ఉండి అమెరికాకు తిరిగి వెళ్లాడు; తిరిగి రాకపోతే పరారీ నిందితుడిగా ప్రకటించవచ్చని ఎన్ఐఏ అంటోంది.
జీఎస్౨ — అంతర్జాతీయ సంబంధాలు/భారత్–అమెరికాపన్ను హత్యకు సుపారీ కుట్రలో నిఖిల్ గుప్తాకు ౨౩౫ నెలల శిక్షన్యూయార్క్ దక్షిణ జిల్లా న్యాయమూర్తి విక్టర్ మర్రెరో ఈ శిక్ష విధించారు. గుప్తా సుపారీ హత్య, సుపారీ హత్యకు కుట్ర, మనీలాండరింగ్కు కుట్ర నేరాలను అంగీకరించాడు. శిక్ష పూర్తయ్యాక అతడిని బహిష్కరించే ప్రక్రియను ఎదుర్కొంటాడు.
జీఎస్౨/జీఎస్౩ — అంతర్జాతీయ సంబంధాలు/సముద్ర భద్రతఎల్పీజీ ట్యాంకర్ తారా గ్యాస్పై రెండోసారి దాడి తర్వాత భారతీయ నావికుడు అదృశ్యంపనామా జెండా గల వెరీ లార్జ్ గ్యాస్ క్యారియర్ ఒమన్లోని ముసందమ్ ద్వీపకల్పం సమీపంలో హోర్ముజ్ జలసంధిలో మళ్లీ దాడికి గురైంది. ౨౫ మంది సిబ్బందిలో ౨౧ మంది భారతీయులు; మూడో అధికారి కె. సుబ్రమణియన్ అదృశ్యమయ్యారు.
జీఎస్౩ — భద్రత/మాదకద్రవ్యాలుఎన్సీబీ–డీఈఏ "ఆపరేషన్ మాన్సూన్ థండర్"హైదరాబాద్, ఢిల్లీ, కోల్కతా, లక్నోలలో దాడుల తర్వాత ఆరుగురిని అరెస్టు చేశారు. ఈ ముఠా సుమారు ౩,౦౦౦ పార్సళ్లను (సుమారు ౫ లక్షల మాత్రలు) అమెరికాకు పంపింది; యూపీఐ, హవాలా మార్గాలను ఉపయోగించింది.
జీఎస్౨ — అంతర్జాతీయ సంబంధాలు/పశ్చిమాసియాహొదైదా ఓడరేవులో హూతీ లక్ష్యాలపై సౌదీ నేతృత్వంలోని కూటమి దాడులుఆయుధాల రవాణాకు ఉపయోగించే హొదైదాలోని కార్యాచరణ సామర్థ్యాలను దెబ్బతీశామని కూటమి తెలిపింది. ఇతర దాడులు కొనసాగుతున్నాయని పేర్కొంది.
జీఎస్౨ — అంతర్జాతీయ సంబంధాలు/మయన్మార్, సైబర్ నేరాలుడీకేబీఏ నాయకుడు సా ష్వే వాపై అమెరికా ఆంక్షలుసైబర్ మోసగాళ్లకు సహకరించినందుకు డెమోక్రటిక్ కరెన్ బెనెవలెంట్ ఆర్మీ కమాండర్-ఇన్-చీఫ్, కల్నల్ సా ఏ వన్ల ఆస్తులను అమెరికా స్తంభింపజేసింది.
జీఎస్౨ — అంతర్జాతీయ సంబంధాలు/యూరప్రష్యాతో రహదారి సరిహద్దు క్రాసింగ్లను కనీసం ఆరు నెలలు మూసివేయనున్న ఎస్టోనియాభద్రతా కారణాలను ఎస్టోనియా పేర్కొంది. ఇది "కొత్త ఇనుప తెర" నిర్మించే ప్రయత్నమని మాస్కో వ్యాఖ్యానించింది.
జీఎస్౨ — అంతర్జాతీయ సంబంధాలు/వాణిజ్యంబ్రిటన్–ఐరోపా సమాఖ్య శిఖరాగ్ర సమావేశ ఒప్పందాలుఈ ఒప్పందాలు శానిటరీ, ఫైటోసానిటరీ ఆహార వాణిజ్యం, ఉద్గారాల వ్యాపార వ్యవస్థల అనుసంధానం, ౧౮–౩౧ ఏళ్ల వారికి ౧,౦౦,౦౦౦ స్థానాలతో యువత రాకపోకల పథకం (గరిష్ఠంగా మూడేళ్ల నివాసం) అంశాలను కలిగి ఉన్నాయి. బ్రిటన్ తన ఎర్ర గీతలను (ఐరోపా సమాఖ్య, కస్టమ్స్ యూనియన్ లేదా ఏకీకృత మార్కెట్లో సభ్యత్వం ఉండదు) కొనసాగిస్తోంది.
