BrainParrot

UPSC కరెంట్ అఫైర్స్ తెలుగులో — 2 అక్టోబర్, 2026

2 అక్టోబర్, 2026 నాటి UPSC కరెంట్ అఫైర్స్: ది హిందూ, PIB, PRS, యోజన, కురుక్షేత్ర నుండి నోట్స్, ప్రిలిమ్స్ ఫ్యాక్ట్ కార్డులు, రోజువారీ డైజెస్ట్.

వార్తాపత్రికలు · 10 అంశాలు

GS2పూర్తి నోట్English

A reflection on two songs and their nationalisms

The column contrasts the Union government's 2026 moves on Vande Mataram — a January 2026 Home Ministry directive mandating all six stanzas at official functions with mandatory standing, a July 2026 order making the six-stanza version "official" and placing it before the National Anthem, and a Parliamentary amendment bringing the National Song within the Prevention of Insults to National Honour Act, 1971 (up to 3 years' imprisonment for disrupting its singing) — with the historically voluntary, two-stanza settlement reached by Congress in 1937 and endorsed by President Rajendra Prasad in 1950. On 22 September 2026, the Supreme Court (Justice Joymalya Bagchi) heard musician T.M. Krishna's challenge and signalled that the Bijoe Emmanuel precedent should still protect conscientious objectors who stand respectfully without singing.

UPSC ప్రాసంగికత: GS2 — Polity: Fundamental Rights, National Symbols Law, Judicial Review

ప్రిలిమ్స్ కోసం ముఖ్యాంశాలు
  • Vande Mataram was written by Bankim Chandra Chatterjee; the first two stanzas (c. 1875) were adopted by the Congress in October 1937 for official use, excluding the later four (from the novel Anandamath, 1882) after objections, mainly from Muslim members.
  • On 24 January 1950, President Rajendra Prasad declared Jana Gana Mana the National Anthem and Vande Mataram the National Song, "honoured equally" but without legal compulsion.
  • The Prevention of Insults to National Honour Act, 1971 is the central law on insults to the Flag, Constitution and National Anthem; a 2026 amendment extends its ambit to the National Song for the first time.

మూలం: ది హిందూ, 2 అక్టోబర్, 2026

UPSC నోట్ చదవండి →
GS2పూర్తి నోట్English

HC says draft roll can’t be basis for deleting names without hearing

Hearing a petition by the Salgaonkar family (whose names were deleted from Goa's voter list after their Form 8 address-change application was auto-rejected by the ERONET software because their EPIC records weren't found), the Bombay High Court's Goa Bench (Justices Valmiki Menezes and Amit S. Jamsandekar) ruled that the Election Commission's primary mandate is to ensure citizens can vote, that the draft roll prepared under the Special Intensive Revision (SIR) cannot itself be used to delete names without a hearing, and that software limitations cannot override statutory procedure.

UPSC ప్రాసంగికత: GS2 — Polity: Elections, Election Commission's mandate, natural justice

ప్రిలిమ్స్ కోసం ముఖ్యాంశాలు
  • The Election Commission of India derives electoral roll powers from the Representation of the People Act, 1950, and its general superintending power from Article 324 of the Constitution.
  • Form 6 is for new voter registration; Form 7 is an objection seeking deletion of an existing entry; Form 8 is for correction or address-change of an existing, already-registered elector.
  • The principle invoked by the Court — audi alteram partem (the right to be heard before an adverse decision) — is a core tenet of natural justice in Indian administrative law.

మూలం: ది హిందూ, 2 అక్టోబర్, 2026

UPSC నోట్ చదవండి →
GS2పూర్తి నోట్English

A.P. HC strikes down 34% BC quota in local body elections

A Division Bench of the Andhra Pradesh High Court (Chief Justice Lisa Gill and Justice Challa Gunaranjan) struck down two Government Orders (G.O. 105 and G.O. 1065) that had granted 34% reservation to Backward Classes (BCs) in Panchayat Raj Institutions and 33.33% in Urban Local Bodies, holding that these exceeded the Supreme Court's 50% reservation ceiling. The Court gave the State liberty to redetermine BC reservation after proper data collection, and directed that local body elections be held within six weeks of 1 October 2026, clarifying that the ongoing Special Intensive Revision (SIR) of electoral rolls cannot be used to justify postponing them.

