BrainParrot

నివారణ నిర్బంధం అంటే ఏమిటి? — ఢిల్లీలో నిరసనలపై అణచివేత, జంతర్ మంతర్ నోటిఫికేషన్ రద్దు, సుప్రీంకోర్టు స్పందన

GS2పూర్తి నోట్ప్రచురణ: · నవీకరణ:

మూలం: ది హిందూ, 14 అక్టోబర్, 2026

సారాంశం

  • ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేశ్ కుమార్ రాజీనామా కోరుతూ, ఎస్ఐఆర్‌ను వెనక్కి తీసుకోవాలని డిమాండ్ చేస్తూ జంతర్ మంతర్ వద్ద నిరసనకు వెళ్లేందుకు ప్రయత్నించిన ౫,౦౦౦కు పైగా మందిని ౧౦ అక్టోబర్‌న ఢిల్లీ పోలీసులు నిర్బంధించారు. నిర్బంధించిన లేదా దురుసుగా వ్యవహరించిన వారిలో ప్రతిపక్ష నాయకులు, న్యాయవాదులు, పాత్రికేయులు, విద్యార్థులు ఉన్నారు. సుప్రీంకోర్టు ఆదివారం (౧౧ అక్టోబర్) "అసాధారణ" విచారణ జరిపి, చట్టవిరుద్ధ నిర్బంధాలను ఆపాలని, "చట్టానికి, శాంతిభద్రతలకు లోబడి" స్వేచ్ఛగా కదలడానికి అనుమతించాలని కేంద్రాన్ని, ఢిల్లీ పోలీసులను ఆదేశించింది.
  • ౧౩ అక్టోబర్‌న సుప్రీంకోర్టు కేంద్రానికి తన అఫిడవిట్ దాఖలు చేయడానికి (గురువారం, ౧౫ అక్టోబర్ లోగా) సమయం ఇచ్చింది. ఇంతలో జంతర్ మంతర్‌ను నిరసన స్థలంగా నోటిఫికేషన్ నుంచి తొలగించారు. ౧౪ మంది సీజేపీ సభ్యులపై, ఇండియా కూటమి ర్యాలీపై ఎఫ్ఐఆర్‌లు నమోదు చేశారు. పాత్రికేయులు, గాయపడిన నిరసనకారుల వైద్య రికార్డులు, ఆరోపిత నిఘాపై ఆందోళనలు పెరిగాయి.

UPSC ప్రాసంగికత: ప్రాసంగికత: ✅ జీఎస్౨ — పాలిటీ: ప్రాథమిక హక్కులు (౧౪, ౧౯, ౨౧, ౨౨ అధికరణలు), న్యాయవ్యవస్థ, పోలీసు–రాష్ట్ర సంబంధాలు