జీఎస్౨ — అంతర్జాతీయ సంబంధాలు/రష్యా–ఉక్రెయిన్పుతిన్ "బాధాకరమైన" ప్రతిస్పందన హెచ్చరిక తర్వాత ఉక్రెయిన్పై రష్యా దాడులు౮౦కు పైగా క్షిపణులు, ౪౦౦ డ్రోన్లు ప్రయోగించారు; కీవ్లో కనీసం ఆరుగురు మరణించారు. రెండు రష్యా క్షిపణులు తమ భూభాగంలో పడి ఉండవచ్చని పోలాండ్ తెలిపింది.
జీఎస్౨/జీఎస్౩ — అంతర్జాతీయ సంబంధాలు/సాంకేతికతవిదేశాల్లో కృత్రిమ మేధ డేటా సెంటర్లు నిర్మించే అమెరికా సంస్థలపై "భారీ పన్ను" విధిస్తానని ట్రంప్ హెచ్చరికచైనా, మకావు లేదా ఇతర ఆంక్షలున్న ప్రాంతాల్లో ప్రధాన కార్యాలయాలున్న సంస్థలకు ఎక్కడి డేటా సెంటర్లయినా పెద్ద ఎత్తున అధునాతన చిప్ కంప్యూట్ను సరఫరా చేయాలంటే అమెరికా లైసెన్సు తప్పనిసరి అని కొత్త అమెరికా ఎగుమతి నియంత్రణలు నిర్దేశిస్తున్నాయి.
జీఎస్౨ — అంతర్జాతీయ సంబంధాలు/మానవ హక్కులుదక్షిణ సూడాన్లో అమెరికా బహిష్కృతులు ఆకలి, దుర్వర్తనకు గురవుతున్నారుఅమెరికా వేలాది మందిని ౩౦కు పైగా మూడో దేశాలకు బహిష్కరించింది. కాపలాదారులు తమ నుంచి డబ్బు గుంజారని కుటుంబాలు ఆరోపిస్తున్నాయి; ఐదుగురు బహిష్కృతులు ఇంకా దక్షిణ సూడాన్లో నిర్బంధంలో ఉన్నారు.
జీఎస్౩ — సైన్స్ & టెక్నాలజీ/అంతరిక్షంఅంతరిక్ష సహకారంపై ఇస్రోతో చర్చించనున్న ఇజ్రాయెల్ వ్యోమగామి ఐతాన్ స్టిబ్బేఆయన యాక్సియం-౧ (౨౦౨౨)లో ప్రయాణించారు. వివిధ వృత్తుల సందర్శకులకు భారతీయ అంతరిక్ష కేంద్రం (బీఏఎస్)లో అవకాశం కల్పించాలని సూచించారు. మొదటి మానవరహిత గగన్యాన్ మిషన్ త్వరలో వస్తోందని గ్రూప్ కెప్టెన్ శుభాంశు శుక్లా తెలిపారు.
జీఎస్౩ — సైన్స్ & టెక్నాలజీ/కృత్రిమ మేధ పాలనఆంత్రోపిక్ ఐపీఓ, కృత్రిమ మేధ భద్రతపై భారత్ వైఖరిఆంత్రోపిక్ ౮౩ అమెరికా డాలర్ల ఐపీఓ ధరతో నాస్డాక్లో నమోదై, ౯౭.౧౭ డాలర్ల వద్ద ముగిసింది (౧౭.౧ శాతం పెరుగుదల); అదే సమయంలో నాస్డాక్ కాంపోజిట్ ౨.౨౫ శాతం పడిపోయింది. అత్యాధునిక కృత్రిమ మేధ ప్రమాదాలపై అంతర్జాతీయ వేదికల్లో భారత్ బలమైన వైఖరి తీసుకోవాలని సంపాదకీయం కోరింది.
జీఎస్౩ — విపత్తు నిర్వహణగోపాల్పూర్ (ఒడిశా) సమీపంలో తీరం దాటిన అక్వాన్ తుపానుగంటకు ౭౦–౮౦ కిలోమీటర్ల వేగంతో, ఝంఝా గాలులు గంటకు ౯౦ కిలోమీటర్ల వరకు వీస్తూ తీరం దాటింది; ప్రాణనష్టం లేదు, పెద్ద నష్టం కూడా జరగలేదు. పత్రాపూర్లో ౨౦౯ మిల్లీమీటర్ల వర్షం నమోదైనట్లు భారత వాతావరణ శాఖ తెలిపింది; కోల్కతా, పశ్చిమ బెంగాల్లోని మరో ఏడు జిల్లాలకు ఆరెంజ్ హెచ్చరిక జారీ చేశారు.
