జీఎస్౩ — ఆర్థిక వ్యవస్థ/పర్యావరణం; జీఎస్౨ — కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలు, ప్రజాపంపిణీ వ్యవస్థకిరోసిన్ సంక్షోభంచేపల వేట కోసం కేరళానికి కేంద్రం ఇచ్చే వార్షిక కిరోసిన్ కేటాయింపు ౨౦౨౦-౨౧లో ౩౭,౦౫౬ కిలోలీటర్లు ఉండగా, ౨౦౨౫-౨౬ నాటికి ౧,౮౫౪ కిలోలీటర్లకు పడిపోయింది. సుమారు ౩౬,౦౦౦ కిరోసిన్ అవుట్బోర్డ్ మోటార్లను పెట్రోల్/ఎల్పీజీకి మార్చడానికి రూ. ౧.౯౫ కోట్లు మంజూరయ్యాయి. ఇప్పటికే ౨౧ రాష్ట్రాలు/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు కిరోసిన్ రహితంగా మారాయి.
జీఎస్౧ — భూగోళశాస్త్రం: కావేరి; జీఎస్౨ — సమాఖ్య విధానం/అంతర్రాష్ట్ర జలవివాదాలుమేకెదాటు పనులు త్వరలో ప్రారంభమవుతాయన్న శివకుమార్కావేరి నదిపై మేకెదాటు సమతుల్య జలాశయం కోసం కర్ణాటక వచ్చే బడ్జెట్లో నిధులు కేటాయించనుంది. దీనికి ఇంకా కేంద్ర అనుమతి లేదు, తమిళనాడు వ్యతిరేకిస్తోంది, సుమారు ౫,౦౦౦ హెక్టార్ల అటవీ భూమి ముంపునకు గురవుతుంది.
జీఎస్౨ — రాజ్యవ్యవస్థ: న్యాయవ్యవస్థ, హక్కులుకస్టడీ చిత్రహింస మానవ గౌరవంపై పథకం ప్రకారం చేసే దాడి: హైకోర్టుగాడె సాయి కృష్ణ కస్టడీ మరణం కేసులో సీబీఐ దర్యాప్తునకు ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ఆదేశించింది. తన సొంత అధికారులపై కూడా నిష్పాక్షిక విచారణ జరిగేలా రాష్ట్రం చూడాలని స్పష్టం చేసింది.
జీఎస్౩ — విపత్తు నిర్వహణ: జనసమూహ నిర్వహణకోల్కతా పూజా తొక్కిసలాటలో ౧౭ మంది మృతి, ౨౫ మందికి గాయాలుతప్పుదారి పట్టించే ప్రకటన తర్వాత చోర్బగాన్ సర్బజనీన్ దుర్గోత్సవ్ పందిరి వద్ద తొక్కిసలాట జరిగింది; నిర్వాహకులను అదుపులోకి తీసుకున్నారు. మృతులకు రూ. ౨ లక్షలు, గాయపడినవారికి రూ. ౫౦,౦౦౦ ఇస్తామని ప్రధానమంత్రి ప్రకటించారు.
జీఎస్౧ — ఆధునిక చరిత్ర: గురుద్వారా సంస్కరణ ఉద్యమంతేజా సింగ్ సముంద్రి వారసత్వం పంజాబ్లో భాజపా సిక్కు అనుకూల చర్యలకు ఊతంఎస్జీపీసీ సహ-స్థాపకుడైన సముంద్రి చాబియాన్ దా మోర్చా (౧౯౨౧-౨౨), గురు కా బాగ్ మోర్చా (౧౯౨౨), జైతో దా మోర్చా (౧౯౨౩)లలో పాల్గొన్నారు. ఆయన ౧౯౨౬లో లాహోర్ సెంట్రల్ జైలులో మరణించారు; ఈ సంవత్సరం ఆయన బలిదాన శతాబ్ది.
