మూలం: ది హిందూ, 30 అక్టోబర్, 2026
సారాంశం
ఉత్తరప్రదేశ్ (౧౧), బిహార్ (౮), మహారాష్ట్ర (౫), కర్ణాటక (౪) రాష్ట్రాల్లో కలిపి ౨౮ శాసన మండలి స్థానాలకు ఎన్నికలు జరిగాయి. ఫలితాలు అక్టోబరు ౨౮–౨౯ తేదీల్లో వెలువడ్డాయి (ఉత్తరప్రదేశ్లో బుధవారం ఓట్ల లెక్కింపు; మహారాష్ట్ర, బిహార్ ఫలితాలు గురువారం). విశ్లేషణ ప్రకారం ౨౮ స్థానాల్లో బీజేపీ ౧౩ గెలుచుకుంది. నాగపూర్ పట్టభద్రుల నియోజకవర్గాన్ని కాంగ్రెస్ గెలుచుకుంది, కానీ కర్ణాటకలోని ౪ స్థానాలను బీజేపీ–జేడీ(ఎస్) కూటమి క్లీన్ స్వీప్ చేసింది. ఉత్తరప్రదేశ్లోని ౧౧ స్థానాల్లో ఎస్పీ ౫ గెలుచుకుంది, వాటిలో గతంలో బీజేపీ చేతిలో ఉన్న స్థానాలు కూడా ఉన్నాయి. బిహార్ స్థానాలు ఆర్జేడీ, బీజేపీ, జేడీ(యు), జన్ సురాజ్, స్వతంత్రుల మధ్య పంపిణీ అయ్యాయి. ఈ ఓటర్ల సమూహాలు చిన్నవి కావడం వల్ల, ఈ ఎన్నికలు ప్రజల మనోభావాన్ని కాక పార్టీ సంస్థాగత బలాన్ని పరీక్షిస్తాయి కాబట్టి ఫలితాలను అతిగా అర్థం చేసుకోవద్దని రచయితలు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ప్రిలిమ్స్ కోసం ముఖ్యాంశాలు
- అధికరణ ౧౬౯: శాసన మండళ్ల ఏర్పాటు/రద్దు. అధికరణ ౧౭౧: కూర్పు (గరిష్ఠంగా శాసనసభ సంఖ్యలో మూడో వంతు, కనీసం ౪౦). అధికరణ ౧౭౧(౩)(ఇ), ౧౭౧(౫): సాహిత్యం, విజ్ఞానశాస్త్రం, కళ, సహకార ఉద్యమం, సామాజిక సేవలో ప్రత్యేక జ్ఞానం లేదా ఆచరణాత్మక అనుభవం ఉన్నవారి నుంచి గవర్నర్ నామినేట్ చేసే ఆరింట ఒక వంతు.
- ౨౮ రాష్ట్రాల్లో ఆరింటిలో శాసన మండళ్లు ఉన్నాయి: ఉత్తరప్రదేశ్, బిహార్, మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ.
- మండలి శాశ్వత సభ, దీన్ని రద్దు చేయలేరు. పదవీకాలం ఆరు సంవత్సరాలు, ప్రతి రెండు సంవత్సరాలకు మూడో వంతు సభ్యులు పదవీ విరమణ చేస్తారు.
- కూర్పు: ౧/౩ శాసనసభ్యులు, ౧/౩ స్థానిక సంస్థలు, ౧/౧౨ పట్టభద్రులు, ౧/౧౨ ఉపాధ్యాయులు, మిగిలిన సుమారు ౧/౬ గవర్నర్ నామినేట్ చేస్తారు.
- ఓటింగ్: రహస్య బ్యాలెట్, ఏకైక బదిలీ ఓటుతో అనుపాత ప్రాతినిధ్యం.
- పట్టభద్ర ఓటరు: కనీసం మూడు సంవత్సరాల క్రితం డిగ్రీ పొందినవారు. ఉపాధ్యాయ ఓటరు: మాధ్యమిక పాఠశాలలో లేదా ఉన్నత విద్యాసంస్థలో కనీసం మూడు సంవత్సరాలు బోధించినవారు. ఇద్దరూ నియోజకవర్గంలో నివసిస్తూ లేదా పనిచేస్తూ ఉండాలి, విడిగా ఓటర్ల జాబితాలో నమోదు చేసుకోవాలి.
