BrainParrot

ఆపదలో సౌదీ అరేబియా రాజ్యం

GS2పూర్తి నోట్ప్రచురణ: · నవీకరణ:

మూలం: ది హిందూ, 22 అక్టోబర్, 2026

సారాంశం

  • సౌదీ అరేబియా ఒకేసారి రెండు సముద్ర మార్గ కూడళ్ల వద్ద ఒత్తిడికి గురవుతోంది. ఇరాన్ హార్ముజ్ జలసంధిలో రాకపోకలకు అంతరాయం కలిగించింది. యెమెన్‌కు చెందిన హౌతీలు బాబ్ అల్-మండేబ్ జలసంధి సమీపంలో సౌదీ నేతృత్వంలోని కూటమితో పోరాడుతున్నారు. సౌదీ ఆర్థిక వ్యవస్థ కూడా మందగమనంలో ఉంది, దాని మైత్రీ సమీకరణాలు మారుతున్నాయి.
  • ౨౦౨౨ నుంచి అమల్లో ఉన్న కాల్పుల విరమణ ౨౦౨౬ జూలైలో విఫలమైంది. సెప్టెంబరులో హౌతీలు బాబ్ అల్-మండేబ్ సమీపంలోని ఎర్ర సముద్ర తీర మైదానాలను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. అప్పటి నుంచి రియాద్ విమానాశ్రయం, అరామ్కో ప్రధాన కార్యాలయంతో సహా సౌదీ లక్ష్యాలపై క్షిపణులు, డ్రోన్లు ప్రయోగిస్తున్నారు.
  • విదేశీ పేజీ నివేదిక వచ్చిన రోజున, ఏడెన్‌లోని సౌదీ "కార్యకలాపాల గది"పై బాలిస్టిక్ క్షిపణి దాడి చేశామని హౌతీలు ప్రకటించారు. ఆరు డ్రోన్లను అడ్డుకున్నామని, వాటిలో కొన్ని మదీనా మీదుగా వచ్చినవని కూటమి తెలిపింది.
  • రెండు జలసంధులపై మీడియా కథనం అపోహలపై ఆధారపడి ఉందని రచయిత వాదిస్తారు. ౨౦౨౨ నాటి కాల్పుల విరమణ ఆధారంగా సంధి కుదుర్చుకోవడమే రియాద్‌కు ఉన్న ఏకైక ఆచరణీయ మార్గమని ఆయన భావిస్తారు. భారతదేశం ఎదుర్కొంటున్న పణాలను కూడా వివరిస్తారు.

UPSC ప్రాసంగికత: ప్రాసంగికత: ✅ జీఎస్౨ — అంతర్జాతీయ సంబంధాలు (పశ్చిమాసియా, భారత ప్రవాసులు, ఇంధన ప్రయోజనాలు); జీఎస్౩ — ఆర్థిక వ్యవస్థ (చమురు, ఇంధన భద్రత)