ప్రిలిమ్స్ కోసం ముఖ్యాంశాలు

  • ౨౨(౧)–(౨) అధికరణ: సాధారణంగా అరెస్టయిన వ్యక్తుల హక్కులు. ౨౨(౩)–(౭) అధికరణ: నివారణ నిర్బంధం. ౨౨(౪): ౩ నెలలు, తర్వాత సలహా మండలి. ౨౨(౫): కారణాలు + వినతి. ౨౨(౬): ప్రజా ప్రయోజనం కోసం వెల్లడించకుండా ఉంచడం. ౨౨(౭): గరిష్ఠ కాలాన్ని, విధానాన్ని పార్లమెంటు నిర్దేశిస్తుంది.
  • ౧౯౫౦ నివారణ నిర్బంధ చట్టం (౧౯౬౯ వరకు); ౧౯౭౧ మీసా (౧౯౭౮లో రద్దు); ౧౯౮౦ జాతీయ భద్రతా చట్టం; ౧౯౭౪ కాఫెపోసా; ౧౯౬౭ యూఏపీఏ; ౧౯౧౯ రౌలట్ చట్టం; ౧౯౩౯ భారత రక్షణ చట్టం.
  • బీఎన్ఎస్ఎస్ సెక్షన్ ౧౬౩ = ౧౯౭౩ నేర ప్రక్రియా స్మృతి సెక్షన్ ౧౪౪కు వారసురాలు. ఉత్తర్వులను జిల్లా మెజిస్ట్రేట్/సబ్‌డివిజనల్ మెజిస్ట్రేట్/ప్రత్యేకంగా అధికారం పొందిన కార్యనిర్వాహక మెజిస్ట్రేట్ జారీ చేస్తారు; హైకోర్టులు సమీక్షించవచ్చు.
  • కేసులు: బాబులాల్ పరాటే (౧౯౬౧), మధు లిమయే (౧౯౭౧), ఖుదీరామ్ దాస్ (౧౯౭౫: కారణాలు తెలియజేయాలి), మేనకా గాంధీ (౧౯౭౮: విధానం న్యాయంగా, సముచితంగా, సహేతుకంగా ఉండాలి), రామ్‌లీలా మైదాన్ (౨౦౧౨), మజ్దూర్ కిసాన్ శక్తి సంఘటన్ (౨౦౧౮: జంతర్ మంతర్ రోడ్డు వద్ద నిరసనలపై సర్వసాధారణ నిషేధం లేదు; జాతీయ హరిత ట్రిబ్యునల్ ఉత్తర్వును రద్దు చేసింది), షేక్ నజ్నీన్ (౨౦౨౨: అసాధారణ అధికారం, సాధారణ చర్య కాదు), అమీనా బేగం (౨౦౨౩: ౧౪, ౧౯, ౨౧ అధికరణల బంగారు త్రిభుజం).
  • ౩౨వ అధికరణ: ప్రాథమిక హక్కులను అమలు చేసే సుప్రీంకోర్టు అధికారం (౧౧ అక్టోబర్‌న కోర్టు స్వయంగా ప్రయోగించింది).
  • జాతీయ భద్రతా చట్టం: గరిష్ఠంగా ౧౨ నెలలు; సలహా మండలిలో ముగ్గురు సభ్యులు ఉంటారు, వారు హైకోర్టు న్యాయమూర్తులుగా ఉన్నవారు, ఉండినవారు లేదా ఆ అర్హత ఉన్నవారు (సెక్షన్ ౯).
  • ౨౩౯ఏఏ(౩)(ఎ) అధికరణ: శాంతిభద్రతలు, పోలీసు, భూమిపై ఢిల్లీ శాసనసభకు అధికారం లేదు.