- పట్టభద్రుల/ఉపాధ్యాయుల నియోజకవర్గాల ఎన్నికలను ఎన్నికల సంఘం నిర్వహిస్తుంది.
- ద్రవ్య బిల్లులపై మండలి ఓటు వేయలేదు. సాధారణ చట్టాల విషయంలో మండలి సిఫార్సులను శాసనసభ తోసిపుచ్చగలదు.
గణాంకాలు, వివరాలు
- రాష్ట్రాల వారీగా స్థానాలు: ఉత్తరప్రదేశ్ ౧౧, బిహార్ ౮, మహారాష్ట్ర ౫, కర్ణాటక ౪ (మొత్తం ౨౮).
- ౨౮ స్థానాల్లో బీజేపీ ౧౩ గెలుచుకుంది. ఇది రాష్ట్రాలన్నింటిలో ఉన్న బలమైన సంస్థాగత శక్తికి నిదర్శనమని రచయితలు అంటున్నారు.
- ఉత్తరప్రదేశ్:
- బీజేపీ ౬, ఎస్పీ ౫.
- ఎస్పీ వారణాసి ఉపాధ్యాయ, పట్టభద్రుల నియోజకవర్గాలను నిలబెట్టుకుంది; గతంలో బీజేపీ చేతిలో ఉన్న లక్నో పట్టభద్రుల, ఆగ్రా ఉపాధ్యాయుల నియోజకవర్గాలను గెలుచుకుంది.
- గోరఖ్పూర్–ఫైజాబాద్ (ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్ "పాకెట్ బరో")లో బీజేపీ ఆధిక్యం కేవలం ౩౦౭ ఓట్లు.
- ౨౦౨౪ లోక్సభ పోలిక: ఎస్పీ ౩౭ స్థానాలు; బీజేపీ ౨౦౧౪లో ౭౧, ౨౦౧౯లో ౬౨ స్థానాల నుంచి ౩౩కి తగ్గింది.
- బీజేపీ తన సిట్టింగ్ శాసనసభ్యుల్లో సగానికి పైగా మందిని తప్పించాల్సి రావచ్చని వార్తా విశ్లేషణ చెబుతోంది. ౨౦౨౪ తర్వాత పార్టీ అంతర్గత విశ్లేషణ, చాలా మంది ఎంపీ అభ్యర్థులను మార్చకపోవడమే కారణమని పేర్కొంది.
- ఎస్పీ ఆగ్రాలో ఆకాష్ అగర్వాల్ (వైశ్య)ను నిలిపింది. పీడీఏ (పిచ్ఛడా, దళిత్, అల్పసంఖ్యక్)లోని "ఎ" అగర్వాల్/వైశ్యులను కూడా సూచించవచ్చని అఖిలేష్ యాదవ్ అంటున్నారు. యూజీసీ సామాజిక సమానత్వ నిబంధనపై అగ్రకులాల్లో ఇంకా కోపం ఉందని కొందరు విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
- శాసనసభ ఎన్నికలు వచ్చే ఏడాది ప్రారంభంలో (౨౦౨౭) జరగాల్సి ఉంది.
- వారణాసి ప్రధానమంత్రి స్వంత నియోజకవర్గం, ఈ ప్రతీకాత్మకతను విస్మరించడం కష్టమని రచయితలు అంటున్నారు.
- మహారాష్ట్ర:
- కాంగ్రెస్ నాగపూర్ డివిజన్ పట్టభద్రుల స్థానాన్ని గెలుచుకుంది (నాగపూర్లో ఆర్ఎస్ఎస్ ప్రధాన కార్యాలయం ఉంది). అక్కడ వరుసగా రెండోసారి బీజేపీని కాంగ్రెస్ ఓడించిందని మహారాష్ట్ర కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు హర్షవర్ధన్ సపకాల్ అంటున్నారు.
- మిగిలిన నాలుగు స్థానాల్లో ఎన్సీపీ (ఎస్పీ) రెండు గెలిచింది. బీజేపీ, శివసేన ఒక్కొక్కటి గెలిచాయి. మొత్తం మీద మూడు స్థానాలు తమవేనని ఎంవీఏ చెబుతోంది.