జీఎస్౨ — రాజ్యవ్యవస్థ: న్యాయవ్యవస్థ, హక్కులు/పోలీసు జవాబుదారీతనంహింసపై దర్యాప్తు చేస్తున్న కమిటీ పెల్లెట్ గన్ల వినియోగంపై దృష్టిజూలైలో నీట్ ప్రశ్నపత్రం లీక్పై జరిగిన నిరసనల హింసపై సుప్రీంకోర్టు నియమించిన అత్యున్నత స్థాయి విచారణ కమిటీ (హెచ్పీఈసీ) హెచ్పీఈసీ డాట్ ఎన్ఐసీ డాట్ ఇన్ పోర్టల్ను ప్రారంభించింది. ఇది ౨౦౨౬ ఆగస్టు ౧౮, సెప్టెంబరు ౧౦ నాటి సుప్రీంకోర్టు ఉత్తర్వుల ప్రకారం పనిచేస్తోంది.
జీఎస్౨ — ఆరోగ్యం; జీఎస్౩ — ఆర్థిక వ్యవస్థ: ధరల నియంత్రణక్యాన్సర్ నిరోధక ౧౩౭ ఔషధాలపై వాణిజ్య మార్జిన్లకు ప్రభుత్వం పరిమితిఔషధ (ధరల నియంత్రణ) ఉత్తర్వు, ౨౦౧౩ కింద షెడ్యూల్లో లేని ౧౩౭ క్యాన్సర్ నిరోధక ఔషధాలపై వాణిజ్య మార్జిన్లను గరిష్ఠ చిల్లర ధరలో ౩౦ శాతానికి జాతీయ ఔషధ ధరల నియంత్రణ సంస్థ పరిమితం చేసింది. నవంబరు ౯ నుంచి గరిష్ఠ చిల్లర ధరలు ౭౦ శాతం వరకు తగ్గవచ్చు.
జీఎస్౩ — అంతర్గత భద్రత: కేంద్ర సాయుధ పోలీసు బలగాలు, అగ్నిపథ్మనోబలం పెంచడానికి సీఆర్పీఎఫ్లో నాయక్ హోదాలు తిరిగి తెచ్చే అవకాశంసుమారు ౩.౨౫ లక్షల సిబ్బంది ఉన్న సీఆర్పీఎఫ్, ౧౯౯౭లో రద్దు చేసిన లాన్స్ నాయక్, నాయక్ హోదాలను తిరిగి ప్రవేశపెట్టాలని పరిశీలిస్తోంది. పదోన్నతుల్లో నిలిచిపోవడాన్ని (కానిస్టేబుల్కు తొలి పదోన్నతికి ౨౨-౨౫ సంవత్సరాలు) తగ్గించడం, నాలుగేళ్ల సేవ తర్వాత నిష్క్రమించే అగ్నివీరులను ఆకర్షించడం దీని లక్ష్యాలు.
జీఎస్౨ — రాజ్యవ్యవస్థ/పాలన: చట్టబద్ధ సంస్థలు, వక్ఫ్కేరళ రాష్ట్ర వక్ఫ్ బోర్డు ఛైర్పర్సన్గా మయిన్ హాజీ నియామకంకె.ఎస్. హంజా నేతృత్వంలోని బోర్డు స్థానంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం వక్ఫ్ బోర్డును పునర్వ్యవస్థీకరించి, ఐయూఎంఎల్కు చెందిన ఎం.సి. మయిన్ హాజీని ఛైర్మన్గా నియమించింది. కేరళ హైకోర్టు స్టే ఇవ్వడానికి నిరాకరించింది; ముస్లింయేతర సభ్యులెవరినీ నామినేట్ చేయలేదు.
జీఎస్౨ — రాజ్యవ్యవస్థ: గవర్నర్, ప్రభుత్వ ఉద్యోగులపై విచారణమాజీ మంత్రిపై కేసు నమోదుకు గవర్నర్ అనుమతి కోరిన కేరళంప్రతిపాదిత మెస్సీ/అర్జెంటీనా జట్టు పర్యటనకు సంబంధించి మాజీ క్రీడా మంత్రి వి. అబ్దురహిమాన్పై కేసు నమోదు చేయడానికి ప్రభుత్వం గవర్నర్ అనుమతి కోరింది. ప్రత్యేక దర్యాప్తు బృందం తీవ్రమైన విధానపరమైన ఉల్లంఘనలను గుర్తించినట్లు సమాచారం.