ప్రిలిమ్స్ కోసం ముఖ్యాంశాలు

  • బాబ్ అల్-మండేబ్ ("కన్నీటి ద్వారం") ఎర్ర సముద్రాన్ని, ఏడెన్ గల్ఫ్‌ను కలుపుతుంది. ఇది యెమెన్‌కు, జిబౌటీ/ఎరిట్రియాకు మధ్య ఉంది, పెరిమ్ ద్వీపం దీన్ని విభజిస్తుంది.
  • హార్ముజ్ జలసంధి పర్షియన్ గల్ఫ్‌ను, ఒమన్ గల్ఫ్‌ను కలుపుతుంది. దాని ఉత్తరాన ఇరాన్, దక్షిణాన ఒమన్/యూఏఈ ఉన్నాయి.
  • పటంలో గుర్తించాల్సిన ఇతర జలసంధులు: మలక్కా (అండమాన్ సముద్రం–దక్షిణ చైనా సముద్రం), జిబ్రాల్టర్, బోస్ఫరస్.
  • హౌతీలు జైదీ షియాలు, సౌదీ అరేబియా ప్రధానంగా వహాబీ సున్నీ దేశం.
  • తాయిఫ్ ఒప్పందం (౧౯౩౪) సౌదీ–యెమెన్ యుద్ధాన్ని ముగించింది. ఇది మూడు అసీర్ ప్రావిన్సులను సౌదీ అరేబియాకు అప్పగించింది, సరిహద్దును ౨౦౦౦లో గుర్తించారు.
  • హిజాజ్, అసీర్ సౌదీ అరేబియాలోని ప్రాంతాలు. విదేశీ నివేదిక డ్రోన్లను అడ్డుకున్న ప్రాంతంగా పేర్కొన్న మదీనా ఇస్లాంలోని అత్యంత పవిత్ర నగరాల్లో ఒకటి.
  • కూటమి డ్రోన్లను అడ్డుకున్నట్లు నివేదించిన ప్రాంతం తూర్పు ప్రావిన్స్. ఇక్కడ సౌదీ చమురు మౌలిక సదుపాయాలు ఉన్నాయి. రియాద్ మద్దతున్న యెమెన్ ప్రభుత్వ అధికార కేంద్రం ఏడెన్.
  • సౌదీ అరేబియా అరామ్కో ప్రధాన కార్యాలయం, రియాద్ విమానాశ్రయం (కింగ్ ఖాలిద్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం) హౌతీల లక్ష్యాలుగా పేర్కొనబడ్డాయి.
  • సౌదీ యువరాజు మహమ్మద్ బిన్ సల్మాన్ (ఎంబీఎస్) ప్రధానమంత్రి కూడా.
  • ౧౯౯౦–౯౧లో గల్ఫ్ యుద్ధంతో ముడిపడిన చెల్లింపుల సమతుల్య సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కోవడానికి భారత్ బంగారాన్ని తాకట్టు పెట్టింది.
  • "ప్రతిఘటన అక్షం" అంటే ఇరాన్ మద్దతున్న రాజ్యేతర శక్తుల నెట్‌వర్క్ (హిజ్బుల్లా, హమాస్, హౌతీలు, ఇరాకీ మిలీషియాలు).
  • భారత్ ఆపరేషన్ రాహత్ (౨౦౧౫) యెమెన్ నుంచి తరలింపు కార్యక్రమం, ఆపరేషన్ సంకల్ప్ గల్ఫ్‌లో నౌకాయాన రక్షణ కోసం భారత నౌకాదళం చేపట్టిన కార్యక్రమం.