- బ్యాలెట్ పత్రాల విధానానికి తిరిగి వెళ్లాలని ఎన్సీపీ (ఎస్పీ) డిమాండ్ చేసింది. కూటమి భాగస్వాములు ఆత్మపరిశీలన చేసుకోవాలని బీజేపీ పిలుపునిచ్చింది.
- బ్యాలెట్ పత్రాలతో జరిగిన ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ ఎన్ని స్థానాలు గెలిచిందని అడుగుతూ ప్రధాని మోదీ చేసిన పోస్టుకు స్పందిస్తూ చేసిన ఎక్స్ పోస్టును తొలగించినందుకు ముఖ్యమంత్రి దేవేంద్ర ఫడణవీస్ను ప్రతిపక్షం లక్ష్యంగా చేసుకుంది.
- కర్ణాటక: నాలుగు స్థానాలనూ బీజేపీ–జేడీ(ఎస్) కూటమి క్లీన్ స్వీప్ చేసింది. రాష్ట్రాన్ని పాలిస్తున్న కాంగ్రెస్ ఖాతా తెరవలేకపోయింది.
- బిహార్ (ఎన్నిక అక్టోబరు ౨౩న జరిగింది):
- ఆర్జేడీ ౨, బీజేపీ ౨, జేడీ(యు) ౧, జన్ సురాజ్ ౧, స్వతంత్రులు ౨ (ఎనిమిది స్థానాలు).
- ఆర్జేడీకి చెందిన అనిల్ ఝా దర్భంగా పట్టభద్రుల స్థానంలో బీజేపీకి చెందిన సర్వేష్ కుమార్ను ఓడించారు, దీనితో ఆర్జేడీ బీజేపీతో సమానస్థాయికి చేరింది.
- పట్నా పట్టభద్రుల స్థానం నుంచి వరుసగా నాలుగోసారి ఎమ్మెల్సీ అయిన జేడీ(యు)కి చెందిన నీరజ్ కుమార్, కేంద్ర మంత్రి లలన్ సింగ్ ఆశీస్సులు కోరడానికి నిరాకరించారు. లలన్ సింగ్ ఆయన కోసం ప్రచారం చేయలేదు.
- శాసనసభ్యుడు అనంత్ సింగ్ జేడీ(యు)కి చెందిన నీరజ్ కుమార్కు వ్యతిరేకంగా, జేఎస్పీ అభ్యర్థి అనూజ్ సింగ్కు మద్దతుగా ప్రచారం చేశారు. మధ్యవర్తిత్వం వహించాలని కోరిన లలన్ సింగ్, అనంత్ సింగ్ పట్ల మెతకగా ఉన్నారని భావించారు. అక్టోబరు ౨౪న జేడీ(యు) అనంత్ సింగ్ను, ఆయన భార్య నీలం దేవిని ఆరేళ్లపాటు బహిష్కరించింది. తిరుగుబాటుదారులపై మరిన్ని చర్యలు ఉంటాయని జేడీ(యు) వర్కింగ్ ప్రెసిడెంట్ సంజయ్ కుమార్ ఝా చెబుతున్నారు.
- జన్ సురాజ్: ప్రశాంత్ కిషోర్ ఆగస్టులో బాంకీపూర్ ఉపఎన్నికలో బీజేపీకి చెందిన నీరజ్ కుమార్ను ౧౯,౩౨౪ ఓట్ల తేడాతో ఓడించారు; ఆ స్థానాన్ని ౧౯౯౫ నుంచి బీజేపీ ఓడిపోలేదు. ౨౦౨౫ శాసనసభ ఎన్నికల్లో జేఎస్పీ ఒక్క స్థానమూ గెలవలేదు. ఇప్పుడు ఎమ్మెల్సీ స్థానంతో ఖాతా తెరిచింది.
- లోక్నీతి-సీఎస్డీఎస్ ఎన్ఈఎస్ ౨౦౨౪: పట్టభద్రులు, ఆ పైస్థాయి వారిలో బీజేపీకి ౩౮% మద్దతు, ఎన్డీఏకు ౪౫% మద్దతు ఉంది.
