केंद्राने भारतीय वायुदलाचा उपग्रह आणि टॉर्पेडोसाठी ₹४,१०६ कोटींचे करार केले
फॅक्ट कार्डप्रकाशित: · अद्ययावत:
स्रोत: द हिंदू, 16 ऑक्टोबर, 2026
प्रिलिम्ससाठी महत्त्वाची तथ्ये
- संरक्षण मंत्रालयाने सुमारे ₹४,१०६ कोटींचे दोन करार केले. यात भारतीय वायुदलासाठी (आयएएफ) समर्पित संपर्क उपग्रह आणि भारतीय नौदलासाठी जड टॉर्पेडो यांचा समावेश आहे.
- हे करार गुरुवारी नवी दिल्ली येथे करण्यात आले. या वेळी संरक्षण विभागाचे अतिरिक्त सचिव आणि महासंचालक (अधिग्रहण) ए. अन्बरासू उपस्थित होते.
- करार १: जीसॅट-७सी, भारतीय वायुदलासाठी समर्पित संपर्क उपग्रह.
- त्याचे मूल्य ₹२,५६३ कोटी असून तो बंगळुरू येथील न्यू स्पेस इंडिया लिमिटेड (एनएसआयएल) कडून खरेदी करण्यात आला आहे.
- त्याची रचना, विकास आणि निर्मिती स्वदेशी आहे.
- भारतीय वायुदलाच्या साधनसामग्रीसाठी सुरक्षित, लवचिक आणि अखंड संपर्क उपलब्ध करून देणे हा त्याचा उद्देश आहे, ज्यामुळे दलाची कार्यचालन परिणामकारकता वाढते.
- संरक्षण मंत्रालयाच्या मते, समर्पित उपग्रह संपर्क क्षमतेमुळे वायुदलाच्या कार्यचालन गरजांच्या पूर्ततेसाठी विश्वासार्ह संपर्क राखण्याची क्षमता सुधारेल.
- करार २: वरुणास्त्र जड टॉर्पेडो.
- त्यांचे मूल्य ₹१,५४३ कोटी असून ते हैदराबाद येथील भारत डायनॅमिक्स लिमिटेड (बीडीएल) कडून खरेदी करण्यात आले आहेत.
- वरुणास्त्र हा स्वदेशी, जहाजावरून डागता येणारा पाणबुडीविरोधी युद्ध (एएसडब्ल्यू) टॉर्पेडो आहे.
- तो नौदल विज्ञान व तंत्रज्ञान प्रयोगशाळेने (एनएसटीएल) विकसित केला आहे.
- त्याची प्रगत वळण-कौशल्य क्षमता असून तो दूरवरच्या अंतरावरून शत्रूच्या पाणबुड्यांवर मारा करू शकतो, ज्यामुळे नौदलाची पाण्याखालील युद्धक्षमता वाढते.
- दोन्ही कराराच्या मूल्यांची बेरीज मथळ्यातील आकड्याइतकी आहे (₹२,५६३ कोटी + ₹१,५४३ कोटी ≈ ₹४,१०६ कोटी).
- सांगितलेले धोरणात्मक कारण: हे दोन्ही करार आत्मनिर्भर भारत आणि मेक इन इंडिया यांच्या अनुषंगाने देशांतर्गत संरक्षण उत्पादन आणि महत्त्वपूर्ण तंत्रज्ञानातील स्वावलंबन यांना चालना देतात.
संबंधित विषय
- संरक्षण स्वदेशीकरण (संरक्षण अधिग्रहण प्रक्रिया, संरक्षणातील आत्मनिर्भर भारत) आणि भारताची लष्करी उपग्रह संपर्क यंत्रणा (जीसॅट-७ मालिका)
विषय: GS3विज्ञान व तंत्रज्ञान
16 ऑक्टोबर, 2026 च्या सर्व चालू घडामोडी → · UPSC चालू घडामोडी मराठीत