BrainParrot

भारत–म्यानमार यांच्यातील पहिला द्विपक्षीय त्रिसेवा एचएडीआर सराव ‘राहत मित्र’ चेन्नई येथे संपन्न

GS2फॅक्ट कार्डप्रकाशित: · अद्ययावत:

स्रोत: PIB (पत्र सूचना कार्यालय) · मूळ वाचा ↗

सारांश

भारत आणि म्यानमारच्या संरक्षण दलांदरम्यान ५ आणि ६ नोव्हेंबर २०२६ रोजी झालेला पहिला द्विपक्षीय त्रिसेवा मानवतावादी मदत आणि आपत्ती निवारण (एचएडीआर) सराव ‘राहत मित्र’ चेन्नई येथे संपन्न झाला.

UPSC साठी महत्त्व: प्रासंगिकता: ✅ जीएस२ – आंतरराष्ट्रीय संबंध: भारत–म्यानमार संरक्षण सहकार्य; जीएस३ – सुरक्षा / आपत्ती व्यवस्थापन: एचएडीआर

प्रिलिम्ससाठी महत्त्वाची तथ्ये

  • 'राहत मित्र' हा सराव भारत आणि म्यानमार यांच्या संरक्षण दलांमधील पहिला द्विपक्षीय त्रिसेवा मानवतावादी साहाय्य आणि आपत्ती निवारण (एचएडीआर) सराव आहे.
  • ठिकाण: चेन्नई.
  • कालावधी: दोन दिवस, ०५–०६ नोव्हेंबर २०२६.
  • यात भारतीय नौदल, भारतीय लष्कर आणि भारतीय वायुदल तसेच म्यानमार संरक्षण दलांचे शिष्टमंडळ सहभागी झाले.
  • घोषित उद्दिष्टे: परिचालनात्मक आंतरक्रियाशीलता (इंटरऑपरेबिलिटी), उत्तम समन्वय आणि आपत्ती प्रतिसादातील सर्वोत्तम पद्धतींची देवाणघेवाण.
  • पहिला दिवस:
  • संयुक्त नियोजन आणि एचएडीआर क्षमतांच्या ओळखीने सुरुवात झाली.
  • टेबल-टॉप सरावात (टीटीएक्स) तीव्र चक्रीवादळाच्या परिस्थितीवर आधारित समन्वित प्रतिसाद यंत्रणा आणि संयुक्त आपत्ती व्यवस्थापन प्रोटोकॉल यांवर चर्चा झाली.
  • भारतीय लष्कराने अडथळे हटवणे आणि पूल उभारणी क्षमतांचे प्रात्यक्षिक दाखवले.
  • तुकड्यांनी नौदलाची जहाजांवर आधारित एचएडीआर क्षमता पाहण्यासाठी आयएनएस सुकन्या ला भेट दिली.
  • दुसरा दिवस: सागरी, भूमी आणि हवाई क्षेत्रांतील बहु-क्षेत्रीय एचएडीआर प्रात्यक्षिके.
  • आयएनएस अड्यार आणि संपर्क जाळे केंद्र, चेन्नई यांनी किनाऱ्यावर आधारित आपत्ती प्रतिसाद व्यवस्था आणि आणीबाणीतील आदेश व नियंत्रणासाठीची संपर्क पायाभूत सुविधा दाखवली.
  • लष्करी रुग्णालय, चेन्नई यांनी क्षेत्रीय वैद्यकीय प्राधान्यक्रम निश्चिती (ट्रायएज) आणि आपत्ती निवारण शिबिरांचे व्यवस्थापन यांचे प्रात्यक्षिक दिले.
  • नौदलाच्या पूर निवारण पथकांनी (एफआरटी) विशेष पूर-निवारण उपकरणांचे प्रात्यक्षिक दिले.
  • चेतक हेलिकॉप्टर आणि आयएनएस बित्रा यांच्या समन्वित हालचालींतून सागरी शोध आणि बचाव (एसएआर) दाखवण्यात आले.
  • वायुदलाने जखमींच्या स्थलांतराचे (कॅज्युअल्टी इव्हॅक्युएशन) प्रात्यक्षिक दिले. हवाई कारवाईदरम्यान कमोडोर आँग न्यांग विन आणि म्यानमारचे इतर दोन अधिकारी वायुदलाच्या एएलएच हेलिकॉप्टरमध्ये उपस्थित होते.
  • प्रसिद्धीपत्रकानुसार हा सराव भारत–म्यानमार द्विपक्षीय संरक्षण सहकार्य आणि सामूहिक आपत्ती-प्रतिसाद सज्जता बळकट करतो. तसेच हा सराव प्रादेशिक स्थैर्य, सागरी सहकार्य आणि प्रभावी एचएडीआर यांच्याशी जोडला आहे.

संबंधित विषय

  • हिंद महासागर क्षेत्रातील भारताची एचएडीआर / "प्रथम प्रतिसादकर्ता" भूमिका; आपत्ती व्यवस्थापनाची संस्थात्मक चौकट

विषय: GS2

या नोट्स कशा लिहिल्या आणि तपासल्या जातात →

9 नोव्हेंबर, 2026 च्या सर्व चालू घडामोडी → · UPSC चालू घडामोडी मराठीत