ప్రచురణ: · నవీకరణ:
మూలం: ది హిందూ, 29 అక్టోబర్, 2026
సారాంశం
- క్రిస్పర్ ఆధారిత జన్యు సవరణ, అపోమిక్సిస్ వంటి తదుపరి తరం సాధనాలు భారతదేశంలో వరి, గోధుమల రకాలను మెరుగుపరచడానికి తోడ్పడతాయని రచయిత వాదిస్తున్నారు. ఈ విత్తనాల సరఫరాలో ప్రభుత్వ సంస్థల ఉనికి బలంగా ఉంది (ధృవీకరించిన గోధుమ విత్తనంలో వాటిదే ఆధిపత్యం, సంకర వరి విత్తనంలో ప్రైవేటు సంస్థలు ముందున్నాయి).
- మౌలిక వృక్ష విజ్ఞాన పరిశోధనను విద్యార్థులకు మళ్లీ ఆకర్షణీయంగా మార్చినప్పుడే భారతదేశానికి ఈ ప్రయోజనం నిలుస్తుందని ఆయన అంటున్నారు. జన్యుమార్పిడి వ్యతిరేక స్వరాల "కర్కశత్వం" వల్ల జీవశాస్త్ర పరిశోధకులు జీవ విజ్ఞానంలోని ఇతర రంగాలకు మళ్లుతున్నారని ఆయన నిందిస్తున్నారు.
- నిర్బంధ పేటెంట్లు లేకుండా, ప్రభుత్వ సంస్థల ద్వారా జన్యు సవరణ విత్తనం రైతులకు చేరగలదనడానికి రుజువుగా, ౨౦౨౫లో భారతదేశం రెండు జన్యు సవరణ వరి రకాలను విడుదల చేయడాన్ని ఆయన చూపిస్తున్నారు.
ప్రిలిమ్స్ కోసం ముఖ్యాంశాలు
- భారతదేశ తొలి జన్యు సవరణ వరి రకాలు డీఆర్ఆర్ ధాన్ ౧౦౦ (కమల), పూసా డీఎస్టీ రైస్ ౧. రెండింటినీ ఐసీఏఆర్ క్రిస్పర్-క్యాస్౯ ఉపయోగించి అభివృద్ధి చేసింది. ఇవి ౨౦౨౫లో విడుదలయ్యాయని వ్యాసం చెబుతోంది.
- రెండూ ఎస్డీఎన్-౧ సవరణలే, వాటిలో విదేశీ డీఎన్ఏ ఉండదు. ౨౦౨౨ పర్యావరణ, అటవీ, వాతావరణ మార్పుల మంత్రిత్వ శాఖ ప్రకటన ప్రకారం, ఎస్డీఎన్-౧, ఎస్డీఎన్-౨ మొక్కలకు పర్యావరణ (పరిరక్షణ) చట్టం, ౧౯౮౬ కింద ౧౯౮౯ నిబంధనలలోని ౭–౧౧ నిబంధనల నుంచి మినహాయింపు ఉంది. విదేశీ డీఎన్ఏ లేదని ఐబీఎస్సీ ధృవీకరిస్తుంది; పరివర్తిత జన్యు పంటలు (ఎస్డీఎన్-౩) జీఈఏసీకి వెళ్తాయి.
- డీఆర్ఆర్ ధాన్ ౧౦౦ సాంబ మసూరి ఆధారంగా ఐసీఏఆర్-ఐఐఆర్ఆర్ (హైదరాబాద్) నుంచి వచ్చింది. పూసా డీఎస్టీ రైస్ ౧ ఎంటీయూ ౧౦౧౦ ఆధారంగా ఐసీఏఆర్-ఐఏఆర్ఐ (న్యూఢిల్లీ) నుంచి వచ్చింది.
- జాతీయ విత్తన సంస్థ ౧౯౬౩లో ఏర్పాటైంది. విత్తన గొలుసు బ్రీడర్ విత్తనం (ఐసీఏఆర్/రాష్ట్ర వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయాలు) → పునాది విత్తనం → ధృవీకరించిన విత్తనం క్రమంలో సాగుతుంది.