గణాంకాలు, వివరాలు

  • సౌదీ అరేబియా పశ్చిమాసియాలో అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థ, ప్రపంచంలో రక్షణపై ఎనిమిదో అత్యధికంగా ఖర్చు చేసే దేశం. దాని రక్షణ బడ్జెట్ ౮౩ బిలియన్ అమెరికా డాలర్లు.
  • సౌదీ–హౌతీ సంఘర్షణ "దాదాపు శతాబ్ద కాలం నాటిది". ౧౯౩౪లో రాజు ఇబ్న్ సౌద్ దళాలు యెమెన్ ఇమామ్ యాహ్యాను ఓడించాయి, తాయిఫ్ ఒప్పందం ద్వారా మూడు అసీర్ ప్రావిన్సులు అప్పగించబడ్డాయి. సరిహద్దును ౨౦౦౦లో గుర్తించారు, అయినా దాని అంతిమతను యెమెన్ జాతీయవాదులు ఇంకా ప్రశ్నిస్తున్నారు.
  • ౧౯౯౦ వరకు యెమెన్ ప్రజలకు సౌదీ అరేబియాలో పనిచేయడానికి వీసా అవసరం లేదు, దాంతో లక్షలాది మంది వలస వెళ్లారు. హిజాజ్, అసీర్‌లలోని చాలా మంది సౌదీలకు యెమెన్ మూలాలు ఉన్నాయి, అత్యంత ప్రసిద్ధ ఉదాహరణ ఒసామా బిన్ లాడెన్.
  • హౌతీలు యెమెన్ జనాభాలో సుమారు మూడో వంతు ఉన్నారు. రచయిత యెమెన్ అంతర్యుద్ధాన్ని "౧౨ ఏళ్ల" యుద్ధంగా అభివర్ణించారు.
  • ఇటీవలి రెండు అమెరికా–ఇరాన్ యుద్ధాల్లో హౌతీలు నిష్క్రియంగా ఉన్నారు. ఇజ్రాయెల్ హమాస్ మీద, హిజ్బుల్లా మీద దాడి చేసిన తర్వాత ౨౦౨౩–౨౪లో పోరాటంలో చేరిన ఏకైక అరబ్ పక్షం వారే. అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ తీవ్ర వైమానిక దాడులు చేసినా, వారు ఇజ్రాయెల్‌పై క్షిపణులు, డ్రోన్లు ప్రయోగించారు, బాబ్ అల్-మండేబ్ నౌకాయానానికి అంతరాయం కలిగించారు.
  • రియాద్, సనాల మధ్య మధ్యవర్తిత్వం వహిస్తామని ఇరాన్ ప్రతిపాదించింది. ప్రతీకారంగా తప్ప అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ ఆస్తులపై దాడి చేయబోమని హౌతీలు హామీ ఇచ్చినట్లు సమాచారం. దీంతో మద్దతు ఇవ్వాలన్న ఎంబీఎస్ పిలుపు విషయంలో డొనాల్డ్ ట్రంప్ తటపటాయిస్తున్నారు.
  • హౌతీలు బాబ్ అల్-మండేబ్‌ను మూసివేయడం, ౧౮ నెలల తర్వాత హార్ముజ్ వద్ద ఇరాన్ చర్యకు ఉదాహరణగా నిలిచింది.
  • సౌదీ అరేబియా దశాబ్దం నాటి వైమానిక, సముద్ర దిగ్బంధనానికి ప్రతీకారంగానే తమ దాడులు చేస్తున్నామని హౌతీలు చెబుతారు.
  • ప్రపంచ చమురు ధరలు ౭౦% పెరిగాయి, గల్ఫ్ చమురు, గ్యాస్ ప్రవాహాలు దాదాపు సాధారణంగా ఉన్నాయనే వాదనలను ఇది తప్పని చూపుతోంది. కాంగ్రెస్ మధ్యంతర ఎన్నికల ముందు అమెరికా పెట్రోల్ ధరలను ట్రంప్ "తక్కువ చేసి చెబుతున్నారని" రచయిత ఈ వాదనలను ఆపాదిస్తారు.
  • అమెరికా రక్షణలో సాగిన రహస్య చమురు నౌకా రవాణాను ఇరాన్ మొదట కొన్ని వారాల పాటు చూసీచూడనట్లు వదిలేసింది, తర్వాత ట్యాంకర్లపై దాడులను పెంచింది. కొన్ని గల్ఫ్ ఎగుమతిదారులతో విప్లవ దళాలకు అనధికారిక సుంకం ఏర్పాటు ఉండేదని ఇది సూచిస్తోంది. మధ్యంతర ఎన్నికల వరకు ధరలను ఎక్కువగా ఉంచడానికి ఇరాన్ ఇప్పుడు సరఫరాలను పరిమితం చేస్తోంది.
  • జూన్ ౧౭ ఇస్లామాబాద్ మెమోరాండం ఘనత పాకిస్థాన్‌కు దక్కింది, అయినా శాంతి చర్చల నుంచి పాకిస్థాన్‌ను పక్కన పెట్టారు. ఖతార్, ఇరాక్, మాస్కోలను ఉపయోగిస్తున్నారు. పాకిస్థాన్ దౌత్యాన్ని అమాయకమైనదిగా లేదా భాగస్వామిగా ఇరాన్ నిందిస్తోంది.