స్థిర–సమకాలీన అనుసంధానం
శాసన మండళ్లు (విధాన పరిషత్తులు) ద్విసభా విధానం ఉన్న రాష్ట్ర శాసనసభల్లో ఎగువ సభలు. వీటికి ఓటర్లందరూ నేరుగా ఎన్నుకోరు. సభ్యులు వివిధ నియోజక వర్గాల (శాసనసభ్యులు, స్థానిక సంస్థలు, పట్టభద్రులు, ఉపాధ్యాయులు) ద్వారా, అలాగే గవర్నర్ నామినేట్ చేసినవారిగా వస్తారు. ఇవి శాశ్వత సభలు, రాజ్యసభతో పోలిస్తే వీటి అధికారాలు పరిమితం. సాధారణ బిల్లుల విషయంలో మండలి సిఫార్సులను శాసనసభ తోసిపుచ్చగలదు, ద్రవ్య బిల్లులపై మండలి ఓటు వేయలేదు. పట్టభద్రుల, ఉపాధ్యాయుల నియోజకవర్గాల్లో ఓటర్లు తమంతట తాము నమోదు చేసుకునే చిన్న సమూహాలు. అందువల్ల ఫలితాలు రాష్ట్రవ్యాప్త రాజకీయ మనోభావాన్ని కాక సంస్థాగత యంత్రాంగాన్ని (అభ్యర్థుల ఎంపిక, నెలల ముందే ఓటర్ల నమోదు, చిన్న ఓటర్ల సమూహంలో పోలింగ్ శాతం) కొలుస్తాయి.
సిలబస్ అనుసంధానం: జీఎస్2 — రాజ్యవ్యవస్థ: రాష్ట్ర శాసనసభ (శాసన మండళ్ల ఏర్పాటు, అధికారాలు, పాత్ర), ఎన్నికలు, ఎన్నికల సంఘం పాత్ర; ప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టం.
నేపథ్యం
రాష్ట్ర శాసన మండలి (విధాన పరిషత్)
మెయిన్స్ కోణాలు
- ఎమ్మెల్సీ ఫలితాలు ఏమి చూపుతాయి, ఏమి చూపవు: ఓటర్ల సమూహాలు చిన్నవి, తమంతట తాము నమోదు చేసుకున్నవి, కాబట్టి భారీ గెలుపు లేదా ఓటమి ప్రజా మద్దతుపై తీర్పు కాదు. ఇవి ప్రభంజనాన్ని కాక సంస్థాగత సామర్థ్యాన్ని (అభ్యర్థుల గుర్తింపు, ముందస్తు నమోదు, చిన్న ఓటర్ల సమూహంలో పోలింగ్ శాతం) ప్రతిబింబిస్తాయి. రచయితల సూత్రం: గణాంకాలను అతిగా అర్థం చేసుకోవద్దు.
- పరిమితమైన సంస్థాగత ప్రాధాన్యం: మండలి ద్రవ్య బిల్లులపై ఓటు వేయలేని శాశ్వత సభ, సాధారణ చట్టాల విషయంలో శాసనసభ దాన్ని తోసిపుచ్చగలదు. కాబట్టి రాష్ట్రాన్ని ఎవరు పాలిస్తారనే దానిపై ఈ ఫలితాలు చెప్పేది తక్కువ.
- బీజేపీకి విద్యావంతుల ఓట్ల రక్షణ బలహీనపడటం: పట్టభద్రుల నియోజకవర్గాలు సంప్రదాయంగా బీజేపీ కంచుకోటలు (౨౦౨౪లో పట్టభద్రుల్లో బీజేపీకి ౩౮%, ఎన్డీఏకు ౪౫%). లక్నో, ఆగ్రా, వారణాసిలలో ఓటములు, గోరఖ్పూర్–ఫైజాబాద్లో ౩౦౭ ఓట్ల తేడాతో అతి కష్టంగా గెలుపు ఉత్తరప్రదేశ్ ౨౦౨౭కు ముందు హెచ్చరిక సంకేతాలు. పార్టీ చాలా మంది సిట్టింగ్ శాసనసభ్యులను తప్పించవచ్చు.