UPSC ప్రాసంగికత: GS2 — Polity: Reservation law, local self-government, judicial review

ప్రిలిమ్స్ కోసం ముఖ్యాంశాలు
  • The 50% reservation ceiling for SC/ST/OBC was laid down in Indra Sawhney v. Union of India (1992, a 9-judge Bench).
  • The EWS 10% reservation, upheld in Janhit Abhiyan v. Union of India (2022, 3:2 majority), is not counted within this 50% ceiling as it is not reservation for "backward classes."
  • The "Triple Test" for local-body OBC reservation (empirical inquiry via a dedicated commission, proportionate quota based on findings, and the 50% ceiling) comes from Vikas Kishanrao Gawali v. State of Maharashtra (2021).

మూలం: ది హిందూ, 2 అక్టోబర్, 2026

UPSC నోట్ చదవండి →
GS2పూర్తి నోట్English

Should the EC take action against those filing forms for mass deletions?

As Phase 3 of the Special Intensive Revision (SIR) of electoral rolls proceeds, the discussion examines a surge in bulk, often pre-printed Form 7 applications (seeking deletion of voters) disproportionately targeting Muslim names — including 1,363 Form 7s from just 10 electors in Karnataka's Babaleshwar, automated/unauthorised filings in an Electoral Registration Officer's own name in Uttarakhand, and a near-90% Form 7 acceptance rate in West Bengal versus under 21% acceptance for Form 6 (inclusion) applications. Two experts debate whether the Election Commission (EC) can and should prosecute those misusing the deletion process.

UPSC ప్రాసంగికత: GS2 — Polity: Elections, Representation of the People Acts, Election Commission's mandate

ప్రిలిమ్స్ కోసం ముఖ్యాంశాలు
  • The Election Commission of India derives its powers from Article 324 of the Constitution.
  • Forms 6, 7 and 8 under the Registration of Electors Rules, 1960 serve new registration, objection/deletion, and correction/address-change respectively.
  • Section 31 of the Representation of the People Act, 1951 penalises knowingly false statements/declarations in electoral roll forms with imprisonment.

మూలం: ది హిందూ, 2 అక్టోబర్, 2026

UPSC నోట్ చదవండి →
GS1పూర్తి నోట్English

Other than outrage

The editorial responds to a spate of September 2026 sexual assaults in Delhi — the gang-rape of a 17-year-old in Astha Kunj Park by men posing as police, the gang-rape and murder of a 16-year-old in Swaroop Nagar, and the gang-rape of a 17-year-old on a Greater Noida–Delhi sleeper bus. It argues that 14 years after the Nirbhaya case, outrage keeps recurring without durable change, and that government schemes exist on paper but fail at implementation.

UPSC ప్రాసంగికత: GS1/GS2/GS3 — Society, Social Justice, Internal Security (crimes against women)

ప్రిలిమ్స్ కోసం ముఖ్యాంశాలు
  • Nirbhaya Fund was set up after the 2013 Union Budget following the December 2012 Delhi gang-rape; administered by the Ministry of Women and Child Development.
  • One Stop Centres (Sakhi Centres) provide integrated police–medical–legal–psychological support and shelter to survivors of violence.
  • Safe City projects under the Nirbhaya Fund cover eight metro cities.

మూలం: ది హిందూ, 2 అక్టోబర్, 2026

UPSC నోట్ చదవండి →
GS2పూర్తి నోట్English

Indore water contamination deaths due to institutional failure: report

A one-member Judicial Commission (headed by former Madhya Pradesh High Court judge Sushil Kumar Gupta), probing more than 30 deaths linked to water contamination in Indore's Bhagirathpura area between December 2025 and February 2026, has found the tragedy "preventable" and attributable to institutional failure — specifically a delay of roughly 859 days in tendering, approving and completing critical pipeline work. The report holds two mid-level officials "primarily responsible," gives a clean chit to two IAS officers (former Municipal Commissioners), and flags that key historical infrastructure records could not be produced.

UPSC ప్రాసంగికత: GS2/GS3 — Urban Governance, Public Health, Disaster/Institutional Accountability

ప్రిలిమ్స్ కోసం ముఖ్యాంశాలు
  • Water supply and public health/sanitation are explicitly listed municipal functions under the Twelfth Schedule of the Constitution (introduced by the 74th Amendment, 1992).
  • A Municipal Commissioner is the administrative/executive head of a Municipal Corporation, distinct from the elected Mayor who heads the political wing.
  • Swachh Survekshan is the Ministry of Housing and Urban Affairs' annual urban sanitation ranking survey, under which Indore has topped India's "cleanest city" rankings for eight straight years.