- అపోమిక్సిస్ = ఫలదీకరణ లేకుండా విత్తన ఏర్పాటు; ఇది సంకర శక్తిని నిలిపే క్లోన్ విత్తనాన్ని ఇస్తుంది.
- సవరించిన వరిని రైతులు పండించడానికి అనుమతించిన తొలి దేశం భారతదేశమని, దాని రెండు రకాలు ప్రభుత్వ సంస్థల నుంచి వచ్చాయని వ్యాసం చెబుతోంది.
- హెచ్బీ౪ గోధుమ అనేది పొద్దుతిరుగుడు జన్యువును వాడే, కరవును తట్టుకునే పరివర్తిత జన్యు లక్షణం. దీనిని అర్జెంటీనా సంస్థ బయోసెరెస్ క్రాప్ సొల్యూషన్స్ అభివృద్ధి చేసింది; ఇది జన్యు సవరణ కాదు.
గణాంకాలు, వివరాలు
- భారతదేశ సాగు భూమిలో సగానికి పైగా వరి, గోధుమలు ఆక్రమించాయి; భారతీయులు తీసుకునే కేలరీలలో అధిక భాగాన్ని అందిస్తున్నాయి.
- గోధుమ విత్తన మార్కెట్: ధృవీకరించిన గోధుమ విత్తనంలో ప్రైవేటు సంస్థల వాటా సుమారు ౫% ఉండగా, అవి ఏటా సుమారు ౮% వృద్ధి చెందుతున్నాయి. వరిలో సంకర విత్తనంలో ప్రైవేటు సంస్థలదే ఆధిపత్యం; ప్రభుత్వ సంస్థలు ప్రధానంగా చిన్న రైతులకు సేవలందిస్తాయి. మొక్కజొన్న, పత్తిలో ప్రైవేటు రంగానిదే ఆధిపత్యం.
- డీఆర్ఆర్ ధాన్ ౧౦౦: మూల రకానికి ౧౫౦ రోజులు పడితే ఇది ౧౩౦ రోజుల్లో పక్వానికి వస్తుంది. దిగుబడి సుమారు ౨౦% ఎక్కువ, హెక్టారుకు సుమారు ౫.౪ టన్నులు. నీటి వినియోగాన్ని, కూలీ ఖర్చులను కూడా తగ్గిస్తుంది.
- పూసా డీఎస్టీ రైస్-౧: ఉప్పు లేదా క్షార నేలల కోసం రూపొందించబడింది; ఆ పరిస్థితుల్లో మూల రకాల కంటే సుమారు ౧౦–౩౦% అధిక దిగుబడి ఇస్తుంది.
- పూసా డీఎస్టీ వెనుక విజ్ఞానం: ౨౦౨౦లో విశ్వనాథన్ చిన్నుస్వామి నేతృత్వంలోని ఐసీఏఆర్-ఐఏఆర్ఐ బృందం క్రిస్పర్-క్యాస్౯తో ఓఎస్డీఎస్టీ జన్యువులోని ఒక భాగాన్ని తొలగించింది. సవరించిన మొక్కలకు వెడల్పాటి ఆకులు, తక్కువ పత్రరంధ్రాలు ఉన్నాయి. అవి ౬౫% కంటే ఎక్కువ లవణ ఒత్తిడిని తట్టుకుని బతికాయి, సవరించని మొక్కలలో ఇది ౨౦% మాత్రమే. ఐదేళ్ల తర్వాత పూసా డీఎస్టీ రైస్-౧ విడుదలైంది.
- సహజ వైవిధ్యంతో సంబంధం: ఈ సవరణ, ఏళ్ల క్రితం వేరొక వరి ఉపజాతిలో కనుగొన్న సహజంగా ఏర్పడిన రసాయన ఉత్పరివర్తనను పునఃసృష్టించింది. సహనశీలతకు కారణం సవరణ వల్ల కలిగిన పక్క ప్రభావం కాదని, డీఎస్టీ జన్యువును నిర్వీర్యం చేయడమేనని ఇది నిర్ధారించింది.