- కాంగ్రెస్ సంస్థాగత లోపం: ఒక్క గెలుపు (నాగపూర్) ప్రతీకాత్మకంగా ముఖ్యమైనదే, కానీ తాను పాలిస్తున్న కర్ణాటకలో సున్నా రావడం, బెంగళూరులో ప్రభుత్వం ఉన్నా అది కేడర్ బలంగా మారలేదని సూచిస్తుంది.
- మారుతున్న బిహార్ రాజకీయ రంగం: ఆర్జేడీ తన స్థానాన్ని తిరిగి పొందింది, జన్ సురాజ్ ప్రచారాన్ని స్థానాలుగా మార్చుకుంది (ఆగస్టులో పీకే బాంకీపూర్ విజయం, ఆ తర్వాత ఒక ఎమ్మెల్సీ స్థానం), జేడీ(యు)లో అంతర్గత అసమ్మతి కనిపిస్తోంది (నీరజ్ కుమార్–లలన్ సింగ్ విభేదం, అనంత్ సింగ్, ఆయన భార్య బహిష్కరణ).
- ఎన్నికల సమగ్రతపై వాదనలు: ఫలితాల తర్వాత బ్యాలెట్ పత్రాలకు తిరిగి వెళ్లాలని ఎన్సీపీ (ఎస్పీ) డిమాండ్ చేసింది. బ్యాలెట్ పత్రాలతో జరిగిన ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ ఎన్ని స్థానాలు గెలిచిందని అడిగిన ప్రధాని మోదీ పోస్టుకు స్పందనగా చేసిన ఎక్స్ పోస్టును తొలగించినందుకు ముఖ్యమంత్రి ఫడణవీస్ను ప్రతిపక్షం లక్ష్యంగా చేసుకుంది. మోదీ, ఫడణవీస్ల "బుడగ" పగిలిపోయిందని మహారాష్ట్ర కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు సపకాల్ అన్నారు.
- సంస్కరణల కోణం: మండళ్లు కొనసాగాలా? అనుకూల వాదనలు: సమీక్షా సభ, నిపుణుల గొంతుక. వ్యతిరేక వాదనలు: ఆలస్యం, ఖర్చు, ఓడిన నాయకులకు పునరావాసం (౨అ). పట్టభద్రుల/ఉపాధ్యాయుల జాబితాల్లో ఓటర్లు స్వయంగా నమోదు చేసుకోవాలి కాబట్టి, బాగా వ్యవస్థీకృతమైన పార్టీలు ఈ చిన్న ఓటర్ల సమూహాలను సులభంగా సమీకరించగలవు.
సంభావ్య మెయిన్స్ ప్రశ్న
**జీఎస్2, ౧౫ మార్కులు:** "రాష్ట్ర శాసన మండలి ఎన్నికలను తరచుగా రాజకీయ మనోభావానికి సూచికగా చదువుతారు. శాసన మండళ్ల కూర్పును, అధికారాలను విమర్శనాత్మకంగా పరిశీలించండి; వాటి ఎన్నికల ఫలితాలు పార్టీలకు ప్రజా మద్దతును ఎంతవరకు ప్రతిబింబిస్తాయో చర్చించండి."
సంబంధిత అంశాలు
- అధికరణ ౧౬౯ (మండళ్ల ఏర్పాటు/రద్దు); అధికరణ ౧౭౧; అధికరణ ౮౦ (రాజ్యసభ) తో పోలిక
- ద్రవ్య బిల్లు, మండలి అధికారాలు; అధికరణ ౧౯౭/౧౯౮ (శాసన ప్రక్రియ)
- ఏకైక బదిలీ ఓటుతో అనుపాత ప్రాతినిధ్యం
- నామినేషన్లలో గవర్నర్ పాత్ర
- ఎన్నికల సంఘం అధికారాలు; ఓటర్ల జాబితా సవరణ అంశాలు
- ఉత్తరప్రదేశ్ ౨౦౨౭ శాసనసభ ఎన్నికల గతిశీలత; లోక్నీతి-సీఎస్డీఎస్ ఎన్ఈఎస్
అంశాలు: GS2రాజనీతి
30 అక్టోబర్, 2026 నాటి అన్ని కరెంట్ అఫైర్స్ → · UPSC కరెంట్ అఫైర్స్ తెలుగులో