BrainParrot

కుల గణనపై నవంబర్ ౨౮న నిరసనకు ఓబీసీ సంఘాల పిలుపు

GS2పూర్తి నోట్ప్రచురణ:

మూలం: ది హిందూ, 13 నవంబర్, 2026

సారాంశం

  • ఓబీసీ సంఘాలు, పౌర సమాజ సంస్థల కూటమి అయిన అఖిల భారత కుల గణన సమన్వయ కమిటీ, నవంబర్ ౨౮న ఢిల్లీలోని రామ్‌లీలా మైదానంలో దేశవ్యాప్త నిరసనకు పిలుపునిచ్చింది.
  • ౨౦౨౭ జనగణనలో కులాల లెక్కింపు విధానాన్ని కేంద్రం పునఃపరిశీలించాలని, తద్వారా గణన సమగ్రంగా, కచ్చితంగా ఉండాలని ఈ కూటమి డిమాండ్ చేస్తోంది.
  • జనాభా గణన దశలో ప్రత్యేక కోడ్‌లతో కూడిన కులాల డ్రాప్-డౌన్ జాబితా ఉండాలని కూటమి చెబుతోంది. కానీ కేంద్రం షెడ్యూల్డ్ కులాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగలు మినహా మిగిలిన వారందరికీ ఓపెన్ కాలమ్‌ను ఎంచుకుంది.

UPSC ప్రాసంగికత: ప్రాసంగికత: ✅ జీఎస్౨ — రాజ్యవ్యవస్థ/పాలన: జనగణన, సామాజిక న్యాయం, ఓబీసీలు; జీఎస్౧ — సమాజం

ప్రిలిమ్స్ కోసం ముఖ్యాంశాలు

  • జనగణన, జనగణన చట్టం, ౧౯౪౮; జనగణన నియమాలు, ౧౯౯౦ కింద జరుగుతుంది. ఇది కేంద్ర జాబితా (ఏడవ షెడ్యూల్)లోని అంశం. దీన్ని హోం వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని రిజిస్ట్రార్ జనరల్, జనగణన కమిషనర్ నిర్వహిస్తారు.
  • దశలు: గృహ జాబితా, గృహ గణన (హెచ్ఎల్ఓ), జనాభా గణన (పీఈ). కులాన్ని జనాభా గణనలో లెక్కిస్తారు.
  • కుల గణన నిర్ణయం: రాజకీయ వ్యవహారాల మంత్రివర్గ కమిటీ, ౨౦౨౫ ఏప్రిల్ ౩౦.
  • రాజ్యాంగ ఆధారాలు: అధికరణ ౮౨ (ప్రతి జనగణన తర్వాత పునఃసర్దుబాటు); అధికరణలు ౩౩౦, ౩౩౨ (లోక్‌సభ, శాసనసభల్లో షెడ్యూల్డ్ కులాలు/తెగలకు సీట్ల రిజర్వేషన్); అధికరణలు ౧౫(౪), ౧౬(౪) (వెనుకబడిన తరగతులకు ప్రత్యేక నిబంధనలు, రిజర్వేషన్); అధికరణ ౩౪౦ (వెనుకబడిన తరగతులపై దర్యాప్తునకు కమిషన్).
  • ౨౦౧౧ వరకు షెడ్యూల్డ్ కులాలు, తెగలను మాత్రమే లెక్కించారు; ఎస్ఈసీసీ ౨౦౧౧ ప్రత్యేక కసరత్తు.
  • ౨౦౨౭ జనగణన భారతదేశపు తొలి డిజిటల్ జనగణన.