  • ౨౦౨౨ నాటి బలహీన కాల్పుల విరమణ ౨౦౨౬ జూలైలో "పేలిపోయింది". సెప్టెంబరులో హౌతీలు ఎర్ర సముద్ర తీర మైదానాలను ఆక్రమించారు, దీంతో ప్రపంచ సముద్ర రవాణాలో దాదాపు ౧౨%కు ముప్పు ఏర్పడింది.
  • ౩౫ ఏళ్లలో సౌదీ నగరాలు నిరంతర దాడులకు గురికావడం ఇదే మొదటిసారి.
  • ఇరాన్ హార్ముజ్ దిగ్బంధనం, సౌదీ అనుసంధాన నౌకాయానానికి హౌతీల ముప్పు, ట్రాన్స్-అరేబియన్ పైప్‌లైన్‌కు (ఇరాకీ షియా మిలీషియాలు చేశాయని ఆరోపణ) కలిగిన అంతరాయం కలిసి సౌదీ చమురు ఎగుమతులకు, ముఖ్యంగా ఆసియాకు వెళ్లేవాటికి ముప్పు తెస్తున్నాయి.
  • సౌదీ అరేబియా హౌతీలను వారి పర్వత స్థావరాల నుంచి భూతల దాడితో తొలగించలేదు. దాని స్థానిక యెమెన్ మిత్రుల దాడి క్షీణత యుద్ధంలో చిక్కుకుపోయింది. వైట్ హౌస్, మక్కా ఒప్పంద భాగస్వాములు "నామమాత్ర" స్పందన మాత్రమే చూపాయి.
  • సంధి వల్ల రియాద్‌కు సాధ్యమయ్యే ప్రమాదాలు: ప్రతిష్ఠ కోల్పోవడం, యెమెన్ "అంతర్జాతీయంగా గుర్తింపు పొందిన ప్రభుత్వం" కుప్పకూలడం, టెహ్రాన్–సనా అక్షం బలపడటం.
  • అమెరికా మధ్యంతర ఎన్నికల తర్వాత అమెరికా–ఇరాన్ సంఘర్షణ తదుపరి దశ రావచ్చు. అమెరికాకు సహకరిస్తున్న గల్ఫ్ దేశాలపై దాడి చేస్తామని ఇరాన్ బెదిరించింది. పాలన మారే వరకు ఇరాన్‌పై దాడి చేయాలని అమెరికాను కోరడం, ఎదురుదెబ్బ గురించి హెచ్చరించడం మధ్య రియాద్ రహస్యంగా ఊగిసలాడింది.
  • గల్ఫ్‌లో భారత్‌కు సుమారు తొమ్మిది మిలియన్ల పౌరులు ఉన్నారు. ౧౯౯౦–౯౧లో భారత్ కువైట్ నుంచి ౧,౬౦,౦౦౦ మంది భారతీయులను స్వదేశానికి తరలించింది, ఆ ఖర్చు ఆర్థిక సంక్షోభానికి దారితీసింది, తొలిసారి దేశ బంగారాన్ని తాకట్టు పెట్టాల్సి వచ్చింది. గల్ఫ్ ప్రవాస సముదాయం ఇప్పుడు ౫౦ రెట్లకు పైగా పెద్దది.
  • విదేశీ పేజీ నివేదిక (బుధవారం నాటి సంఘటన): హౌతీలు ఏడెన్‌లోని సౌదీ స్థావరంపై దాడి చేశారు. రియాద్ మద్దతున్న యెమెన్ ప్రభుత్వ అధికార కేంద్రంపై వారంలో ఇది మూడో దాడి. లక్ష్యం అల్ రయ్యాన్ విమానాశ్రయం సమీపంలోని కూటమి స్థావరమని వర్గాలు తెలిపాయి.
  • ఏడెన్‌లోని బదర్ శిబిరంలో ఉన్న "సౌదీ శత్రువు కార్యకలాపాల గది"ని బాలిస్టిక్ క్షిపణి తాకిందని హౌతీ ప్రతినిధి యాహ్యా సరీ ప్రకటించారు. తర్వాత హౌతీ దళాలు అల్ ముకల్లాలోని ఒక విమానాశ్రయంలోని సైనిక స్థావరాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకున్నాయి.
  • ఆరు డ్రోన్లను అడ్డుకున్నట్లు కూటమి ప్రతినిధి తుర్కీ అల్-మాల్కీ తెలిపారు. నాలుగు డ్రోన్లు తూర్పు ప్రావిన్స్, మదీనాల మీద ధ్వంసమయ్యాయి, మరొకటి తూర్పు ప్రావిన్స్‌లో, ఆరోది ఆ సాయంత్రం ధ్వంసమయ్యాయి.
  • తాము రాజ్యాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకోలేదని హౌతీలు ఖండించారు, "లోతైన" కార్యకలాపాలేవీ చేయలేదని సరీ అన్నారు. రియాద్ విమానాశ్రయం, అరామ్కోలపై దాడులు జరిగాయని సంపాదకీయ పేజీ చెప్పిన కథనానికి ఇది భిన్నంగా ఉంది, అందువల్ల ఆరోపణ ఎవరిదన్నది వివాదాస్పదంగా ఉంది.
  • రియాద్‌లోని కింగ్ ఖాలిద్ విమానాశ్రయంలో పరిమిత సంఖ్యలో సౌదీ విమానాలు (సౌదియా, ఫ్లైనాస్; ఫ్లైట్‌అవేర్ ప్రకారం) మాత్రమే నడిచాయి.