జీఎస్౨ — రాజ్యవ్యవస్థ: కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలు, దర్యాప్తు సంస్థలు; జీఎస్౩ — భద్రత: పీఎంఎల్ఏ/మనీ లాండరింగ్పినరయి నివాసం వెలుపల నోటీసు అతికించిన ఈడీసీఎంఆర్ఎల్-ఎక్సాలాజిక్ చెల్లింపుల కేసులో ప్రతిపక్ష నేత పినరయి విజయన్కు ఈడీ మనీ లాండరింగ్ నిరోధక చట్టం కింద సమన్లు జారీ చేసి, అక్టోబరు ౨౩న హాజరుకావాలని కోరింది. ఈ కేసు రాష్ట్ర పోలీసుల ఎఫ్ఐఆర్పై ఆధారపడి ఉంది.
జీఎస్౩ — ఆర్థిక వ్యవస్థ: మౌలిక సదుపాయాలు, ఓడరేవులు/ప్రభుత్వ-ప్రైవేటు భాగస్వామ్యంఓడరేవులో ౪౯ శాతం వాటా విక్రయ ప్రణాళికను కేరళానికి తెలిపిన అదానీ గ్రూప్తన రాయితీ ఒప్పందం ప్రకారం, ౪౯ శాతం ఈక్విటీ బదిలీకి ముందస్తు అనుమతి కోరుతూ అదానీ విజింజం పోర్ట్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ దరఖాస్తు చేసింది. ముఖ్య కార్యదర్శి అధ్యక్షతన ఉన్న సాధికార కమిటీ దీన్ని పరిశీలిస్తోంది.
జీఎస్౩ — శాస్త్ర సాంకేతికత: అంతరిక్షంఆదిత్య-ఎల్౧, ప్రోబా-౩ డేటాతో సౌర విస్ఫోటనాలను అధ్యయనం చేసిన బెంగళూరు శాస్త్రవేత్తలుఆదిత్య-ఎల్౧కు చెందిన వెలక్ (ప్రయోగం ౨౦౨౩ సెప్టెంబరు ౨), యూరోపియన్ అంతరిక్ష సంస్థ ప్రోబా-౩కు చెందిన ఆస్పిక్స్ (౨౦౨౪ డిసెంబరు ౫న శ్రీహరికోట నుంచి ప్రయోగం) పరికరాలను ఉపయోగించి కరోనల్ మాస్ ఎజెక్షన్లపై జరిగిన తొలి ఉమ్మడి అధ్యయనం ఇది. భారత ఖగోళ భౌతిక సంస్థ బృందం సెప్టెంబరు ౧౪, ౧౬ తేదీల్లో ఉమ్మడిగా నమోదైన రెండు కరోనల్ మాస్ ఎజెక్షన్లను గుర్తించింది.
జీఎస్౩ — అంతర్గత భద్రత: మాదకద్రవ్యాల రవాణా, ఎన్సీబీగ్రేటర్ నోయిడాలో రెండు సింథటిక్ డ్రగ్ ల్యాబ్లను ఛేదించిన ఎన్సీబీ; ఇద్దరు అరెస్టుగ్రేటర్ నోయిడాలోని రెండు రహస్య సింథటిక్ డ్రగ్ ల్యాబ్లను మాదకద్రవ్యాల నియంత్రణ బ్యూరో ఛేదించి, ఒక విదేశీయుడితో సహా ఇద్దరిని అరెస్టు చేసింది.
జీఎస్౨ — ఆరోగ్యం/పాలన: నియంత్రణశిశు ఆహార పదార్థాల్లో చక్కెర కలపడాన్ని నిషేధించే దిశగా ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐఆహార భద్రత, ప్రమాణాల (శిశు పోషణ ఆహారాలు) సవరణ నిబంధనలు, ౨౦౨౬ ముసాయిదా ప్రకారం ఆరు నెలల వరకు శిశువుల ఆహారంలో సుక్రోజ్, ఫ్రక్టోజ్ వాడకాన్ని నిషేధించాలని ప్రతిపాదించారు. ౨౦౨౦ నిబంధనల ప్రకారం లాక్టోజ్, గ్లూకోజ్ పాలిమర్లు ప్రాధాన్య కార్బోహైడ్రేట్ వనరులు.