గణాంకాలు, వివరాలు

  • ౧౦ అక్టోబర్‌న ౫,౦౦౦కు పైగా మందిని నిర్బంధించారు. నిరసనకు ముందు ప్రతినిధుల నివాసాల వద్ద, వెళ్లే దారిలో నిర్బంధాలు జరిగాయి. నిర్బంధించిన వారిలో కొందరు నిరసనకారులు కారని నివేదికలు చెబుతున్నాయి. నిరసనకు ముందు దేశవ్యాప్త అణచివేత జరిగింది.
  • సుప్రీంకోర్టు ఆదివారం విచారణ (౧౧ అక్టోబర్): ఢిల్లీ మెట్రో, రైలు సేవలు సాధారణంగా నడవాలి, ఇంటర్నెట్ చట్ట ప్రకారం అందుబాటులో ఉండాలి, బారికేడ్లను సమీక్షించాలి, చట్టవిరుద్ధ నిర్బంధం ఉండకూడదు, సెక్షన్ ౧౬౩ ఉత్తర్వులు అమలులో ఉన్న చోట తప్ప శాంతియుత సమావేశాలను అనుమతించాలి, సుప్రీంకోర్టు సమీపంలోని ఏదైనా సెక్షన్ ౧౬౩ నోటీసు బోర్డును తొలగించాలి, న్యాయవాదులను, పాత్రికేయులను, ఇతర వృత్తి నిపుణులను అడ్డుకోబోమని హామీ ఇవ్వాలి. తన ౯ అక్టోబర్ ఉత్తర్వును ఉల్లంఘించినందుకు కోర్టు ధిక్కార నోటీసు జారీ చేసింది. ౧౩ అక్టోబర్ లోగా (మెట్రో ఆంక్షలు, రైల్వే సూచనలతో సహా) అనుసరణ నివేదిక కోరింది. ౧౩ అక్టోబర్‌న హెబియస్ కార్పస్ పిటిషన్లను ప్రధాన కేసులతో జతచేసింది.
  • మంగళవారం (౧౩ అక్టోబర్) విచారణ: భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి సూర్యకాంత్ నేతృత్వంలోని ముగ్గురు న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం. అఫిడవిట్ "సిద్ధంగా ఉంది" కానీ మెరుగులు దిద్దాల్సి ఉందని సొలిసిటర్ జనరల్ తుషార్ మెహతా చెప్పారు. జవాబు గురువారం లోపు ఇవ్వాలి, ౧౪ అక్టోబర్ నాటికి పంచుకోవాలని ఆయనను కోరారు. ఒక న్యాయమూర్తి అనారోగ్యంతో ఉండటంతో పిటిషన్లను ౧౫ అక్టోబర్‌కు వాయిదా వేశారు. ౧౧ అక్టోబర్ ఉత్తర్వు ఉన్నప్పటికీ పాత్రికేయులపై, ముఖ్యంగా మహిళా పాత్రికేయులపై పోలీసు చర్యలకు సంబంధించిన కొత్త పిటిషన్లను అత్యవసరంగా విచారించడానికి కోర్టు అంగీకరించింది. లోపాలను సరిదిద్దుకోవాలని భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి పిటిషనర్లను కోరారు. మహిళలపై దాడి ఆరోపణలు కోర్టులో లేవనెత్తినప్పుడు ఒక సీనియర్ పోలీసు అధికారి హాజరై ఉండాలి.
  • బార్ అసోసియేషన్లు (ఎస్‌సీబీఏ, ఎస్‌సీఏఓఆర్‌ఏ) ౧౦–౧౧ అక్టోబర్‌లలో దాడికి గురైన/నిర్బంధించిన న్యాయవాదులకు సంఘీభావం తెలపడానికి సమావేశమయ్యాయి.
  • ప్రతి పిటిషన్: న్యాయవాది దివ్యాంశ్ బిష్త్ (గౌరవ్ భాటియా ప్రస్తావించారు) రాహుల్ గాంధీ, ఇతర ప్రతిపక్ష నేతలపై క్రిమినల్ కోర్టు ధిక్కారం, కోర్టు ఆవరణలో రాజకీయ ప్రదర్శనలపై నిషేధం, కోర్టుల సమీపంలో నిరసనలకు "తటస్థ చట్రం", విచారణలో ఉన్న అంశాల్లో రాజకీయ జోక్యానికి వ్యతిరేకంగా రక్షణలు కోరుతున్నారు.