జీఎస్౩ — పర్యావరణం/వన్యప్రాణులుమైలవరం అటవీ రేంజ్ (ఆంధ్రప్రదేశ్)లోకి ప్రవేశించిన పులి "ఎక్స్ప్లోరర్"ఈ పులి మహారాష్ట్ర, ఛత్తీస్గఢ్, తెలంగాణ గుండా ప్రయాణించింది. పాపికొండలు జాతీయ ఉద్యానవనంలోకి వదిలే ముందు దానికి జీపీఎస్ ఉపగ్రహ రేడియో కాలర్ అమర్చారు; నాలుగు గ్రామాలు అప్రమత్తంగా ఉన్నాయి.
జీఎస్౩ — పర్యావరణం/మానవ–వన్యప్రాణి సంఘర్షణఅడవి మగ ఏనుగు చక్కకొంపన్కు రేడియో కాలర్ అమర్చనున్న కేరళం (చిన్నక్కనాల్, దేవికుళం రేంజ్)తరలింపునకు ముందు మొదటి దశగా కాలర్ అమర్చేందుకు ముఖ్య వన్యప్రాణి సంరక్షకుడు అనుమతించారు. కుంకీ ఏనుగులు విక్రమ్, భరత్ సహాయం చేస్తాయి.
జీఎస్౩ — పర్యావరణం/పరిరక్షణ సంక్షేమంతాత్కాలిక అటవీ సిబ్బందికి బీమా రక్షణ౨౦౨౬ డిసెంబరు నుంచి ఐదేళ్ల ప్రమాద బీమా కార్యక్రమం ఏడు రాష్ట్రాల్లోని (మధ్యప్రదేశ్, కర్ణాటక, అస్సాం, ఉత్తరాఖండ్, మహారాష్ట్ర, కేరళం, రాజస్థాన్) ౧౦,౦౦౦ మంది సిబ్బందికి వర్తిస్తుంది. దీనిని అంతర్జాతీయ భాగస్వామ్యంగా ప్రిన్స్ విలియం ప్రకటించారు.
జీఎస్౨ — సామాజిక న్యాయం/గిరిజన ఆరోగ్యంఅట్టపాడి గిరిజన శిశు మరణాలు (కేరళం)ఈ ఏడాది ౧౦ శిశు మరణాలు, వాటిలో ఆరు పుట్టుకతో వచ్చిన లోపాలకు సంబంధించినవి; ౨౦౨౨ నుంచి మొత్తం ౫౫. ౨౦౨౩ ఐసీఎంఆర్–ఎన్ఐఎన్ అధ్యయనంలో ౧౨–౨౩ నెలల వయసు పిల్లల్లో ౯౭.౭ శాతం మందికి రక్తహీనత ఉన్నట్లు తేలింది. జనని జన్మ రక్ష పథకం కింద గర్భిణులు, బాలింతలైన షెడ్యూల్డ్ తెగల మహిళలకు నెలకు రూ. ౨,౦౦౦ చెల్లిస్తారు; చెల్లింపులు ఆలస్యమయ్యాయి. ఈ ప్రాంతం ౧౯౯౫ నుంచి మద్యనిషేధ ప్రాంతం.
జీఎస్౧ — సమాజం/కులంమహారాష్ట్రలో కులం, కులాంతర వివాహం, పరువు హత్యలుకులాంతర వివాహాల ద్వారా సామాజిక సమైక్యత కోసం డాక్టర్ అంబేడ్కర్ పథకం ప్రతి జంటకు రూ. ౨.౫ లక్షలు ఇస్తుంది; మహారాష్ట్ర రూ. ౫౦,౦౦౦ ఇస్తోంది. ఎన్సీఆర్బీ గణాంకాల ప్రకారం ౨౦౨౦–౨౪లో రాష్ట్రంలో ఐదు పరువు హత్యలు మాత్రమే నమోదయ్యాయి. పరువు హత్యలకు వ్యతిరేకంగా ప్రత్యేక చట్టం కావాలని కార్యకర్తలు డిమాండ్ చేస్తున్నారు.