- డీఆర్ఆర్ ధాన్ ౧౦౦ వెనుక విజ్ఞానం: సవరించిన జన్యువు సైటోకినిన్ను విచ్ఛిన్నం చేసే ఎంజైమును సంకేతిస్తుంది. స్పైక్లెట్ల ఏర్పాటును నడిపించే హార్మోన్ ఇది. సవరణ ఎంజైము చర్యను పాక్షికంగా తగ్గిస్తుంది, అందువల్ల పూర్తిగా నిర్వీర్యం చేసినప్పుడు కనిపించే కుంగిన పెరుగుదల లేకుండానే గింజల సంఖ్య పెరుగుతుంది. జపాన్లో మోటోయుకి అషికారి బృందం ౨౦౦౫లో ఈ లక్షణాన్ని అడవి వరి బంధువులోని సహజ తొలగింపునకు ఆపాదించింది. ఐసీఏఆర్ దీనిని "సంప్రదాయ సంకరణతో ఏళ్లు పట్టకుండా వారాల్లోనే" పునఃసృష్టించింది.
- సాధన అవశేషాలు లేవు: తుది వంగడాలలో జన్యు సవరణ సాధనాల అవశేషాలు కనుగొనబడలేదు.
- బహిరంగ అందుబాటు: వరి విత్తనాలు నిర్బంధ పేటెంట్లు లేదా లైసెన్సులలో చిక్కుకోవు, వాడిన సాంకేతికత ప్రభుత్వ సంకరణకు అడ్డంకి కాదు.
- అపోమిక్సిస్: వరిలో విజయ రేటు సుమారు ౯౦% వరకు చేరింది. మొక్కజొన్న, జొన్నలలో అన్వేషణ జరుగుతోంది. వ్యవసాయంలో ౨౦౨౪ వోల్ఫ్ బహుమతిని సుందరేశన్ ఇలియట్ మేయరోవిట్జ్, జోఆన్ చోరీలతో పంచుకున్నారు. ౨౦౨౫ డిసెంబర్లో ఆయన, ఖండే విన్ఫ్యూచర్ ప్రత్యేక బహుమతి అందుకున్నారు.
- భారతదేశంలో గోధుమ: జన్యు సవరణ గోధుమ ఇంకా విడుదల కాలేదు. ప్రభుత్వం ఇటీవల ౨౫ పంటలలో ౧౮౪ కొత్త పంట రకాలను ప్రవేశపెట్టింది. వీటిలో మూడేళ్లలో రైతులకు చేరే అవకాశమున్న వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే గోధుమ వంగడాలు ఉన్నాయి. వరి లేదా మొక్కజొన్న కంటే సంకర గోధుమ పెంపకం కష్టం, అయినా ప్రైవేటు సంస్థలు మహికో, నుజివీడు సహకారంతో ఇది ఊపందుకుంటోంది.
- విదేశాల్లో హెచ్బీ౪: అర్జెంటీనాలో వాణిజ్యపరంగా, బ్రెజిల్, పరాగ్వేలలో చిన్న స్థాయిలో పండిస్తున్నారు. ౨౦౨౪ ఆగస్టులో అమెరికా వ్యవసాయ శాఖ (యూఎస్డీఏ) దీనిని ఆమోదించి, ఉత్పత్తికి అనుమతించిన నాలుగో దేశంగా అమెరికాను నిలిపింది. అమెరికాలో భారీ స్థాయి సాగుకు ఏళ్లు పట్టవచ్చు, ఎందుకంటే మరిన్ని క్షేత్ర పరీక్షలు అవసరం, ఈ లక్షణాన్ని అమెరికా రకాలలో చేర్చాలి, ఎగుమతి మార్కెట్లు ఆమోదించాలి.
- ఆస్ట్రేలియా: హెచ్బీ౪ క్షేత్ర పరీక్షలు ౨౦౨౪లో ప్రారంభమయ్యాయి. అధిక దిగుబడి గోధుమ, బార్లీని రూపొందించే అడిలైడ్ విశ్వవిద్యాలయ ప్రాజెక్టు ౨౦౨౯ వరకు సాగుతుంది. ఇంటర్గ్రెయిన్, అమెరికా సంస్థ ఇనారి ౧౦% దిగుబడి పెరుగుదల లక్ష్యంగా క్రిస్పర్ గోధుమను పరీక్షిస్తున్నాయి; క్షేత్ర పరీక్షలు ౨౦౨౫ సీజన్లో మొదలయ్యాయి. ఆస్ట్రేలియన్ గ్రెయిన్ టెక్నాలజీస్, చైనా సంస్థ చిహే బయోసైన్సెస్ క్రిస్పర్-సవరణ గోధుమపై సరిహద్దు-దాటిన క్షేత్ర పరీక్షలు నిర్వహిస్తాయి.
