BrainParrot

ఆవర్తన శ్రామిక శక్తి సర్వే (పీఎల్ఎఫ్ఎస్) త్రైమాసిక బులెటిన్ జూలై–సెప్టెంబర్ ౨౦౨౬పై పత్రికా ప్రకటన

GS3ఫ్యాక్ట్ కార్డ్ప్రచురణ: · నవీకరణ:

మూలం: PIB (పత్రికా సమాచార కార్యాలయం) · మూలాన్ని చదవండి ↗

సారాంశం

ఎంఓఎస్‌పీఐకి చెందిన ఎన్‌ఎస్‌ఓ నిర్వహించే ఆవర్తన శ్రామిక శక్తి సర్వే (పీఎల్ఎఫ్ఎస్) జనాభా కార్యకలాపాల భాగస్వామ్యం, ఉపాధి–నిరుద్యోగ పరిస్థితులపై సమాచారానికి ప్రధాన వనరు.

UPSC ప్రాసంగికత: ప్రాసంగికత: ✅ జీఎస్౩ ఆర్థిక వ్యవస్థ — ఉపాధి, కార్మిక గణాంకాలు

ప్రిలిమ్స్ కోసం ముఖ్యాంశాలు

  • పీఎల్ఎఫ్ఎస్ (ఆవర్తన కార్మిక శక్తి సర్వే) ను గణాంకాలు, కార్యక్రమ అమలు మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని జాతీయ గణాంక కార్యాలయం నిర్వహిస్తుంది. కార్యకలాపాల్లో భాగస్వామ్యం, ఉపాధి–నిరుద్యోగ పరిస్థితులపై ఇది ప్రధాన సమాచార వనరు.
  • ప్రస్తుత వారపు స్థితి విధానంలో గ్రామీణ, పట్టణ భారతదేశాలకు నెలవారీ, త్రైమాసిక శ్రామిక శక్తి అంచనాలను ఇచ్చేందుకు పీఎల్ఎఫ్ఎస్ నమూనా పద్ధతిని ౨౦౨౫ జనవరి నుంచి పునర్వ్యవస్థీకరించారు.
  • ఇంతకుముందటి త్రైమాసిక బులెటిన్లు (౨౦౨౪ డిసెంబరు వరకు) పట్టణ ప్రాంతాలను మాత్రమే కవర్ చేశాయి. ౨౦౨౫ ఏప్రిల్–జూన్ బులెటిన్లో తొలిసారిగా గ్రామీణ, పట్టణ అంచనాలను ఇచ్చారు. ౨౦౨౬ జూలై–సెప్టెంబరు బులెటిన్ ఈ శ్రేణిలో ఆరవది.
  • ఈ బులెటిన్ శ్రామిక శక్తి భాగస్వామ్య రేటు, కార్మిక–జనాభా నిష్పత్తి, నిరుద్యోగ రేటును, అలాగే ఉపాధి స్థితి, పరిశ్రమల వారీగా కార్మికుల పంపిణీని వెల్లడిస్తుంది. ప్రస్తుత వారపు స్థితిలో ౧౫ ఏళ్లు, అంతకంటే ఎక్కువ వయస్సు గల వ్యక్తులను ఇది కవర్ చేస్తుంది. ఎంపిక చేసిన రాష్ట్రాలకు రాష్ట్రస్థాయి శ్రామిక శక్తి భాగస్వామ్య రేటు, కార్మిక–జనాభా నిష్పత్తి, నిరుద్యోగ రేటును కూడా ఇస్తుంది.
  • ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ అంచనా వేసిన జనాభా గణాంకాలను ఉపయోగించి, కార్మికుల సంఖ్యను సంపూర్ణ సంఖ్యల్లో అంచనా వేసే ప్రయత్నాన్ని కూడా ఈ బులెటిన్ చేసింది.
  • సూచికల నిర్వచనాలు (ప్రామాణికం): శ్రామిక శక్తి భాగస్వామ్య రేటు అంటే జనాభాలో పనిచేస్తున్న లేదా పని కోసం వెతుకుతున్న/అందుబాటులో ఉన్నవారి వాటా. కార్మిక–జనాభా నిష్పత్తి అంటే జనాభాలో ఉపాధి పొందుతున్నవారి వాటా. నిరుద్యోగ రేటు అంటే శ్రామిక శక్తిలో నిరుద్యోగుల వాటా.
  • మొత్తం శ్రామిక శక్తి భాగస్వామ్య రేటు: ౨౦౨౬ జూలై–సెప్టెంబరులో ౫౫.౫%. ఇది ౨౦౨౫ జూలై–సెప్టెంబరులోని ౫౫.౧% నుంచి పెరిగింది (+౦.౪ శాతం పాయింట్లు). ఇది గత త్రైమాసికం కంటే కూడా ఎక్కువ. గ్రామీణ శ్రామిక శక్తి భాగస్వామ్య రేటు: ౫౭.౨% నుంచి ౫౮.౧%కి (+౦.౯ శాతం పాయింట్లు). పట్టణ శ్రామిక శక్తి భాగస్వామ్య రేటు స్వల్పంగా తగ్గింది (−౦.౩ శాతం పాయింట్లు).
