BrainParrot

యాంటీమైక్రోబియల్స్‌ను కేంద్ర నియంత్రణ పర్యవేక్షణ పరిధిలోకి తెచ్చేందుకు కొత్త ఔషధాలు మరియు క్లినికల్ ట్రయల్స్ నియమాలు, ౨౦౧౯ సవరణను ప్రతిపాదించిన కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ

GS2పూర్తి నోట్ప్రచురణ: · నవీకరణ:

మూలం: PIB (పత్రికా సమాచార కార్యాలయం) · మూలాన్ని చదవండి ↗

సారాంశం

నవంబర్ ౬న జారీ చేసిన ముసాయిదా గెజెట్ నోటిఫికేషన్ జి.ఎస్.ఆర్. ౯౮౩(ఇ) ద్వారా, నూతన ఔషధాలు మరియు క్లినికల్ ట్రయల్స్ నిబంధనలు, ౨౦౧౯లోని నియమం ౨(౧)(డబ్ల్యూ)(వీ) కింద ఉన్న 'నూతన ఔషధం' నిర్వచనంలో "యాంటీమైక్రోబియల్స్"ను చేర్చాలని ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ ప్రతిపాదించింది.

UPSC ప్రాసంగికత: ప్రాసంగికత: ✅ జీఎస్౨ – ఆరోగ్యం/నియంత్రణ; జీఎస్౩ – సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ (బయోటెక్నాలజీ/ఫార్మా), పర్యావరణం (వన్ హెల్త్ సమస్యగా ఏఎంఆర్)

ప్రిలిమ్స్ కోసం ముఖ్యాంశాలు

  • ఎన్‌డీసీటీ నిబంధనలు, ౨౦౧౯ను ఔషధ సాంకేతిక సలహా మండలిని సంప్రదించిన తర్వాత, ఔషధాలు మరియు సౌందర్య సాధనాల చట్టం, ౧౯౪౦ (సెక్షన్ ౩౩) కింద రూపొందించారు.
  • కేంద్ర లైసెన్సింగ్ అథారిటీ = డ్రగ్స్ కంట్రోలర్ (జనరల్) ఆఫ్ ఇండియా (డీసీజీఐ/సీడీఎస్‌సీఓ, ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ). తయారీ లైసెన్సులను రాష్ట్ర లైసెన్సింగ్ అథారిటీ జారీ చేస్తుంది.
  • ఈ ముసాయిదా జి.ఎస్.ఆర్. ౯౮౩(ఇ) ద్వారా "నూతన ఔషధం" నిర్వచనమైన నియమం ౨(౧)(డబ్ల్యూ)(వీ)ను సవరిస్తుంది.
  • యాంటీమైక్రోబియల్ నిరోధకత: జీ౨౦ న్యూఢిల్లీ నేతల ప్రకటన (భారతదేశ జీ౨౦ అధ్యక్షత) ఏఎంఆర్ విషయంలో వన్ హెల్త్ విధానానికి మద్దతు ఇచ్చింది.
  • వన్ హెల్త్ = మానవ, జంతు, పర్యావరణ ఆరోగ్యాల సమీకృత విధానం.
  • బీఏ/బీఈ = జీవలభ్యత/జీవ సమానత్వం. స్థిరత్వ అధ్యయనాలు కాలక్రమేణా నిల్వ కాలాన్ని, నాణ్యతను పరీక్షిస్తాయి.
  • ఏఎంఆర్పై జాతీయ కార్యాచరణ ప్రణాళిక ౨.౦ ౨౦౨౫–౨౯ కాలానికి వర్తిస్తుంది. ఇది ౨౦౧౭–౨౧ ప్రణాళికకు కొనసాగింపు.
  • ఉమ్మడి జాబితా, ఎంట్రీ ౧౯: ఔషధాలు, విషాలు.