  • మీడియా సంస్థలు (ఫ్రీ స్పీచ్ కలెక్టివ్, నెట్‌వర్క్ ఆఫ్ ఉమెన్ ఇన్ మీడియా, ఇండియా) దీనిని ఒంటరి అడ్డంకులు కాకుండా "నొక్కి చెప్పిన పోలీసు చర్యా క్రమం"గా వర్ణించాయి. పోలీసు స్టేషన్లలో విద్యార్థులను దూషించినందుకు పత్రాధారాలు ఉన్నాయని సీనియర్ న్యాయవాది నిత్య రామకృష్ణన్ చెప్పారు.
  • ప్రెస్ క్లబ్ ఆఫ్ ఇండియా: బీబీసీ, న్యూస్‌లాండ్రీ, ది క్వింట్, కారవాన్, ది వైర్ పాత్రికేయులు తమ అనుభవాలను వివరించారు. "పని చేసే హక్కు" పై దాడి జరుగుతోందని అధ్యక్షురాలు సంగీత బారువా పిషారోటీ అన్నారు. శ్రీనివాసన్ జైన్ దీనిని "అత్యంత ఆందోళనకరమైన తీవ్రత పెరుగుదల"గా అభివర్ణించారు.
  • సీజేపీ: ౧౪ మంది సభ్యులను (సౌరవ్ దాస్, ఆశుతోష్ రంకా, అజింక్య షిండే సహా) ౧౩ అక్టోబర్‌న భోజనశాలలు/ఆహార దుకాణాల ద్వారా జంతర్ మంతర్‌లోకి ప్రవేశిస్తుండగా నిర్బంధించారు; అక్రమ ప్రవేశం, చట్టవిరుద్ధ సమావేశం, ప్రభుత్వ ఉద్యోగి ఉత్తర్వు ధిక్కారంపై ఎఫ్ఐఆర్ నమోదైంది. అక్కడ నిరసనలు ఇప్పుడు చట్టవిరుద్ధమని పోలీసులు చెబుతున్నారు. సోమవారం ఇండియా కూటమి ర్యాలీపై (అనుమతి లేకపోవడం, బారికేడ్ల ధ్వంసం) కనీసం మరో రెండు ఎఫ్ఐఆర్‌లు నమోదయ్యాయి. దీప్కే పోస్ట్: "మీరు ప్రతిఘటనను నోటిఫికేషన్ నుంచి తొలగించలేరు."
  • వైద్య రికార్డులు: గాయపడిన నిరసనకారులు (పండిట్ మదన్ మోహన్ మాలవీయ ఆసుపత్రిలో జామియా విద్యార్థి సౌరభ్; ఆర్ఎంఎల్ ఆసుపత్రిలో ఎస్ఎఫ్ఐకి చెందిన సూరజ్ ఎలమోన్) తమకు ఎంఎల్‌సీ కాపీలు/సారాంశాలు నిరాకరించారని చెప్పారు. ఆసుపత్రులు మూడు ఎంఎల్‌సీ కాపీలు తయారు చేస్తాయి, రెండు పోలీసులకు ఇచ్చి ఒకటి తమ వద్ద ఉంచుకుంటాయి. రోగులు ఆసుపత్రికీ పోలీసులకూ మధ్య తిరగాల్సి వస్తోంది. జూలై ౨౦ పెల్లెట్ గన్ కేసులో, పోలీసులు వినియోగాన్ని ఖండించినప్పటికీ పెల్లెట్లను ఆసుపత్రి రికార్డులు ధ్రువీకరించాయి.
  • నిఘా: ౧౦ అక్టోబర్‌కు ముందు ఢిల్లీ పోలీసులు ౨౦౦కు పైగా వాట్సాప్/టెలిగ్రామ్ గ్రూపులను పర్యవేక్షించారని నివేదికలు చెబుతున్నాయి. "హాజరు పోల్స్" ("జేఎంపై సర్జికల్ స్ట్రైక్‌కు సిద్ధమా?" వంటివి) వల్ల ఎవరూ గుమిగూడని చోట్ల నిర్బంధాలు జరిగాయని నిరసనకారులు ఆరోపిస్తున్నారు. సీజేపీ గ్రూపులో ఉన్నందుకే ౧౦ అక్టోబర్‌న హర్యానా పోలీసులు తనను ౪౮ గంటల పాటు గృహ నిర్బంధంలో ఉంచారని గురుగ్రామ్‌కు చెందిన ఒక టెక్ పాత్రికేయుడు ఆరోపించారు.
  • కర్ణాటక: కర్ణాటక ముఖ్య ఎన్నికల అధికారి కార్యాలయం వైపు కవాతు చేస్తున్న ౧౦౦కు పైగా మందిని బెంగళూరు పోలీసులు నిర్బంధించి, సోమవారం పాత్రికేయులతో దురుసుగా ప్రవర్తించారు. ముఖ్యమంత్రి డి.కె. శివకుమార్ నివేదిక కోరారు ("ద్వంద్వ ప్రమాణాలు లేవు"), జవాబుదారీతనం ఉంటుందని చెప్పారు. శాంతియుత అసమ్మతి హక్కు అని, దానిని శాంతిభద్రతలు కాపాడాలని హోం మంత్రి ప్రియాంక్ ఖర్గే అన్నారు.

