BrainParrot

भारतीय नौदल पॅन-इंडिया तटीय संरक्षण सरावाच्या ‘सी व्हिजिल-२६’ च्या पाचव्या आवृत्तीचे समन्वयन करणार

GS3फॅक्ट कार्डप्रकाशित: · अद्ययावत:

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

सारांश

पॅन-इंडिया तटीय संरक्षण सरावाच्या ‘सी व्हिजिल-२६’ ची पाचवी आवृत्ती ११ ते १९ नोव्हेंबर २०२६ दरम्यान आयोजित केली जात असून, भारतीय नौदल प्रमुख यंत्रणा म्हणून तिचे समन्वयन करत आहे.

UPSC साठी महत्त्व: प्रासंगिकता: ✅ जीएस३ — अंतर्गत सुरक्षा: किनारी व सागरी सुरक्षा, सीमा व्यवस्थापन

प्रिलिम्ससाठी महत्त्वाची तथ्ये

  • सी व्हिजिल सराव २०१८ मध्ये २६/११ मुंबई दहशतवादी हल्ल्यानंतर सागरी सुरक्षा बळकट करण्यासाठी केलेल्या उपाययोजनांची पडताळणी करण्याच्या उद्देशाने संकल्पित करण्यात आला.
  • सी व्हिजिल-२६ ही पाचवी आवृत्ती असून ती ११ ते १९ नोव्हेंबर २०२६ दरम्यान आयोजित केली आहे. भारतीय नौदल ही प्रमुख यंत्रणा आहे.
  • दोन टप्पे:
  • किनारी संरक्षण व सुरक्षा सज्जता मूल्यमापन (सीडीएसआरई): ११–१७ नोव्हेंबर २०२६
  • सागरी टप्पा: १८–१९ नोव्हेंबर २०२६
  • व्याप्ती: भारताचा संपूर्ण किनारपट्टी प्रदेश आणि विशेष आर्थिक क्षेत्र (ईईझेड). यात सर्व किनारी राज्ये व केंद्रशासित प्रदेश तसेच मच्छीमार व किनारी समुदायांसह इतर सागरी भागधारक सहभागी आहेत.
  • सहभागी साधनसंपत्ती: भारतीय नौदल, भारतीय तटरक्षक दल, किनारी सुरक्षा पोलीस, सीमाशुल्क विभाग व इतर सागरी यंत्रणा.
  • सुविधा पुरवणारी मंत्रालये: संरक्षण; गृह व्यवहार; बंदरे, नौवहन व जलमार्ग; पेट्रोलियम व नैसर्गिक वायू; तसेच मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन व दुग्धव्यवसाय; यांच्यासह केंद्र व किनारी राज्ये/केंद्रशासित प्रदेशांच्या इतर यंत्रणा.
  • सी व्हिजिल हा नौदलाच्या द्वैवार्षिक थिएटर स्तरीय सज्जता प्रचालन सरावाची (ट्रोपेक्स) पूर्वतयारी आहे. दोन्ही मिळून किनारी संरक्षणापासून खोल समुद्रातील मोहिमांपर्यंत सागरी सुरक्षेच्या संपूर्ण आव्हानांना सामोरे जातात.
  • उद्देश: सागरी सुरक्षा व किनारी संरक्षणासाठी राष्ट्रीय सज्जतेचे सर्वोच्च स्तरावरील मूल्यमापन. प्रसिद्धीपत्रकानुसार यातून वास्तववादी मूल्यमापन मिळेल आणि सागरी तसेच राष्ट्रीय सुरक्षा अधिक बळकट होईल.

संबंधित विषय

  • २६/११ नंतरची भारताची किनारी सुरक्षा रचना (नौदल, तटरक्षक दल, सागरी पोलीस आणि मत्स्यव्यवसाय/बंदर प्राधिकरणे यांच्यातील बहुयंत्रणा समन्वय)

विषय: GS3

या नोट्स कशा लिहिल्या आणि तपासल्या जातात →

11 नोव्हेंबर, 2026 च्या सर्व चालू घडामोडी → · UPSC चालू घडामोडी मराठीत