మూలం: ది హిందూ, 2 అక్టోబర్, 2026

UPSC నోట్ చదవండి →
GS2పూర్తి నోట్English

President, PM hail pilot for role in averting flight crisis

While addressing the centenary celebrations of the Union Public Service Commission (UPSC), Prime Minister Narendra Modi — in remarks delivered the same day he and President Droupadi Murmu also publicly honoured flydubai pilot Captain Smit Machchhar for his bravery during an attempted cockpit attack — called for recruitment agencies to adopt a "Time Certainty" principle to shorten examination cycles, and said future civil servants must be tested for foresight and complex problem-solving to handle emerging challenges like information warfare, deepfakes, algorithmic bias and climate justice.

UPSC ప్రాసంగికత: GS2 — Polity/Governance: Civil Services, UPSC, Public Administration reform

ప్రిలిమ్స్ కోసం ముఖ్యాంశాలు
  • The Union Public Service Commission is a constitutional body under Articles 315 to 323 of the Constitution of India (Part XIV).
  • UPSC traces its institutional origin to 1 October 1926 (Public Service Commission) and was granted constitutional status as the Union Public Service Commission on 26 January 1950.
  • UPSC's Chairman and Members are appointed by the President and serve for six years or until age 65, whichever is earlier; their removal process (Article 317) requires a Supreme Court inquiry on grounds of misbehaviour.

మూలం: ది హిందూ, 2 అక్టోబర్, 2026

UPSC నోట్ చదవండి →
GS1పూర్తి నోట్English

The Mahatma’s unfinished work on the world stage

The column argues that Gandhi, assassinated at 78 in apparent good health, likely intended to play an active global role after Independence — spreading non-violence worldwide — and traces his actual global influence: inspiring the American civil rights movement (Bayard Rustin, James Lawson, Martin Luther King Jr.), and later movements like East Timor's and the first Palestinian Intifada. It closes by speculating Gandhi could have been a moral voice on the Israel-Palestine question had he lived.

UPSC ప్రాసంగికత: GS1 — Modern History (global impact of the freedom struggle); GS2/IR; Essay

ప్రిలిమ్స్ కోసం ముఖ్యాంశాలు
  • The Montgomery Bus Boycott (1955–56), triggered by Rosa Parks' arrest, is considered the practical launch of the organised U.S. civil rights movement; Martin Luther King Jr. emerged as its leader.
  • Bayard Rustin organised the 1963 March on Washington, where King delivered the "I Have a Dream" speech; Rustin had earlier visited India and studied Gandhian non-violence.
  • James Lawson set up a Satyagraha training school in Nashville after his immersion in Gandhian methods in India.

మూలం: ది హిందూ, 2 అక్టోబర్, 2026

UPSC నోట్ చదవండి →
GS1పూర్తి నోట్English

Gandhiji’s many ways of understanding ‘genius’

Writing on Gandhi Jayanti, Gopalkrishna Gandhi traces how Mahatma Gandhi used the word "genius" across his life — from marvelling (in his 1888 London Diary) at Ferdinand de Lesseps' engineering of the Suez Canal, to coining "evil genius" for oppressive colonial officials in South Africa and for Sir Michael O'Dwyer after the Jallianwala Bagh massacre, to using it as pure praise for Bal Gangadhar Tilak ("genius of swaraj"), Rabindranath Tagore, and his mentor Rajchandra.

UPSC ప్రాసంగికత: GS1 — Modern Indian History/Freedom Struggle (Gandhian thought); Essay

ప్రిలిమ్స్ కోసం ముఖ్యాంశాలు
  • Bal Gangadhar Tilak declared "Swaraj is my birthright and I shall have it" at Belgaum (1916), in Marathi; Gandhi later called him "the genius of swaraj" at the 1924 Belgaum Congress session, where Gandhi presided as Congress President.
  • Jallianwala Bagh massacre occurred on 13 April 1919; General Dyer ordered the firing, while Sir Michael O'Dwyer (then Lieutenant Governor of Punjab) was the administrator Gandhi held primarily responsible, calling him an "evil genius."
  • The Suez Canal was built under Ferdinand de Lesseps with engineers Alois Negrelli (Austrian) and Linant de Bellefond (French); Gandhi marvelled at this "genius" in his 1888 London Diary while travelling to England for his law studies.