జీఎస్౩ — వ్యవసాయం; జీఎస్౨ — ఆహార భద్రతతేయాకులో పురుగుమందుల అవశేషాలపై పరిమితులను ప్రతిపాదించిన ఎఫ్ఎస్ఎస్ఏఐఆహార భద్రత, ప్రమాణాల (కలుషితాలు, విషపదార్థాలు, అవశేషాలు) సవరణ నిబంధనలు, ౨౦౨౬ ముసాయిదా ప్రకారం తేయాకులో గరిష్ఠ అవశేష పరిమితులను అసిటామిప్రిడ్కు కిలోకు ౨౦ మి.గ్రా., ఇమిడాక్లోప్రిడ్కు కిలోకు ౫౦ మి.గ్రా.గా ప్రతిపాదించారు. ఇమిడాక్లోప్రిడ్ పరిమితి కోడెక్స్ ప్రమాణాల ఆధారంగా నిర్ణయించారు.
జీఎస్౩ — ఆర్థిక వ్యవస్థ: స్థూల ఆర్థికశాస్త్రం, ద్రవ్య విధానంఆర్థికశాస్త్రంలో మనుషులకు స్థానం౨౦౨౬ ఆర్థికశాస్త్ర నోబెల్ బహుమతిని రాబర్ట్ ఇ. హాల్, మైఖేల్ వుడ్ఫర్డ్ గెలుచుకున్నారు. కుటుంబాలు రోజువారీ సంపాదనపైనే బతికితే తప్ప, గృహ వినియోగంలో మార్పులను ముందుగా ఊహించలేమని హాల్ చూపించారు; స్థిరంగా ఉండే ధరలపై వుడ్ఫర్డ్ చేసిన పని కేంద్ర బ్యాంకుల విశ్వసనీయతకు, పారదర్శకతకు (భారత రిజర్వ్ బ్యాంకు విధాన సంభాషణలో వలె) ఆధారంగా నిలుస్తుంది.
జీఎస్౩ — శాస్త్ర సాంకేతికత: ఇంధనం, హైడ్రోజన్రెండు ఇంధన వాయువులను విడుదల చేసే ఘన పదార్థాన్ని రూపొందించిన ఐఐఎస్ఈఆర్ పరిశోధకులుఐఐఎస్ఈఆర్ తిరువనంతపురం మెగ్నీషియం హైడ్రిడోమిథైల్జింకేట్ను అభివృద్ధి చేసింది; ఇది ౮౦-౧౧౦ డిగ్రీల సెల్సియస్ వద్ద హైడ్రోజన్, మీథేన్లను విడుదల చేస్తుంది (సైన్స్ అడ్వాన్సెస్లో అక్టోబరు ౭న ప్రచురితం). ఇది తేమకు సున్నితంగా ఉంటుంది; దీని ప్రత్యావర్తనీయత ఇంకా నిరూపితం కాలేదు.
జీఎస్౩ — పర్యావరణం: జీవవైవిధ్యం, ఆవాసాల విచ్ఛిన్నంగిబ్బన్లు రహదారులను 'దాటడానికి' సహాయపడే చెట్ల వంతెనలుహూలాక్ గిబ్బన్ జనాభా ౯౦ శాతం తగ్గింది. హూల్లంగపర్ గిబ్బన్ అభయారణ్యంలో (సుమారు ౧౩౦ పశ్చిమ హూలాక్లు; ఈశాన్య భారతదేశంలో ౩,౦౦౦-౫,౦౦౦) రైలు మార్గాలపై నిర్మించిన పందిరి వంతెనలు, గ్యాంట్రీ వంతెనలు అనుసంధానాన్ని పునరుద్ధరించడానికి తోడ్పడుతున్నాయి.
జీఎస్౧ — కళ మరియు సంస్కృతి; జీఎస్౨ — సమాజం: సమ్మిళితత్వంఅందరికీ ఒక వలయంగుజరాత్కు చెందిన గర్బా ౨౦౨౩లో యునెస్కో మానవాళి అమూర్త సాంస్కృతిక వారసత్వ ప్రాతినిధ్య జాబితాలో చేరింది. వడోదరలోని లక్ష్మీ విలాస్ ప్యాలెస్ గర్బా ఎల్జీబీటీక్యూఐఏ+ వర్గాలను కలుపుకొనిపోవడంలో ప్రత్యేకంగా నిలుస్తోంది.