స్థిర–సమకాలీన అనుసంధానం

  • సముద్ర మార్గ కూడలి అంటే ప్రపంచ వాణిజ్యం లేదా ఇంధనంలో అధిక భాగం ప్రయాణించే ఇరుకైన సముద్ర మార్గం. దీన్ని మూసివేసినా, లేదా మూసివేస్తామని బెదిరించినా అన్నిచోట్లా సరకు రవాణా, బీమా, చమురు ధరలు పెరుగుతాయి. అంతర్జాతీయ నౌకాయానానికి ఉపయోగించే జలసంధుల గుండా వెళ్లే నౌకలను, విమానాలను నిలిపివేయడానికి వీల్లేదు. యూఎన్‌క్లాస్ భాగం ౩లోని "ట్రాన్సిట్ పాసేజ్" వ్యవస్థ ఈ రాకపోకలను నియంత్రిస్తుంది.
  • భారతదేశం తన ముడి చమురు, గ్యాస్‌లో ఎక్కువ భాగం దిగుమతి చేసుకుంటుంది. ఐరోపా, గల్ఫ్ దేశాలతో వాణిజ్యం కూడా ఈ మార్గాల గుండానే సాగుతుంది. అందువల్ల హార్ముజ్, బాబ్ అల్-మండేబ్ వద్ద సంక్షోభం ధరల (చమురు, గ్యాస్, ఎరువులు), సరఫరా అంతరాయం, ప్రవాసుల పంపిణీల ద్వారా భారత్‌పై ప్రభావం చూపుతుంది. గల్ఫ్‌లోని భారత ప్రవాసులకూ ముప్పు తెస్తుంది.
  • గల్ఫ్ సంఘర్షణ భారత చెల్లింపుల సమతుల్య సంక్షోభంగా ఎలా మారగలదో చెప్పే స్థిర ఉదాహరణ ౧౯౯౦–౯౧ గల్ఫ్ యుద్ధం.
  • సౌదీ–హౌతీ సంఘర్షణ మరో విషయాన్ని కూడా చూపిస్తుంది. మతవర్గ పోటీ (సున్నీ–షియా), ప్రాంతీయ పోటీ (రియాద్–టెహ్రాన్), అగ్రరాజ్య రాజకీయాలు (మధ్యంతర ఎన్నికల ముందు అమెరికా) పశ్చిమాసియాలో కలిసి పనిచేస్తాయి.

సిలబస్ అనుసంధానం: జీఎస్౨ — అంతర్జాతీయ సంబంధాలు: పశ్చిమాసియా, భారత పొరుగు ప్రాంతం, విస్తృత పొరుగు ప్రాంతం, ఇతర దేశాల విధానాలు భారత ప్రయోజనాలపై చూపే ప్రభావం, భారత ప్రవాసులు | జీఎస్౩ — ఆర్థిక వ్యవస్థ: ఇంధన భద్రత, మౌలిక సదుపాయాలు, వాణిజ్యం | జీఎస్౧ — భూగోళశాస్త్రం: ప్రపంచ భూగోళశాస్త్రం, జలసంధులు, కీలక సముద్ర మార్గ కూడళ్లు (ప్రిలిమ్స్ "వార్తల్లోని ప్రదేశాలు")