మూలం: ది హిందూ, 2 అక్టోబర్, 2026

UPSC నోట్ చదవండి →
GS1పూర్తి నోట్English

Season’s end

India's 2026 south-west monsoon ended on September 30 at 759 mm — 87% of the Long Period Average (LPA) of 869 mm — technically within the IMD's forecast error band but revealing large regional and monthly misses (June 65% of normal; the northeast recording its driest season since 1901, down 26%; the south peninsula down 23%). The editorial argues the IMD under-called the severity of the shortfall despite model signals pointing to a stronger El Niño, and flags drought declarations in Karnataka and Maharashtra.

UPSC ప్రాసంగికత: GS1/GS3 — Geography (monsoon mechanics), Agriculture, Disaster/Climate policy

ప్రిలిమ్స్ కోసం ముఖ్యాంశాలు
  • IMD was established in 1875 and functions under the Ministry of Earth Sciences.
  • IMD issues two Long Range Forecasts for the monsoon — in April and May — before the season begins.
  • Monsoon categories (against the Long Period Average/LPA): Deficient (<90%), Below Normal (90–96%), Normal (96–104%), Above Normal (104–110%), Excess (>110%).

మూలం: ది హిందూ, 2 అక్టోబర్, 2026

UPSC నోట్ చదవండి →

రోజువారీ డైజెస్ట్ · 70 అంశాలు

GS2 — సమాఖ్యవాదం/MP అధికారాలుపశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వం MP మహువా మోయిత్రా పనికి ఆటంకం కలిగిస్తోందిబిజెపి రాష్ట్రంలో అధికారంలోకి వచ్చినప్పటి నుండి (మే 2026), రాష్ట్రం పోలీసులు/గుంపులను ఉపయోగించి తన నియోజకవర్గ ప్రవేశాన్ని నిరోధించడం, సర్క్యూట్ హౌస్ నుండి బహిష్కరించడం మరియు MPLAD పనులను స్తంభింపజేయడం జరిగిందన్న మోయిత్రా వ్యాఖ్యపై సుప్రీంకోర్టు కేంద్రం మరియు పశ్చిమ బెంగాల్ నుండి స్పందనలు కోరింది.
GS2 — ఎన్నికలు/SIRశివకుమార్ నిరసన; ఫారం 7 విచారణకు EC ఆదేశంముస్లిం/ఎస్సీ/ఎస్టీ/ఓబీసీ పేర్లను లక్ష్యంగా చేసుకుని భారీగా, ఆరోపణ ప్రకారం మోసపూరిత ఫారం 7 తొలగింపు దరఖాస్తులపై కర్ణాటక CM డి.కె. శివకుమార్ 5 గంటల నిరసన నిర్వహించారు; తప్పుడు ప్రకటనదారులపై RPA 1950లోని సెక్షన్ 31 కింద చర్య తీసుకోవాలని EC అన్ని ఎలక్టోరల్ రిజిస్ట్రేషన్ ఆఫీసర్లను ఆదేశించింది; భారతీయ న్యాయ సన్హిత కింద 5 FIRలు నమోదయ్యాయి (RPA కాదు — RPA ఫిర్యాదులను EC అధికారులు మాత్రమే దాఖలు చేయగలరు కాబట్టి).
GS2 — ఎన్నికలుSIR తర్వాత వెంటనే ఒడిశా CEO VRS ఎంచుకున్నారురాష్ట్ర SIRను పర్యవేక్షించిన ఒడిశా చీఫ్ ఎలక్టోరల్ ఆఫీసర్ ఆర్.ఎస్. గోపాలన్ (తుది జాబితా 21 సెప్టెంబర్ ప్రచురించబడింది; 58 లక్షల అవకతవకలు పరిష్కరించబడ్డాయి) స్వచ్ఛంద పదవీ విరమణకు (VRS) దరఖాస్తు చేశారు, దీనికి SIRతో సంబంధం లేదని పేర్కొన్నారు; "వోట్ చోరీ" వివాదానికి సంబంధించిన ఒత్తిడి ఉందని ప్రతిపక్షం అనుమానిస్తోంది.