- అమలుకు అంతరం: అపోమిక్సిస్కు ఇంకా బహుళ-పరిసరాల పరీక్షలు, నియంత్రణ ఆమోదం, భారీ స్థాయి విత్తన ఉత్పత్తి వ్యవస్థలు అవసరం. విదేశీ జన్యువులు అవసరం లేదు కాబట్టి, దీనికి సరళమైన నియంత్రణ మార్గం ఉండవచ్చు.
స్థిర–సమకాలీన అనుసంధానం
- భారతదేశ సాగు భూమిలో సగానికి పైగా వరి, గోధుమలు ఆక్రమించాయి. భారతీయులు తీసుకునే కేలరీలలో అధిక భాగం వీటి నుంచే వస్తుంది. సమృద్ధిగా నీరు, రాయితీ విద్యుత్తు, అధిక ఎరువుల వినియోగం, మొద్దుబారిన పురుగుమందుల కాలం కోసం ఇవి అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి. వాతావరణ ఉత్పాతాలు, కరవులు, వరదలు, తక్కువ ఉపకరణాల వినియోగం కోరే డిమాండ్ల వల్ల ఇప్పుడు తక్కువతో ఎక్కువ సాధించే రకాలు అవసరం.
- సంప్రదాయ సంకరణ నెమ్మదిగా సాగుతుంది. జన్యు సవరణ మొక్క సొంత జన్యువులలోనే లక్ష్యిత, కచ్చితమైన మార్పులు చేస్తుంది. అందువల్ల తెలిసిన ప్రయోజనకర ఉత్పరివర్తనను సంవత్సరాలకు బదులు వారాల్లోనే పునఃసృష్టించగలదు.
- విదేశీ డీఎన్ఏ లేని జన్యు సవరణ మొక్కలపై పరివర్తిత జన్యు (ట్రాన్స్జెనిక్) జన్యుమార్పిడి పంటల కంటే సడలింపుతో నియంత్రణ ఉంటుంది. దీనివల్ల వాటిని అమలు చేయడం రాజకీయంగా, పరిపాలనాపరంగా సులభం. అందుకే రచయిత "జన్యు ఇంజనీరింగ్ సాధనాలను", సంప్రదాయ ఉత్పరివర్తన, సంకరణలకు "సమానమైన" ఫలితాలతో పోలుస్తున్నారు.
సిలబస్ అనుసంధానం: జీఎస్౩ — సైన్స్ & టెక్నాలజీ: జీవసాంకేతికత, దాని అనువర్తనాలు, సాంకేతికత స్వదేశీకరణ; జీఎస్౩ — వ్యవసాయం: విత్తన సరఫరా, ఆహార భద్రత, వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే సాగు; జీఎస్౩ — పర్యావరణం: జన్యుమార్పిడి పంటలు, జన్యు సవరణ పంటలు, జీవ భద్రత.
నేపథ్యం
జన్యు సవరణ (క్రిస్పర్-క్యాస్౯, ఎస్డీఎన్-౧/౨/౩)
భారతీయ వ్యవసాయ పరిశోధన మండలి (ఐసీఏఆర్), ప్రభుత్వ విత్తన గొలుసు
అపోమిక్సిస్
అదనపు నేపథ్యం
- వ్యవసాయ శాఖ మంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ ౨౦౨౫ మే ౪న న్యూఢిల్లీలో రెండు జన్యు సవరణ వరి రకాలను ప్రకటించారు. డీఆర్ఆర్ ధాన్ ౧౦౦ (కమల)ను సాంబ మసూరి (బీపీటీ ౫౨౦౪) ఆధారంగా హైదరాబాద్లోని ఐసీఏఆర్-ఐఐఆర్ఆర్ అభివృద్ధి చేసింది. పూసా డీఎస్టీ రైస్ ౧ను ఎంటీయూ ౧౦౧౦ ఆధారంగా న్యూఢిల్లీలోని ఐసీఏఆర్-ఐఏఆర్ఐ అభివృద్ధి చేసింది.