స్థిర–సమకాలీన అనుసంధానం

  • నివారణ నిర్బంధం భవిష్యత్తులో భద్రతకు లేదా శాంతిభద్రతలకు కలిగే హానిని నిరోధించడానికి ఉద్దేశించింది. గతంలో చేసిన నేరానికి శిక్ష కాదు. ప్రాథమిక హక్కుల అధ్యాయంలో దీనిని అనుమతించే ఏకైక భాగం ౨౨వ అధికరణ. దానికి బదులుగా ఆ అధికరణ విధానపరమైన రక్షణలను విధిస్తుంది. న్యాయస్థానాలు దీనిని ౧౪, ౧౯, ౨౧ అధికరణల "బంగారు త్రిభుజం" ప్రమాణంపై పరీక్షిస్తాయి (అమీనా బేగం, ౨౦౨౩).
  • నిషేధాజ్ఞలు (బీఎన్ఎస్ఎస్ సెక్షన్ ౧౬౩, నేర ప్రక్రియా స్మృతి సెక్షన్ ౧౪౪కు వారసురాలు) వేరే సాధనం. ఇందులో కార్యనిర్వాహక మెజిస్ట్రేట్ ఒక ప్రాంతంలో సమావేశాలను నిషేధిస్తారు. నివారణ నిర్బంధం, నిషేధాజ్ఞలు, నిరసనకారులపై సాధారణ పోలీసు చర్యలను వేర్వేరుగా చూడాలని వివరణాత్మక వ్యాసం నొక్కి చెబుతోంది. ౧౦ అక్టోబర్‌న జరిగిన సామూహిక నిర్బంధాలకు చట్టపరమైన ఆధారం ఏమిటో ఈ నివేదికల్లో పేర్కొనలేదు.
  • శాంతియుతంగా సమావేశమయ్యే హక్కు (౧౯(౧)(బి) అధికరణ) సహేతుక పరిమితులకు లోబడి ఉంటుంది (౧౯(౩) అధికరణ). పరిమితి దామాషా ప్రకారం ఉందా, చట్టపరమైన ఆధారం ఉందా అని సుప్రీంకోర్టు నిరంతరం ప్రశ్నిస్తుంది. ౧౧ అక్టోబర్ ఉత్తర్వు ఇదే విధానాన్ని అనుసరిస్తుంది.

సిలబస్ అనుసంధానం: జీఎస్౨ – పాలిటీ: ప్రాథమిక హక్కులు (౧౪, ౧౯, ౨౧, ౨౨ అధికరణలు), న్యాయసమీక్ష, రిట్ అధికార పరిధి (౩౨వ అధికరణ), పోలీసు అధికారాలు; జీఎస్౨ – పాలన: పోలీసు జవాబుదారీతనం; జీఎస్౩ – అంతర్గత భద్రత: నివారణ చట్టాలు

నేపథ్యం

నివారణ నిర్బంధం (౨౨(౩)–(౭) అధికరణ)