నేపథ్యం

బాబ్ అల్-మండేబ్ జలసంధి

హార్ముజ్ జలసంధి

హౌతీలు (అన్సార్ అల్లా), యెమెన్ సంఘర్షణ

అదనపు నేపథ్యం

  • భారత్ ౧౯౯౧ ఉదాహరణ. ౧౯౯౦–౯౧లో గల్ఫ్ యుద్ధం చమురు ధరలను బాగా పెంచినప్పుడు భారత చెల్లింపుల సంక్షోభం బయటపడింది. ౧౯౯౧ జూలైలో ఆర్‌బీఐ ౪౭ టన్నుల బంగారాన్ని బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్, బ్యాంక్ ఆఫ్ జపాన్ వద్ద తాకట్టు పెట్టింది. కువైట్‌లోని భారత కార్మికులను విమానాల్లో స్వదేశానికి తీసుకురావాల్సి వచ్చింది, వారి పంపిణీలు ఆగిపోయాయి. ౧౯౯౧ మార్చి నాటికి అధికారిక నిల్వలు సుమారు ౫.౮ బిలియన్ అమెరికా డాలర్లకు పడిపోయాయి, ఇది సుమారు ౧.౩ నెలల దిగుమతులకు సమానం. కువైట్ నుంచి పౌరులను స్వదేశానికి తరలించడం వల్ల ఊహించని విధంగా ౩౦౦ కోట్ల రూపాయల భారం పడిందని ౧౯౯౧–౯౨ మధ్యంతర బడ్జెట్ ప్రసంగం పేర్కొంది.
  • ప్రస్తుత భారత రక్షణ కవచాలు. ౨౦౨౬ ఆగస్టులో భారత ముడి చమురు దిగుమతుల్లో ౬౬.౮% రష్యా, అమెరికా, యూఏఈల నుంచి వచ్చాయి. దాదాపు ౭౦% దిగుమతులు హార్ముజ్ కాకుండా ఇతర మార్గాల్లో వస్తున్నాయని నివేదికలు చెబుతున్నాయి. భారత వ్యూహాత్మక పెట్రోలియం నిల్వ నికర దిగుమతులకు సుమారు ౯.౫ రోజుల కవరేజీ మాత్రమే ఇస్తుంది, అంతర్జాతీయ ఇంధన సంస్థ ప్రమాణం ౯౦ రోజులు.
  • నౌకాదళ స్పందన. హార్ముజ్ జలసంధిలో, పర్షియన్ గల్ఫ్‌లోని ఇతర అధిక ముప్పు ప్రాంతాల్లో భారత వాణిజ్య నౌకలను రక్షించడానికి భారత నౌకాదళం చేపట్టిన కార్యక్రమం ఆపరేషన్ సంకల్ప్.