- డీఆర్ఆర్ ధాన్ ౧౦౦ను, గింజల సంఖ్య పెంచడానికి సైటోకినిన్ ఆక్సిడేస్ ౨ (సీకేఎక్స్౨/జీఎన్౧ఏ) జన్యువును లక్ష్యంగా చేసుకుని ఎస్డీఎన్-౧ సాంకేతికతతో సవరించారు. పూసా డీఎస్టీ రైస్ ౧ను కరవు, లవణ సహనశీలత (డీఎస్టీ) జన్యువును లక్ష్యంగా చేసుకుని ఎస్డీఎన్-౧ జన్యు సవరణ ద్వారా అభివృద్ధి చేశారు.
- ౨౦౨౩-౨౪ కేంద్ర బడ్జెట్లో వ్యవసాయ పంటల జన్యు సవరణకు ₹౫౦౦ కోట్లు కేటాయించారు. నూనెగింజలు, పప్పుధాన్యాలతో సహా అనేక ఇతర పంటలపై కూడా ఐసీఏఆర్ జన్యు సవరణ పరిశోధన ప్రారంభించింది. జాతీయ వ్యవసాయ విజ్ఞాన నిధి (ఎన్ఏఎస్ఎఫ్) సహకారంతో ఐసీఏఆర్ ఈ రకాలను అభివృద్ధి చేసింది.
- ౨౦౨౫ నవంబర్లో ఏఐసీఆర్పీఆర్ బహుళ-ప్రాంత పరీక్షల్లో ఈ రెండు వంగడాల మూల్యాంకనంలో పక్షపాతం ఉందన్న ఆరోపణలను ఐసీఏఆర్ బహిరంగంగా ఖండించింది. జన్యు సవరణ వరిపై నియంత్రణ, ప్రజా చర్చ ఇంకా సజీవంగానే ఉందని ఇది చూపుతోంది.
మెయిన్స్ కోణాలు
- ఆహార భద్రత, వాతావరణ స్థితిస్థాపకత: కేలరీల భద్రతకు వరి, గోధుమలు పునాది. ముందుగా పక్వానికి వచ్చే (౧౩౦ వర్సెస్ ౧౫౦ రోజులు), తక్కువ నీరు, ఎరువు వాడే, లవణాన్ని తట్టుకునే రకాలు దిగుబడి, సుస్థిరత రెండింటినీ పరిష్కరిస్తాయి. తక్కువ గ్రీన్హౌస్ వాయు ఉద్గారాలు ఒక అనుబంధ ప్రయోజనంగా చెప్పబడుతోంది.
- నియంత్రణ భేదం: విదేశీ డీఎన్ఏ లేని జన్యు సవరణ మొక్కలను సంప్రదాయంగా ఉత్పరివర్తన చెందించిన పంటల్లా పరిగణిస్తారు. సాధన అవశేషాలు కనుగొనబడలేదని, ఫలితాలు సంప్రదాయ ఉత్పరివర్తనకు సరిపోతాయని, కాకపోతే మరింత వేగంగా, మరింత కచ్చితంగా ఉంటాయని వ్యాసం నొక్కి చెబుతోంది. వీటిని జన్యుమార్పిడి పంటలతో కలిపి చూడరాదనే వాదన ఇదే.
- ప్రభుత్వ రంగ నమూనా వర్సెస్ ప్రైవేటు మార్కెట్లు: ధృవీకరించిన గోధుమ విత్తనంలో ప్రభుత్వ సంస్థలదే ఆధిపత్యం; వరిలో ప్రధానంగా చిన్న రైతులకు సేవలందిస్తాయి, సంకర విత్తనంలో ప్రైవేటు సంస్థలు ముందున్నాయి. ప్రైవేటు రంగం ఆధిపత్యం ఉన్న మొక్కజొన్న, పత్తి దీనికి భిన్న ఉదాహరణలు. ౨౦౨౫ సవరణ వరి నిర్బంధ పేటెంట్లు లేని ప్రభుత్వ సంస్థల ఉత్పత్తి. భారతీయ విత్తనాలలో ప్రైవేటు పెట్టుబడులు పెరుగుతున్న కొద్దీ, వ్యవస్థ అనుగుణంగా మారాలి.