గణాంకాలు, వివరాలు

  • ముసాయిదా నోటిఫికేషన్: జి.ఎస్.ఆర్. ౯౮౩(ఇ), నవంబర్ ౬.
  • ప్రజాభిప్రాయ గడువు: గెజెట్ ప్రతులు ప్రజలకు అందుబాటులోకి వచ్చిన తేదీ నుంచి ౩౦ రోజులు.
  • అభిప్రాయాలను ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖలోని అండర్ సెక్రటరీ (డ్రగ్స్), కర్తవ్య భవన్-౧, న్యూఢిల్లీ–౧౧౦౦౦౧ చిరునామాకు, లేదా ఔషధ విభాగం ఈమెయిల్‌కు పంపాలి.
  • ముసాయిదా పాఠం ఈ-గెజెట్‌లో (౨౦౨౬, ఫైల్ ౨౭౮౦౨౦) ఉంది.
  • పేర్కొన్న కారణాలు:
  • యాంటీమైక్రోబియల్స్‌కు తయారీ లైసెన్సులను బీఏ/బీఈ, స్థిరత్వ అధ్యయనాల వంటివి సహా తగినంత పరిశీలన లేకుండానే మంజూరు చేశారు.
  • ఈ మదింపులు లేకపోవడం వల్ల నాణ్యత, భద్రత, సమర్థత దెబ్బతినవచ్చు.
  • నాణ్యత లేని లేదా అసమర్థ యాంటీమైక్రోబియల్స్ ఏఎంఆర్ అభివృద్ధికి, వ్యాప్తికి దోహదపడవచ్చు.
  • ప్రక్రియలో మార్పు: తయారీదారులు ఎస్‌ఎల్‌ఏకి తయారీ లైసెన్సు కోసం దరఖాస్తు చేసే ముందు సీఎల్‌ఏ అనుమతి పొందాలి.
  • విడుదలలో లేనివి: ఏ యాంటీమైక్రోబియల్ తరగతులు వర్తిస్తాయి, ఇప్పటికే లైసెన్సు ఉన్న ఉత్పత్తులకు మినహాయింపు ఉంటుందా, సీఎల్‌ఏ నిర్ణయాలకు గడువులు, ఏఎంఆర్ భారంపై ఏవైనా గణాంకాలు.

స్థిర–సమకాలీన అనుసంధానం

  • భారతదేశంలో ఔషధ నియంత్రణ కేంద్రం, రాష్ట్రాల మధ్య విభజించబడింది. ఔషధాలు మరియు సౌందర్య సాధనాల చట్టం, ౧౯౪౦ ప్రకారం, నూతన ఔషధాలు, క్లినికల్ ట్రయల్స్‌కు కేంద్రం ఆమోదం ఇస్తుంది. తయారీ లైసెన్సులను రాష్ట్ర లైసెన్సింగ్ అథారిటీలు జారీ చేస్తాయి. ఉమ్మడి జాబితాలోని ఎంట్రీ ౧౯ ఔషధాలు, విషాలకు సంబంధించినది.
  • "నూతన ఔషధం" అనే వర్గీకరణ వల్ల రాష్ట్ర స్థాయి లైసెన్సింగ్‌కు ముందే కేంద్ర పరిశీలన జరుగుతుంది. ఇందులో జీవలభ్యత/జీవ సమానత్వం (బీఏ/బీఈ), స్థిరత్వ అధ్యయనాల వంటి సమాచార అవసరాలు ఉంటాయి.
  • ఏఎంఆర్ ఒక "నిశ్శబ్ద మహమ్మారి". యాంటీబయాటిక్స్‌ను అతిగా, దుర్వినియోగంగా వాడటం దీనికి కారణం. నాణ్యత లేని యాంటీమైక్రోబియల్స్ వల్ల చికిత్సా స్థాయి కంటే తక్కువ మోతాదులో శరీరానికి చేరడం కూడా మరో కారణం. లైసెన్సింగ్‌కు ముందు పరిశీలనను కఠినతరం చేయడం సరఫరా వైపు తీసుకునే చర్య. ఇది స్టివార్డ్‌షిప్ (వివేకవంతమైన వినియోగం), ప్రిస్క్రిప్షన్ నియంత్రణలకు అదనంగా పనిచేస్తుంది.

సిలబస్ అనుసంధానం: జీఎస్౨ – ఆరోగ్యం: ఔషధ నియంత్రణ, కేంద్ర–రాష్ట్ర పాత్రలు | జీఎస్౩ – సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ: బయోటెక్నాలజీ, ఫార్మా నియంత్రణ | జీఎస్౩ – పర్యావరణం/జీఎస్౨ – ఆరోగ్యం: ఏఎంఆర్, వన్ హెల్త్

నేపథ్యం

నూతన ఔషధాలు మరియు క్లినికల్ ట్రయల్స్ నిబంధనలు, ౨౦౧౯ (ఎన్‌డీసీటీ నిబంధనలు)