జాతీయ భద్రతా చట్టం, ౧౯౮౦

బీఎన్ఎస్ఎస్ సెక్షన్ ౧౬౩

ఢిల్లీ పోలీసు వ్యవస్థ

అదనపు నేపథ్యం

  • జంతర్ మంతర్ నోటిఫికేషన్ రద్దు: ఢిల్లీ పోలీసు కమిషనర్ అనురాగ్ కుమార్ జంతర్ మంతర్‌ను నోటిఫికేషన్ నుంచి తొలగించి, రామ్‌లీలా మైదానం, బురారీ మైదానం, సీబీడీ మైదానం (తూర్పు ఢిల్లీ)లను నిరసన వేదికలుగా నిర్దేశించారు. ఇది హోం మంత్రిత్వ శాఖ కమిటీ సిఫార్సులను అనుసరించింది. కొత్త వేదికలకు సవరించిన ప్రామాణిక నిర్వహణ విధానాలను వేరుగా జారీ చేయాల్సి ఉంది.
  • చరిత్ర: ౧౯౯౩లో బోట్ క్లబ్ వద్ద ర్యాలీలను నిషేధించగా, జంతర్ మంతర్ నిర్దేశిత నిరసన స్థలంగా మారింది. జంతర్ మంతర్ వద్ద నిరసనలు ౧,౦౦౦ మందికి మించకూడదని, ఆ పరిమితి దాటితే రామ్‌లీలా మైదానం వేదిక అని ఢిల్లీ పోలీసు స్టాండింగ్ ఆర్డర్ చెబుతోంది.
  • ఎన్‌హెచ్‌ఆర్‌సీ: ౩ అక్టోబర్‌న జంతర్ మంతర్ నిరసనలో ముగ్గురు మహిళా పాత్రికేయులపై ఢిల్లీ పోలీసు సిబ్బంది లైంగిక వేధింపులకు పాల్పడ్డారన్న నివేదికలపై ఎన్‌హెచ్‌ఆర్‌సీ ౮ అక్టోబర్ ౨౦౨౬న స్వయంగా విచారణకు స్వీకరించి, రెండు వారాల్లో నివేదిక ఇవ్వాలని ఢిల్లీ పోలీసు కమిషనర్‌ను కోరింది.

మెయిన్స్ కోణాలు

  • పరిభాష, చట్టబద్ధత: వివరణాత్మక వ్యాసం (i) చట్టబద్ధ నివారణ నిర్బంధం (జాతీయ భద్రతా చట్టం: సలహా మండలి, కారణాలు, ౧౨ నెలల పరిమితితో), (ii) బీఎన్ఎస్ఎస్ సెక్షన్ ౧౬౩ కింద నిషేధాజ్ఞలు, (iii) సాధారణ పోలీసు నిర్బంధం అని మూడింటిని వేరు చేస్తుంది. ఒకే రోజు జరిగిన సామూహిక నిర్బంధాలకు (౫,౦౦౦కు పైగా) నివేదికల్లో చట్టపరమైన ఆధారం పేర్కొనలేదు. అవి ౨౨వ అధికరణ రక్షణలున్న చట్టంపై ఆధారపడ్డాయా లేక సాధారణ పోలీసు నిర్బంధాలా అనే పరిశీలనకు ఇది దారితీస్తుంది. పరిస్థితులను, విధానాన్ని, చట్టపరమైన సమర్థనను వివరించాలని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టంగా రాష్ట్రాన్ని అడిగింది.
  • నిరసన హక్కు – శాంతిభద్రతలు: సర్వసాధారణ నిషేధాలను ఎంకేఎస్ఎస్ (౨౦౧౮) తిరస్కరించి, నియంత్రిత నిరసనను కోరింది. చాలా కాలంగా ఉన్న వేదిక నోటిఫికేషన్‌ను రద్దు చేసి మూడు ప్రత్యామ్నాయాలను (రామ్‌లీలా, బురారీ, సీబీడీ) నిర్దేశించడం నియంత్రణా, లేక నిరసన దృశ్యమానతను తగ్గించే తరలింపా అని పరీక్షిస్తుంది. ఇది ప్రదర్శనలను రాజకీయ వ్యవస్థ నుంచి దూరం చేస్తుందని కార్యకర్తలు అన్నారు.
  • భయపెట్టే ప్రభావం, పత్రికా రంగం: పాత్రికేయులపై దాడులు, నిర్బంధాలు, ఎంఎల్‌సీల నిరాకరణ, ఆరోపిత గ్రూపు నిఘా (వాట్సాప్ పోల్స్) ౧౯(౧)(ఎ), ౨౧వ అధికరణల (గోప్యత, శారీరక సమగ్రత) కింద ఆందోళనలను పెంచుతున్నాయి. ౩ అక్టోబర్ ఘటనపై ఎన్‌హెచ్‌ఆర్‌సీ స్వయంగా నోటీసు ఇవ్వడం ఇతర పర్యవేక్షక సంస్థలూ జోక్యం చేసుకుంటున్నాయని చూపుతోంది.
  • సమాఖ్య/రాజకీయ స్థిరత్వం: ఢిల్లీ పోలీసులు హోం మంత్రిత్వ శాఖకు నివేదిస్తారు, కాబట్టి కేంద్రమే సమాధానం చెప్పాలి. తన రాష్ట్ర పోలీసుల చర్యపై కర్ణాటక ముఖ్యమంత్రి పూర్తి నివేదిక కోరడం ("ద్వంద్వ ప్రమాణాలు లేవు") రాష్ట్ర స్థాయిలోనూ అదే ప్రమాణాన్ని కోరడాన్ని చూపుతోంది.
  • కోర్టు–నిరసన సరిహద్దు: సుప్రీంకోర్టు వద్ద భారీ సమావేశాలు న్యాయవ్యవస్థపై ఒత్తిడి తేవచ్చన్న వ్యతిరేక ఆందోళనను బిష్త్ పిటిషన్ చూపుతోంది. కోర్టుల చుట్టూ తటస్థ నిరసన చట్రం ఏర్పడటం సంభావ్య ఫలితం.
  • సాక్ష్యాల పరిరక్షణ: ఎంఎల్‌సీల నిరాకరణ జవాబుదారీతనాన్ని దెబ్బతీస్తుంది (జూలై పెల్లెట్ కేసు). రోగులు రికార్డులను పొందే హక్కుపై చట్టంలో "అస్పష్ట ప్రాంతాలు" ఉన్నాయని న్యాయవాదులు వర్ణిస్తున్నారు.
  • ముందుకు మార్గం: నిర్బంధాల చట్టపరమైన ఆధారాన్ని ప్రచురించడం, కారణాలతో కూడిన దామాషా, కాలపరిమితి గల సెక్షన్ ౧౬౩ ఉత్తర్వులను ఉపయోగించడం, నిరసనలకు చట్టబద్ధ నియంత్రణ రూపొందించడం, వైద్య రికార్డుల లభ్యత నియమాలను నిర్ణయించడం, పోలీసులపై ఆరోపణలకు స్వతంత్ర దర్యాప్తులను అనుమతించడం.