- పరిశోధన పర్యావరణ వ్యవస్థ, ప్రతిభ: జన్యుమార్పిడి వ్యతిరేక కర్కశత్వం ఆశావహ జీవశాస్త్రవేత్తలను, ఇలాంటి పద్ధతులనే వాడే ఇతర జీవ విజ్ఞాన రంగాలకు మళ్లించింది. వృక్ష జన్యుశాస్త్రం, శరీరధర్మశాస్త్రం, అభివృద్ధి, అతిథేయి-వ్యాధికారక పరస్పర చర్యలలో మౌలిక పరిశోధనకు పునరుజ్జీవనం అవసరం.
- చిన్న రైతుల ఆర్థికత: అపోమిక్సిస్ రైతులు అధిక దిగుబడి పంట విత్తనాన్ని మళ్లీ నాటుకునేలా చేస్తుంది. చిన్న రైతు వరి, గోధుమ సాగులో పునరావృతమయ్యే ప్రధాన ఖర్చును ఇది తగ్గిస్తుంది.
- అంతర్జాతీయ పోలిక: గోధుమలో సహకారమే పురోగతిని నడిపిస్తోంది (ఆస్ట్రేలియా–చైనా పరీక్షలు, ఆస్ట్రేలియా–అమెరికా సంస్థ భాగస్వామ్యం). హెచ్బీ౪ అనేది దశలవారీ జాతీయ ఆమోదాలున్న పరివర్తిత జన్యు మార్గం; భారతదేశం ఇంకా జన్యు సవరణ గోధుమను విడుదల చేయలేదు.
- పరిమితులు: రాజకీయాలు, ఆర్థికశాస్త్రం, ప్రపంచ సరఫరా గొలుసులు కూడా ఉన్న పరిష్కారాలలో సైన్స్ & టెక్నాలజీ ఒక భాగం మాత్రమేనని రచయిత గమనిస్తున్నారు. ప్రయోగశాలకు, పొలానికి మధ్య పెద్ద అంతరం ఇంకా ఉంది.
సంభావ్య మెయిన్స్ ప్రశ్న
**జీఎస్౩, ౧౫ మార్కులు:** "భారతదేశం తన తొలి జన్యు సవరణ వరి రకాలను విడుదల చేసింది. జన్యు సవరణను జన్యు మార్పిడి నుంచి వేరుచేసి వివరించండి. ఆహార భద్రతకు, వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే వ్యవసాయానికి ఇది ఎలా దోహదపడగలదో చర్చించండి. ఎలాంటి నియంత్రణ, సంస్థాగత రక్షణలు అవసరం?"
సంబంధిత అంశాలు
- జన్యుమార్పిడి పంటలు: బీటీ పత్తి, జీఈఏసీ, భారత జీవసాంకేతిక నియంత్రణ అథారిటీ (బీఆర్ఏఐ) ప్రతిపాదన, పర్యావరణ (పరిరక్షణ) చట్టం, ౧౯౮౬, ౧౯౮౯ నిబంధనలు
- విత్తన నియంత్రణ: విత్తన చట్టం, ౧౯౬౬; మొక్కల రకాల పరిరక్షణ, రైతు హక్కుల చట్టం, ౨౦౦౧; ధృవీకరించిన విత్తన ఉత్పత్తి గొలుసు
- వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే వ్యవసాయం, లవణీయత, నేల ఆరోగ్యం, ఐసీఏఆర్, ఎన్ఏఎస్ఎఫ్
- వ్యవసాయంలో మేధో సంపత్తి హక్కులు, ప్రభుత్వ రంగ పరిశోధన
అంశాలు: GS3శాస్త్ర సాంకేతికత
29 అక్టోబర్, 2026 నాటి అన్ని కరెంట్ అఫైర్స్ → · UPSC కరెంట్ అఫైర్స్ తెలుగులో