మెయిన్స్ కోణాలు

  • అపోహల ఖండన చట్రం. హౌతీలపై "ఇరాన్ ప్రతినిధి" అనే ముద్రను రచయిత తోసిపుచ్చారు. వారు అమెరికా–ఇరాన్ యుద్ధాల రెండింటికీ దూరంగా ఉన్నారు, వారికి అరబ్ గుర్తింపు ఉంది, రియాద్‌తో మధ్యవర్తిత్వానికి ఇరాన్ ప్రతిపాదించింది. వారి దిగ్బంధన ఫిర్యాదు గురించి అరుదుగా నివేదిస్తారు.
  • రెండు వైపుల ఒత్తిడి భౌగోళికం. హార్ముజ్, బాబ్ అల్-మండేబ్ కలిసి సౌదీ ఎగుమతి మార్గాలకు ముప్పు తెస్తున్నాయి. హార్ముజ్ ఇరాన్ ఒత్తిడిలో, బాబ్ అల్-మండేబ్ హౌతీల ఒత్తిడిలో ఉన్నాయి. ప్రత్యామ్నాయంగా ఉండగల ట్రాన్స్-అరేబియన్ పైప్‌లైన్‌కు కూడా అంతరాయం కలిగినట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి.
  • సౌదీ వ్యూహాత్మక సందిగ్ధం. ౮౩ బిలియన్ అమెరికా డాలర్ల రక్షణ బడ్జెట్ హౌతీలను తొలగించే మార్గంగా మారలేదు. యెమెన్‌ను "బలహీనంగా కానీ పనిచేయకుండా పోనివ్వకుండా" ఉంచాలన్న సౌదీ లక్ష్యం ఎదురుతన్నింది, మిత్రులు కేవలం నామమాత్ర సహాయమే చేస్తున్నారు.
  • దౌత్య శూన్యత. ఇస్లామాబాద్ మెమోరాండం ఘనత దక్కిన పాకిస్థాన్‌ను పక్కన పెట్టారు, ట్రంప్ ఎంబీఎస్‌కు మద్దతు, జాగ్రత్త మధ్య ఊగిసలాడుతున్నారు. విదేశీ నివేదిక అస్పష్టతను పెంచుతోంది: హౌతీలు "లోతైన" కార్యకలాపాలను ఖండిస్తుంటే, కూటమి డ్రోన్లను అడ్డుకున్నట్లు నివేదిస్తోంది.
  • అమెరికా మధ్యంతర ఎన్నికల రాజకీయాలు. చమురు ప్రవాహాలు సాధారణంగా ఉన్నాయన్న వాషింగ్టన్ మాటలు, సరఫరాలను పరిమితం చేసిన ఇరాన్ చర్య రెండూ మధ్యంతర ఎన్నికలకు అనుగుణంగా సమయం చూసి చేసినవేనని రచయిత వాదిస్తారు. అగ్రరాజ్యాల దేశీయ ఎన్నికల చక్రాలు పశ్చిమాసియా సంక్షోభాలను ఎలా తీర్చిదిద్దుతాయో ఇది చూపిస్తుంది.
  • భారత పణాలు. ఇంధన, ఎరువుల ధరలు, సరఫరా గొలుసులు, పంపిణీలు, తొమ్మిది మిలియన్ల పౌరులు ప్రమాదంలో ఉన్నారు. ౧౯౯౦–౯౧ నాటి స్వదేశానికి తరలింపు, బంగారం తాకట్టు హెచ్చరిక ఉదాహరణ, అయినా భారత్ "నేడు చాలా బలంగా" ఉంది.
  • భారత్‌కు ముందుకు సాగే మార్గం. భారత్ తటస్థతను కొనసాగిస్తూనే చమురు వనరులను వైవిధ్యీకరించాలి, వ్యూహాత్మక నిల్వలను నిర్మించాలి, తరలింపు ప్రణాళికలను సిద్ధంగా ఉంచాలి. ౨౦౨౨ కాల్పుల విరమణ రేఖల ఆధారంగా సౌదీ–హౌతీ సంధి కుదరడమే రచయిత దృష్టిలో ఏకైక ఆచరణీయ మార్గం కాబట్టి, ఉద్రిక్తతల తగ్గింపుకూ భారత్ మద్దతివ్వాలి.

సంభావ్య మెయిన్స్ ప్రశ్న

**జీఎస్౨, ౧౫ మార్కులు:** "హార్ముజ్ జలసంధికి, బాబ్ అల్-మండేబ్ జలసంధికి ఒకేసారి ఎదురవుతున్న ముప్పులు సౌదీ అరేబియాను, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను కష్టమైన స్థితిలో పడేశాయి. ఈ సంక్షోభానికి కారణాలను విశ్లేషించండి, భారత ఇంధన భద్రతపై, గల్ఫ్‌లోని భారత ప్రవాసులపై దాని ప్రభావాలను పరిశీలించండి."

సంబంధిత అంశాలు

  • భారత ఇంధన భద్రత: వ్యూహాత్మక పెట్రోలియం నిల్వలు, దిగుమతుల వైవిధ్యీకరణ, హార్ముజ్‌పై ఆధారపడటం
  • ౧౯౯౧ చెల్లింపుల సమతుల్య సంక్షోభం, దాని తర్వాత వచ్చిన ఆర్థిక సంస్కరణలు
  • యూఎన్‌క్లాస్: ట్రాన్సిట్ పాసేజ్, ఇన్నోసెంట్ పాసేజ్, నౌకాయాన స్వేచ్ఛ
  • జీసీసీ, ఒపెక్/ఒపెక్ ప్లస్, సున్నీ–షియా ప్రాంతీయ వ్యవస్థ
  • భారత గల్ఫ్ ప్రవాసులు, పంపిణీలు, తరలింపు కార్యక్రమాలు (ఆపరేషన్ రాహత్, ఆపరేషన్ సంకల్ప్)

అంశాలు: GS2భూగోళశాస్త్రం

ఈ నోట్స్‌ను ఎలా రాసి, తనిఖీ చేస్తాం →

22 అక్టోబర్, 2026 నాటి అన్ని కరెంట్ అఫైర్స్ → · UPSC కరెంట్ అఫైర్స్ తెలుగులో