కేంద్ర ఔషధ ప్రమాణాల నియంత్రణ సంస్థ (సీడీఎస్‌సీఓ) పాత్ర

అదనపు నేపథ్యం

  • ఏఎంఆర్పై జాతీయ కార్యాచరణ ప్రణాళిక ౨.౦:
    • కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రి దీనిని ౧౮ నవంబర్ ౨౦౨౫న ప్రారంభించారు. ఇది ౨౦౨౫–౨౦౨౯ కాలానికి వర్తిస్తుంది.
    • ఇది మొదటి ప్రణాళిక (౨౦౧౭–౨౦౨౧)లోని లోపాలపై ఆధారపడి రూపొందింది. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ప్రపంచ కార్యాచరణ ప్రణాళికకు అనుగుణంగా ఉంటుంది.
    • ఇందులో కీలక భాగస్వామ్య మంత్రిత్వ శాఖలకు గడువులు, బడ్జెట్‌లతో కూడిన కార్యాచరణ ప్రణాళికలు ఉన్నాయి.
    • మొదటిసారిగా పర్యావరణంలో యాంటీబయాటిక్ అవశేషాలు, నిరోధక వ్యాధికారకాలపై క్రమబద్ధమైన నిఘాను తప్పనిసరి చేసింది.
    • ప్రిస్క్రిప్షన్ ఆడిటింగ్‌ను, యాంటీబయాటిక్ స్టివార్డ్‌షిప్‌ను కూడా ప్రోత్సహిస్తుంది.
  • ఈ ప్రణాళిక ప్రారంభాన్ని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ నిర్వహించే ప్రపంచ ఏఎంఆర్ అవగాహన వారోత్సవం (౧౮–౨౪ నవంబర్)తో సమన్వయం చేశారు. ప్రస్తుత ముసాయిదా విడుదల (౧౯ నవంబర్ ౨౦౨౬) కూడా ఆ వారంలోనే వచ్చింది.
  • ప్రణాళికపై విమర్శ: ఏఎంఆర్‌ను నిర్ణయించే ప్రధాన అంశాలు రాష్ట్రాల పరిధిలోకి వస్తాయి. రాష్ట్రాలు ఏఎంఆర్ కార్యాచరణ ప్రణాళికలను రూపొందించి అమలు చేసేలా చూసే యంత్రాంగం ప్రణాళికలో లేదు. ప్రస్తుత ముసాయిదా కేంద్ర–రాష్ట్ర లైసెన్సింగ్ విభజనను తాకుతుంది కాబట్టి ఇది ఇక్కడ ప్రాసంగికం.
  • ఏఎంఆర్పై జాతీయ కార్యాచరణ ప్రణాళిక ౨.౦ ఔషధ వ్యర్థాల పర్యవేక్షణను, పంటలలో యాంటీమైక్రోబియల్, పురుగుమందుల వినియోగ నియంత్రణను కూడా కవర్ చేస్తుంది.