జీఎస్౨ — అంతర్జాతీయ సంబంధాలు: పశ్చిమాసియాసందర్శనకు వచ్చిన యూరోపియన్ దౌత్యవేత్తలపై ఇజ్రాయెల్ సెటిలర్ల దాడి, ఫ్రెంచ్ మేయర్పై దౌర్జన్యంపాలస్తీనియన్ల ఆలివ్ పంట కోత సమయంలో వెస్ట్ బ్యాంక్లో యూరోపియన్ దౌత్యవేత్తల కాన్వాయ్పై సెటిలర్లు దాడి చేశారు. ఇజ్రాయెల్లో అక్టోబరు ౨౭న ఓటింగ్ జరగనుంది.
జీఎస్౨ — అంతర్జాతీయ సంబంధాలు: భారత పొరుగు దేశాలు; జీఎస్౩ — భద్రతఅఫ్గాన్ చొరబాటు యత్నాన్ని భగ్నం చేశామన్న పాకిస్థాన్ అధికారులుసరిహద్దు వెంబడి పాకిస్థాన్ బలగాలు, అఫ్గాన్ తాలిబన్ సిబ్బంది కాల్పులు జరుపుకున్నారు; సరిహద్దు దాటడానికి ప్రయత్నించిన పాకిస్థానీ తాలిబన్ ఉగ్రవాదులను హతమార్చినట్లు పాకిస్థాన్ చెబుతోంది. పదేపదే ఘర్షణలు, అఫ్గానిస్థాన్లో పాకిస్థాన్ వైమానిక దాడుల మధ్య ఈ ఏడాది ఉద్రిక్తతలు పెరిగాయి.
జీఎస్౩ — శాస్త్ర సాంకేతికత: కృత్రిమ మేధ పాలన; జీఎస్౨ — అంతర్జాతీయ సంబంధాలుకృత్రిమ మేధను నియంత్రించే ముసాయిదా బిల్లును అమెరికా చట్టసభ్యులకు అందజేసిన ఆంత్రోపిక్౫౦ మందికి పైగా మరణించే ఆసన్న ప్రమాదం ఉంటే, కృత్రిమ మేధ నమూనా విడుదలను లేదా వినియోగాన్ని వాషింగ్టన్ అడ్డుకునేలా ఈ ముసాయిదా అవకాశం ఇస్తుంది. కృత్రిమ మేధపై సమాఖ్య స్థాయి చట్టం లేకపోవడాన్ని ఇది లక్ష్యంగా చేసుకుంది.
జీఎస్౨ — ఆరోగ్యం/పాలన: ఆహార భద్రత నియంత్రణబయట భోజనం: మీ ప్లేట్లోని ఆహారం ఎంత సురక్షితం? / గడువు ముగిసిన ఆహారం దర్యాప్తులో రిలయన్స్, బ్లింకిట్ అధికారుల పేర్లు చేర్చిన ఎఫ్డీఏవిశాఖపట్నంలో ఆహార భద్రత, ప్రమాణాల చట్టం, ౨౦౦౬ కింద గ్రేటర్ విశాఖపట్నం మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ ౨౦౨౬లో ౧౨౮ హోటళ్లు, రెస్టారెంట్లపై కేసులు నమోదు చేసింది (సుమారు రూ. ౨౮ లక్షల జరిమానాలు). కార్పొరేషన్కు ముగ్గురు ఆహార తనిఖీ అధికారులు మాత్రమే ఉన్నారు; ౧౦ జోన్లలో ౨౦ ఎస్హెచ్ఈ అమలు బృందాలను ఏర్పాటు చేసింది. మరోవైపు, గడువు ముగిసిన ఆహారం దర్యాప్తులో మహారాష్ట్ర ఆహార ఔషధ పరిపాలన శాఖ రిలయన్స్ రిటైల్, బ్లింకిట్/హైపర్ప్యూర్ అధికారులను, సీఈఓ అల్బిందర్ ధిండ్సాతో సహా, పేర్కొంది.