జీఎస్౨ — ఆరోగ్యంప్రైవేట్ ఆసుపత్రుల బీమా క్లెయిములలో సిజేరియన్లు ౬౯ శాతంప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ఆదర్శ స్థాయి ౧౦–౧౫ శాతం కాగా, ప్లమ్ డేటా ల్యాబ్స్ విశ్లేషణలో సగటు ౬౯ శాతంగా తేలింది. ఎన్ఎఫ్హెచ్ఎస్ ౨౦౨౩-౨౪ ప్రకారం ప్రైవేట్ రంగ ప్రసవాల్లో ౫౪ శాతం సిజేరియన్లు. బీమా ఉన్న కుటుంబాల్లో ౮౨ శాతం ఇప్పటికీ సొంత జేబు నుంచి ఖర్చు చేస్తున్నాయి.
జీఎస్౩ — పర్యావరణం: ప్రాజెక్ట్ చీతా, వన్యప్రాణి సంరక్షణబోట్స్వానాలో జన్మించిన చీతా కేఓఎంజీ ౩ అడవిలో నాలుగు పిల్లలకు జన్మనిచ్చిందిబోట్స్వానా మూలానికి చెందిన ఆడ చీతాల్లో ప్రసవించిన మొదటిది ఇదే. ౨౦౨౨లో పునఃప్రవేశం తర్వాత అడవిలో నమోదైన రెండో ప్రసవం ఇది. భారతదేశంలో చీతాల సంఖ్య ౬౨కి చేరింది, వీటిలో ౪౩ భారత్లో జన్మించినవి.
జీఎస్౩ — విజ్ఞాన శాస్త్ర సాంకేతికత: బయోటెక్నాలజీ, ఆరోగ్యంమధుమేహం, జన్యు రుగ్మతలపై పరిశోధనలకు భారతదేశం ప్రపంచ కేంద్రంగా ఎదుగుతోంది (డాక్టర్ జితేంద్ర సింగ్, ఆర్ఎస్ఎస్డీఐ ౨౦౨౬, బెంగళూరు)ఇండియా జీనోమ్ అధ్యయనం ౮౪ జనాభా సమూహాలలోని ౧౦,౦౦౦ మంది వ్యక్తులను కవర్ చేస్తుంది. మధుమేహంపై డజనుకు పైగా పరిశోధన ప్రాజెక్టులు కొనసాగుతున్నాయి, వీటిలో ఎక్కువ భాగం డీబీటీ కింద, కొన్ని సీఎస్ఐఆర్ కింద ఉన్నాయి.
జీఎస్౨ — అంతర్జాతీయ సంబంధాలు/అంతర్జాతీయ సంస్థలు; జీఎస్౩ — విజ్ఞాన శాస్త్ర సాంకేతికతఐఎన్ఎస్ఏ అధ్యక్షుడు ప్రొఫెసర్ శేఖర్ సి. మాండే ఐక్యరాజ్యసమితి ఎస్డీజీల కోసం ఎస్టీఐపై ౧౦ మంది సభ్యుల బృందానికి నియమితులయ్యారుఈ బృందం ఐక్యరాజ్యసమితి సాంకేతిక సౌలభ్య యంత్రాంగం (టీఎఫ్ఎం)లో భాగం. ఇది ఎస్డీజీల కోసం ఎస్టీఐపై ఐక్యరాజ్యసమితి అంతర్-సంస్థ కార్యదళం (ఐఏటీటీ)తో కలిసి పనిచేస్తుంది. ఆయన పదవీకాలం ౨౦౨౬–౨౦౨౮.
జీఎస్౩ — భద్రత/రక్షణ: స్వదేశీకరణ, మేక్ ఇన్ ఇండియాభారత నౌకాదళానికి డైవింగ్ సపోర్ట్ క్రాఫ్ట్ డీఎస్సీ ఏ౨౧ (యార్డ్ ౩౨౬) అందిందికోల్కతాలోని టిటాగఢ్ రైల్ సిస్టమ్స్ లిమిటెడ్ కేటమరాన్-హల్ డిజైన్తో దీన్ని నిర్మించింది. విశాఖపట్నంలోని ఎన్ఎస్టీఎల్ హైడ్రోడైనమిక్ విశ్లేషణ/నమూనా పరీక్షలు నిర్వహించింది. ఇది ౨౦౨౬ నవంబర్ ౨౦న ముంబైలోని నావల్ డాక్యార్డ్లో అందజేయబడింది.