మెయిన్స్ కోణాలు

  • నియంత్రణ లోపం. బీఏ/బీఈ లేదా స్థిరత్వ సమాచారం లేకుండానే లైసెన్సులు మంజూరవుతున్నాయన్నది మంత్రిత్వ శాఖ సొంత ఆవరణ. ఈ సంస్కరణ నిర్ణయాన్ని సీఎల్‌ఏ స్థాయికి, అంటే ముందు దశకు తరలిస్తుంది. చారిత్రకంగా రాష్ట్రాలు లైసెన్సు ఇచ్చే రంగంలో ఇది పర్యవేక్షణ కేంద్రీకరణ.
  • ఏఎంఆర్తో సంబంధం. నాణ్యత లేని యాంటీమైక్రోబియల్స్ నిరోధకతను పెంచగలవు. జీ౨౦ ప్రస్తావన దీనిని ప్రపంచ వన్ హెల్త్ సమస్యగా నిలుపుతుంది. సరఫరా వైపు నాణ్యత నియంత్రణ, ఏఎంఆర్పై జాతీయ కార్యాచరణ ప్రణాళిక ౨.౦లోని డిమాండ్ వైపు చర్యలైన ప్రిస్క్రిప్షన్ ఆడిటింగ్, యాంటీబయాటిక్ స్టివార్డ్‌షిప్‌కు తోడుగా పనిచేస్తుంది.
  • సమాఖ్య కోణం. ఇది ద్వంద్వ నియంత్రణ నమూనా: మొదట సీఎల్‌ఏ, తర్వాత ఎస్‌ఎల్‌ఏ. ఇది ఏకరూపతను మెరుగుపరచవచ్చు. కానీ జాప్యం, పునరావృతం ప్రమాదం ఉంది. విడుదలలో ముసాయిదా ఎలాంటి గడువులను నిర్దేశించలేదు. ఎన్‌డీసీటీలో ఇతర చోట్ల ట్రయల్ అనుమతులకు ౯౦ పని దినాల డీమ్డ్ ఆమోదాలు ఉన్నాయి. కానీ ఇక్కడ అలాంటిదేదైనా వర్తిస్తుందా అనేది పేర్కొనలేదు.
  • పరిశ్రమ, లభ్యత మధ్య రాజీలు. ఎక్కువ సమాచార అవసరాలు అనుపాలన వ్యయాలను పెంచుతాయి. ముఖ్యంగా చిన్న తయారీదారులకు భారమవుతాయి, జనరిక్స్ ఆలస్యం కావచ్చు. అత్యవసర యాంటీబయాటిక్స్ కొరత రాకుండా, నాణ్యత లేని ఔషధాలను నివారించడం లక్ష్యం (విశ్లేషణాత్మక అంశం).
  • పర్యావరణ కోణం. ఏఎంఆర్పై జాతీయ కార్యాచరణ ప్రణాళిక ౨.౦ పర్యావరణ అవశేషాల నిఘా, ఔషధ వ్యర్థాల పర్యవేక్షణకు వీలు కల్పిస్తుంది. కాబట్టి ఔషధ నాణ్యత, వ్యర్థ జలాలు, నిరోధకత పరస్పరం ముడిపడి ఉన్నాయి.
  • ప్రక్రియ చట్టబద్ధత. శాసన పూర్వ సంప్రదింపులు (౩౦ రోజుల గడువుతో ముసాయిదా నిబంధనలు) ప్రామాణిక నిబంధనల రూపకల్పన ప్రక్రియను ప్రతిబింబిస్తాయి.
  • ముందుకు మార్గం. దశలవారీ వర్తింపు, స్పష్టమైన గడువులు, సమన్వయమైన సమాచార అవసరాలు, రాష్ట్రాల అమలు సామర్థ్యం బలోపేతం, మార్కెట్ అనంతర నిఘా, స్టివార్డ్‌షిప్, ప్రిస్క్రిప్షన్ నియంత్రణపై నిరంతర ప్రాధాన్యం.

సంభావ్య మెయిన్స్ ప్రశ్న

**జీఎస్౨/జీఎస్౩, ౧౦ మార్కులు:** "కేంద్ర ముందస్తు ఆమోదంతో యాంటీమైక్రోబియల్స్‌ను 'నూతన ఔషధ' నియంత్రణ చట్రంలోకి తీసుకురావాలని భారతదేశం ప్రతిపాదిస్తోంది. యాంటీమైక్రోబియల్ నిరోధకతపై పోరాటంలో ఈ చర్య హేతువును, సవాళ్లను చర్చించండి."

సంబంధిత అంశాలు

  • ఔషధాలు మరియు సౌందర్య సాధనాల చట్టం, ౧౯౪౦; సీడీఎస్‌సీఓ; ఔషధ సాంకేతిక సలహా మండలి; జన్ విశ్వాస్ (నేరరహిత చేయడం) చర్చలు
  • ఏఎంఆర్: వన్ హెల్త్, ఏఎంఆర్పై జాతీయ కార్యాచరణ ప్రణాళిక ౨.౦, ప్రపంచ ఏఎంఆర్ అవగాహన వారోత్సవం, ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ప్రపంచ కార్యాచరణ ప్రణాళిక
  • నాణ్యత లేని, నకిలీ ఔషధాలు; షెడ్యూల్ ఎం (మంచి తయారీ పద్ధతులు) సంస్కరణలు
  • ఆరోగ్య అధికారాల కేంద్ర–రాష్ట్ర విభజన; ఉమ్మడి జాబితా
  • ఫార్మా వ్యర్థాలు/వ్యర్థ జలాలు, పర్యావరణ నియంత్రణ

అంశాలు: GS2

ఈ నోట్స్‌ను ఎలా రాసి, తనిఖీ చేస్తాం →

19 నవంబర్, 2026 నాటి అన్ని కరెంట్ అఫైర్స్ → · UPSC కరెంట్ అఫైర్స్ తెలుగులో