గణాంకాలు, వివరాలు

  • నిరసన తేదీ, వేదిక: నవంబర్ ౨౮, రామ్‌లీలా మైదానం, న్యూఢిల్లీ. అఖిల భారత కుల గణన సమన్వయ కమిటీ ఈ పిలుపును గురువారం (నవంబర్ ౧౨) ఇచ్చింది.
  • డిమాండ్లు: ప్రస్తుత జనగణనలోని జనాభా గణన దశలో డ్రాప్-డౌన్ జాబితా, అన్ని కులాలకు (షెడ్యూల్డ్ కులాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగలు, ఓబీసీ, సాధారణ) ప్రత్యేక కోడ్‌లు.
  • ప్రభుత్వ వైఖరి: షెడ్యూల్డ్ కులాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగలు మినహా అందరికీ ఓపెన్ కాలమ్. ఇది ౨౦౧౧ ఎస్ఈసీసీ పద్ధతితో సరిపోతుంది. ఆ పద్ధతి ౪౬ లక్షలకు పైగా కులాల పేర్లను ఇచ్చింది, తప్పులతో ఉన్నాయని ఈ ప్రభుత్వమే ఆ ఫలితాలను పక్కన పెట్టింది.
  • పేర్కొన్న ఉద్దేశం: సామాజిక న్యాయం, దామాషా ప్రాతినిధ్యం కోసం "కచ్చితమైన సామాజిక, విద్యా, ఆర్థిక సమాచారం".
  • యోగేంద్ర యాదవ్ (కార్యకర్త, రాజకీయ నిర్వాహకుడు) ప్రతి సముదాయాన్ని సరిగ్గా లెక్కించాలని అన్నారు.
  • లేనివి: కేంద్రం స్పందన గానీ, ఓపెన్ కాలమ్‌ను ఎంచుకోవడానికి కారణం గానీ వ్యాసంలో లేదు.

స్థిర–సమకాలీన అనుసంధానం

గ్రామం నుంచి వార్డు స్థాయి వరకు జనాభా సమాచారానికి దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న ఏకైక మూలం జనగణన. ఓబీసీ రిజర్వేషన్ (అధికరణలు ౧౫(౪), ౧౬(౪)), సంక్షేమ లబ్ధిదారుల గుర్తింపు నిలబడగల లెక్కపై ఆధారపడతాయి కాబట్టి కుల సమాచారం కీలకం.

  • ఇప్పటివరకు జనగణనలో షెడ్యూల్డ్ కులాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగల కులాలను మాత్రమే లెక్కించారు. అందువల్ల ఓబీసీ జనాభా అంచనాలు సర్వేలు, ప్రొజెక్షన్లపై ఆధారపడ్డాయి.
  • రూపకల్పన ఎంపికలు (ఓపెన్ ఎంట్రీ లేదా కోడ్ చేసిన జాబితా) సమాచారం ఎంత శుద్ధంగా, ఎంత ఉపయోగకరంగా ఉంటుందో నిర్ణయిస్తాయి. ఓపెన్ కాలమ్ వల్ల స్పెల్లింగ్ భేదాలు, పర్యాయపదాలు, ఉపకులాల పేర్లు వస్తాయి. వాటిని తర్వాత ఒక మాస్టర్ జాబితాకు అనుసంధానించాలి.
  • ౨౦౧౧ నాటి ఎస్ఈసీసీ ఈ ప్రమాదానికి ఉదాహరణ. వ్యాసం ప్రకారం, దాని ఓపెన్ కాలమ్ వల్ల ౪౬ లక్షలకు పైగా కులాల పేర్లు వచ్చాయి. ఫలితాలు తప్పులతో ఉన్నాయని పక్కన పెట్టారు.

సిలబస్ అనుసంధానం: జీఎస్౨ – రాజ్యవ్యవస్థ & పాలన: జనగణన, సంక్షేమ పథకాలు, రిజర్వేషన్‌కు అవసరమైన సమాచారం; జీఎస్౧ – సమాజం: సామాజిక సాధికారత, కులం; ప్రిలిమ్స్ – రాజ్యవ్యవస్థ: డీలిమిటేషన్, రిజర్వేషన్‌పై రాజ్యాంగ నిబంధనలు

నేపథ్యం

భారత జనగణన (౨౦౨౭ విడత)

సామాజిక-ఆర్థిక కుల గణన (ఎస్ఈసీసీ) ౨౦౧౧

అదనపు నేపథ్యం

  • కులం స్థానికమైనది, వైవిధ్యభరితమైనది, ఉపకుల గుర్తింపులతో రూపొందేది కాబట్టి కుల సమాచారాన్ని నమోదు చేయడం కష్టం. లక్షలాది స్వీయ గుర్తింపులను ఉపయోగపడే వర్గాలుగా మార్చడం పెద్ద పరిపాలనా సవాలు.
  • జనగణనలో స్వీయ గణన ఎంపిక ఉంది. ఒక వెబ్ పోర్టల్ దీన్ని ౧౬ భాషల్లో అందిస్తుంది.
  • షెడ్యూల్: పీఐబీ ౨౦౨౬ ఏప్రిల్ నేపథ్య పత్రం ప్రకారం, జనాభా గణన ౨౦౨౭ ఫిబ్రవరిలో జరుగుతుంది, ప్రమాణ తేదీ ౨౦౨౭ మార్చి ౧. లద్దాఖ్, జమ్మూ కాశ్మీర్, హిమాచల్ ప్రదేశ్, ఉత్తరాఖండ్‌లలోని మంచుతో కప్పబడే ప్రాంతాలకు జనాభా గణన ౨౦౨౬ సెప్టెంబర్‌లో, ప్రమాణ తేదీ ౨౦౨౬ అక్టోబర్ ౧గా నిర్ణయించారు. స్వీయ గణన ఐచ్ఛికం, ఇంటింటి సందర్శనలకు ముందు ౧౫ రోజుల వ్యవధిలో జరుగుతుంది.