సంభావ్య మెయిన్స్ ప్రశ్న

**జీఎస్౨, ౧౫ మార్కులు:** "నివారణ నిర్బంధాన్ని బీఎన్ఎస్ఎస్ కింద నిషేధాజ్ఞల నుంచి వేరు చేయండి. ఢిల్లీలో ఇటీవలి నిరసనల నేపథ్యంలో, శాంతియుతంగా సమావేశమయ్యే హక్కును శాంతిభద్రతలతో న్యాయస్థానాలు ఎలా సమతుల్యం చేశాయో పరిశీలించండి."

సంబంధిత అంశాలు

  • ౧౯(౧)(ఎ)/(బి)/(డి) అధికరణలు, ౧౯(౩) అధికరణ; ౨౧వ అధికరణ, తగిన న్యాయ ప్రక్రియ (మేనకా గాంధీ)
  • జాతీయ భద్రతా చట్టం ౧౯౮౦, యూఏపీఏ ౧౯౬౭, సలహా మండళ్లు; ౨౨వ అధికరణపై ఎన్‌సీఆర్‌డబ్ల్యూసీ సిఫార్సులు
  • బీఎన్ఎస్ఎస్ – నేర ప్రక్రియా స్మృతి (సెక్షన్ ౧౬౩/౧౪౪); హెబియస్ కార్పస్ (౩౨, ౨౨౬ అధికరణలు)
  • పోలీసు సంస్కరణలు (ప్రకాష్ సింగ్), ఎన్‌హెచ్‌ఆర్‌సీ, ప్రెస్ కౌన్సిల్/పత్రికా స్వేచ్ఛ
  • ఢిల్లీ ప్రత్యేక హోదా (౨౩౯ఏఏ అధికరణ)
  • ఎస్ఐఆర్, ఎన్నికల సంఘంపై నోట్ కూడా చూడండి (అదే వార్తా చక్రం)

అంశాలు: GS2రాజనీతి

ఈ నోట్స్‌ను ఎలా రాసి, తనిఖీ చేస్తాం →

14 అక్టోబర్, 2026 నాటి అన్ని కరెంట్ అఫైర్స్ → · UPSC కరెంట్ అఫైర్స్ తెలుగులో