  • మహిళల శ్రామిక శక్తి భాగస్వామ్య రేటు: గత త్రైమాసికంలోని ౩౩.౨% నుంచి ౩౪.౭%కి పెరిగింది. పట్టణ పురుషుల శ్రామిక శక్తి భాగస్వామ్య రేటు: ౨౦౨౬ ఏప్రిల్–జూన్‌లోని ౭౭.౦% నుంచి ౭౭.౩%కి పెరిగింది.
  • మొత్తం కార్మిక–జనాభా నిష్పత్తి: సంవత్సరానికి సంవత్సరం +౦.౫ శాతం పాయింట్లు. గ్రామీణ కార్మిక–జనాభా నిష్పత్తి: +౦.౯ శాతం పాయింట్లు. పట్టణ కార్మిక–జనాభా నిష్పత్తి: స్థిరంగా ఉంది.
  • త్రైమాసికం నుంచి త్రైమాసికానికి కార్మిక–జనాభా నిష్పత్తి: పురుషులు ౭౩.౪%, మహిళలు ౩౨.౮%; రెండూ మెరుగుపడ్డాయి.
  • మొత్తం నిరుద్యోగ రేటు: ౨౦౨౬ జూలై–సెప్టెంబరులో ౫.౧%. ఇది గత త్రైమాసికంలోని ౫.౪% నుంచి తగ్గింది.
  • గ్రామీణ నిరుద్యోగ రేటు: ౪.౩% (ఏడాది క్రితం ౪.౪%). గ్రామీణ పురుషుల నిరుద్యోగ రేటు: ౪.౭% నుంచి ౪.౪%కి తగ్గింది, అంటే ౦.౩ శాతం పాయింట్ల తగ్గుదల. (విడుదలలో సంవత్సరాన్ని "౨౦౨౬౫"గా ముద్రించారు; దాన్ని ౨౦౨౫గా చదవాలి.)
  • పట్టణ నిరుద్యోగ రేటు: పురుషులలో ౬.౨% నుంచి ౬.౧%కి; మహిళలలో ౯.౦% నుంచి ౮.౮%కి తగ్గింది.
  • రోజువారీ కూలీల వాటా (సంవత్సరానికి సంవత్సరం): గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ౨౨.౨% నుంచి ౨౧.౭%కి (−౦.౫ శాతం పాయింట్లు); పట్టణ ప్రాంతాల్లో ౧౦.౯% నుంచి ౧౦.౭%కి (−౦.౨ శాతం పాయింట్లు). త్రైమాసికం నుంచి త్రైమాసికానికి కూడా ఇది తగ్గింది.
  • గ్రామీణ ఉపాధి స్థితి: స్వయం ఉపాధి స్థిరంగా ఉంది; క్రమబద్ధ వేతన/జీతపు ఉపాధి ౦.౬ శాతం పాయింట్లు పెరిగింది.
  • పట్టణ ఉపాధి స్థితి: స్వయం ఉపాధి ౦.౪ శాతం పాయింట్లు పెరిగింది; క్రమబద్ధ వేతన/జీతపు ఉపాధి స్వల్పంగా తగ్గింది.
  • రంగాల వారీ వాటాలు (గ్రామీణ, సంవత్సరానికి సంవత్సరం): గనులు, క్వారీలతో సహా ద్వితీయ రంగం ౨౧.౦% నుంచి ౨౧.౯%కి; తృతీయ రంగం ౨౧.౩% నుంచి ౨౧.౪%కి పెరిగాయి. పట్టణ ద్వితీయ, తృతీయ రంగాల వాటాలు స్థూలంగా స్థిరంగా ఉన్నాయి.
  • ౧౫ ఏళ్లు, అంతకంటే ఎక్కువ వయస్సు గల ఉపాధి పొందుతున్నవారి అంచనా సంఖ్య: త్రైమాసికంలో సగటున ౫౭.౯ కోట్లు. వీరిలో ౪౦.౫ కోట్లు పురుషులు, ౧౭.౪ కోట్లు మహిళలు.
  • బులెటిన్ ఎంఓఎస్‌పీఐ డాట్ జీఓవీ డాట్ ఇన్ వెబ్‌సైట్‌లో అందుబాటులో ఉంది.

సంబంధిత అంశాలు

  • కార్మిక మార్కెట్ సూచికలు (శ్రామిక శక్తి భాగస్వామ్య రేటు, కార్మిక–జనాభా నిష్పత్తి, నిరుద్యోగ రేటు, ప్రస్తుత వారపు స్థితి – సాధారణ ప్రధాన స్థితి మధ్య తేడా) మరియు భారతదేశ ఉపాధి గణాంకాల వనరులు

అంశాలు: GS3

ఈ నోట్స్‌ను ఎలా రాసి, తనిఖీ చేస్తాం →

10 నవంబర్, 2026 నాటి అన్ని కరెంట్ అఫైర్స్ → · UPSC కరెంట్ అఫైర్స్ తెలుగులో