జీఎస్౩ — ఆర్థిక వ్యవస్థ/వ్యవసాయం: పశుసంవర్ధకం, పాడిపరిశ్రమజాతీయ గోపాల్ రత్న పురస్కారం ౨౦౨౬ విజేతల ప్రకటనస్వదేశీ గోజాతుల పరిరక్షణ కోసం రాష్ట్రీయ గోకుల్ మిషన్ (౨౦౧౪ డిసెంబర్లో ప్రారంభం) కింద ఈ పురస్కారం ఇస్తారు. హోం మంత్రిత్వ శాఖ అభివృద్ధి చేసిన అవార్డ్స్ డాట్ జీఓవీ డాట్ ఇన్ పోర్టల్ ద్వారా ౧,౫౮౩ దరఖాస్తులు అందాయి. ప్రదానోత్సవం ౨౦౨౬ నవంబర్ ౨౬న (జాతీయ పాల దినోత్సవం) పాట్నాలో జరుగుతుంది.
జీఎస్౨ — పాలన; జీఎస్౩ — భద్రతరక్షణ ఎస్టేట్స్ సంస్థ శతాబ్ది ఉత్సవాల్లో రక్షణ భూముల నిర్వహణకు కృత్రిమ మేధ, ఆధునిక సాంకేతికతను వినియోగించాలని లోక్సభ స్పీకర్ ఓం బిర్లా సూచించారురక్షణ ఎస్టేట్స్ సంస్థ ౧.౭ మిలియన్ ఎకరాలకు పైగా రక్షణ భూమిని నిర్వహిస్తోంది. ఆక్రమణలు, భూ రికార్డుల డిజిటలీకరణ ప్రధాన ఆందోళనలుగా గుర్తించబడ్డాయి.
జీఎస్౧ — భూగోళశాస్త్రం: శీతోష్ణస్థితి శాస్త్రం; జీఎస్౩ — పర్యావరణంబాంధవ్గఢ్ పులుల అభయారణ్యంలోని చక్రధర తడిభూమి నుండి సేకరించిన పుప్పొడి అధ్యయనం ద్వారా సుమారు ౨౭౦౦ సంవత్సరాల భారత వేసవి రుతుపవనాల పునర్నిర్మాణండీఎస్టీకి చెందిన స్వయంప్రతిపత్తి సంస్థ బీఎస్ఐపీ, ప్రధాన రుతుపవన మండలంలో భూమి వ్యవస్థ ప్రాచీన శీతోష్ణస్థితి అనుకరణ (ఈఎస్పీఎస్) నమూనాతో పుప్పొడి రికార్డులను ఉపయోగించింది. సాల్ (షోరియా రొబస్టా) ఆధిపత్యం సుమారు ౧౧౦౦–౧౨౦౦ మి.మీ. లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వార్షిక వర్షపాతాన్ని సూచిస్తుంది. ఈ ఫలితాలు క్వాటర్నరీ రీసెర్చ్ పత్రికలో ప్రచురితమయ్యాయి.
జీఎస్౨ — సామాజిక న్యాయం: విద్య, కేంద్ర-రాష్ట్ర సమన్వయంఉత్తర త్రిపురలోని అలగాపూర్ గ్రామ పంచాయతీలో ౧౫౦ సీట్ల ఓబీసీ హాస్టల్ నిర్మాణాన్ని సామాజిక న్యాయ, సాధికారత మంత్రిత్వ శాఖ ప్రారంభించిందిఓబీసీ సంక్షేమ శాఖ తరఫున త్రిపుర గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ దీన్ని అమలు చేస్తోంది. నిధులు సామాజిక న్యాయ, సాధికారత మంత్రిత్వ శాఖ నుండి అందుతాయి (ప్రాజెక్టు ఆర్థిక సంవత్సరం ౨౦౨౫–౨౬ నుండి ప్రారంభం).
జీఎస్౨ — సామాజిక న్యాయం: గిరిజన సంక్షేమం; జీఎస్౩ — ఆర్థిక వ్యవస్థన్యూఢిల్లీలోని ఐఎన్ఏ దిల్లీ హాట్లో ట్రైబ్స్ ఇండియా – ఆది మహోత్సవ్ ౨౦౨౬ను ట్రైఫెడ్ నిర్వహిస్తోంది (నవంబర్ ౧౬–౩౦)గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ కింద ట్రైఫెడ్ నిర్వహించే ఈ ఉత్సవంలో ౧౧౫ స్టాళ్లలో సుమారు ౨౦౦ మంది గిరిజన కళాకారులు పాల్గొంటున్నారు. గిరిజన ఉత్పత్తులకు మార్కెట్ అనుసంధానాలను ఏర్పరచడానికి వన్ ధన్ వికాస్ కేంద్రాలు (వీడీవీకేలు) కూడా ఇందులో భాగంగా ఉన్నాయి.