మెయిన్స్ కోణాలు

  • కుల సమాచారం ఎందుకు ముఖ్యం: ఆధారాల ఆధారిత రిజర్వేషన్, ఉప-వర్గీకరణ చర్చలు, సంక్షేమ లబ్ధిదారుల గుర్తింపునకు ఇదే పునాది. కూటమి దీన్ని దామాషా ప్రాతినిధ్యంతో ముడిపెడుతోంది.
  • పద్ధతిపై వివాదం: ఓపెన్ కాలమ్ (సౌలభ్యం ఎక్కువ కానీ తప్పులకు అవకాశం; ఎస్ఈసీసీలో ౪౬ లక్షల పేర్లు) వర్సెస్ కోడ్ చేసిన డ్రాప్-డౌన్ (శుద్ధమైనది కానీ ముందుగా మాస్టర్ జాబితా కావాలి). కోడ్ చేసిన జాబితాలో ఏ కులాలు ఉండాలో నిర్ణయించాల్సి వస్తుంది, అదే వివాదాస్పదం.
  • నిరసనకారులు చూపుతున్న కేంద్రం వైరుధ్యం: ౨౦౧౧ ఎస్ఈసీసీని తప్పుల కారణంగా పక్కన పెట్టారు, అయినా అదే పద్ధతిని మళ్లీ వాడుతున్నారు. దీనివల్ల సమాచార విశ్వసనీయత, నమ్మకం ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి.
  • సమాఖ్య, రాజకీయ కోణాలు: కుల లెక్కలు డీలిమిటేషన్, ఉత్తర-దక్షిణ ప్రాతినిధ్య చర్చ, రాష్ట్ర స్థాయి రాజకీయ ఒత్తిళ్లపై ప్రభావం చూపుతాయి.
  • పౌర సమాజ సమీకరణ: ఓబీసీ సంఘాల కూటమి రామ్‌లీలా మైదానంలో నిరసన చేపట్టడం, కేవలం చేర్పు కోసమే కాక సమాచార రూపకల్పనపై కూడా ప్రజాస్వామ్య పద్ధతిలో హక్కులను కోరడాన్ని చూపిస్తుంది.
  • ముందుకు మార్గం: వెనుకబడిన తరగతుల కమిషన్లు, గణాంక నిపుణులతో సంప్రదింపులు, కోడింగ్ పద్ధతి పైలట్ పరీక్ష, ప్రశ్నావళి రూపకల్పనలో పారదర్శకత.

సంభావ్య మెయిన్స్ ప్రశ్న

**జీఎస్౧/జీఎస్౨, ౧౫ మార్కులు:** "జనగణనలో కుల గణన ఉద్దేశంతో పాటు పద్ధతికి కూడా సంబంధించినది. ౨౦౨౭ జనగణనలో కులాన్ని లెక్కించడంలో ఎదురయ్యే సవాళ్లను, సామాజిక న్యాయ విధానానికి వాటి పర్యవసానాలను చర్చించండి."

సంబంధిత అంశాలు

  • ఇంద్రా సాహ్నీ (౧౯౯౨), ౫౦% పరిమితి; మండల్ కమిషన్; జాతీయ వెనుకబడిన తరగతుల కమిషన్ (అధికరణ ౩౩౮బి)
  • ఎస్ఈసీసీ ౨౦౧౧ వర్సెస్ జనగణన; ఓబీసీల ఉప-వర్గీకరణపై రోహిణి కమిషన్
  • డీలిమిటేషన్, సీట్ల స్తంభన; అధికరణలు ౮౧, ౮౨, ౧౭౦
  • డిజిటల్ జనగణన (స్వీయ గణన, సీఎంఎంఎస్), సమాచార గోప్యత

అంశాలు: GS2రాజనీతి

ఈ నోట్స్‌ను ఎలా రాసి, తనిఖీ చేస్తాం →

13 నవంబర్, 2026 నాటి అన్ని కరెంట్ అఫైర్స్ → · UPSC కరెంట్ అఫైర్స్ తెలుగులో