GS2 — ఎన్నికలుతెలంగాణలో ముందుగా ముద్రించిన తొలగింపు ఫారాలను TPCC ఆరోపించిందిముషీరాబాద్లోని ఒక బిజెపి బూత్-స్థాయి ఏజెంట్, కాంగ్రెస్ అనుబంధంగా ఉన్న 30+ కుటుంబ సభ్యుల తొలగింపు కోరుతూ ముందుగా ముద్రించిన ఫారం 7లను దాఖలు చేసినట్లు ఆరోపణ; ఐదు కంటే ఎక్కువ అభ్యంతరాలు దాఖలు చేసే ఏ ఒక్కరినైనా సమీక్ష కోసం గుర్తించాలని EC నిబంధనలు పేర్కొంటున్నాయి.
GS2 — ఎన్నికలుకొడగు పోల్ బూత్లో ముస్లింలపై భారీ ఫారం 7 దాఖలుఒక బైడగొట్ట పోలింగ్ స్టేషన్లో ముస్లిం ఓటర్లపై "గైర్హాజరు" కారణంగా కనీసం 50 ఫారం 7 దరఖాస్తులు దాఖలయ్యాయి; స్టేషన్కు అవి ఎప్పుడూ అందలేదని అధికారులు తెలిపారు, మరియు అభ్యంతరదారులు ముందుగా ముద్రించిన ఓటరు పేర్లు ఉన్నప్పటికీ "పార్టీ కార్యాలయం" ఆదేశాలను అనుసరించినట్లు అంగీకరించారు.
GS2 — ఎన్నికలు/ఇ-గవర్నెన్స్రాహుల్ గాంధీ ఫారం 6 మార్పులు, TCS పాత్రపై ప్రశ్నలుఆన్లైన్ ఫారం 6 (కొత్త ఓటరు నమోదు) "చట్టవిరుద్ధంగా" మార్చబడిందని గాంధీ ఆరోపించారు మరియు దానిని మార్చాలని TCSను ఎవరు ఆదేశించారని ప్రశ్నించారు; EC యొక్క ERONet 2.0/ECINet ప్లాట్ఫామ్ను TCS నిర్మించింది (ప్రస్తుతం దేశవ్యాప్తంగా 1.05 మిలియన్ అధికారులను కవర్ చేస్తోంది); టాటా-సంబంధిత ప్రోగ్రెసివ్ ఎలక్టోరల్ ట్రస్ట్ నుండి BJP ₹757 కోట్లు (2024–25 ఎలక్టోరల్-ట్రస్ట్ విరాళాలలో 83%) అందుకుంది.
GS2 — న్యాయవ్యవస్థ/ఎన్నికలుEC నియామక కేసులో న్యాయమూర్తి బహిర్గతం చేయకపోవడంపై పిటిషన్లో ప్రశ్నఎలక్షన్ కమిషనర్స్ అపాయింట్మెంట్ యాక్ట్ (2023) సవాలులో జస్టిస్ సతీష్ చంద్ర శర్మ సెప్టెంబర్ 23 అభిప్రాయాన్ని ఉపసంహరించాలని ఒక పిటిషనర్ కోరారు — తన కుమారుడు ECకి స్టాండింగ్ కౌన్సెల్ అనే విషయాన్ని బహిర్గతం చేయలేదని ఆరోపిస్తూ; "పక్షపాతం మరియు యుక్తత" కారణాలతో ప్రత్యేక క్యూరేటివ్ పిటిషన్ ఇప్పటికే పెండింగ్లో ఉంది.
GS2 — ఎన్నికలు/సమాఖ్యవాదంమమతా బెనర్జీ: ఓటు హక్కులను "లాక్కునే" వారిని "ప్రజలు క్షమించరు"కేంద్రీకృత SIR, పోలీసు పక్షపాతం మరియు అరెస్టులు లేకుండా 4,000 EVMలు కాల్చివేయడం ద్వారా పశ్చిమ బెంగాల్ ఎన్నికలు "హైజాక్" చేయబడ్డాయని బెనర్జీ ఆరోపించారు; 2023 నియామక చట్టం కింద CEC/ECల శాసనబద్ధ మినహాయింపుపై కూడా ప్రశ్నించారు.
GS2 — ఎన్నికలుCEC రాజీనామా కోరుతూ CJP ముంబై నిరసన ప్రణాళికకాక్రోచ్ జనతా పార్టీ (Cockroach Janta Party) CEC జ్ఞానేశ్ కుమార్ రాజీనామా మరియు SIR జాబితాను స్తంభింపజేయాలని డిమాండ్ చేసింది, 2024 నుండి 13 కోట్ల ఓటరు జాబితా తొలగింపులను ఉదహరిస్తూ; ప్రణాళిక చేసిన శివాజీ పార్క్ నిరసనకు ముంబై పోలీసులు అనుమతి ఇవ్వలేదు.
GS2 — పాలిటీ/అధికార విభజనఏకకాల ఎన్నికలు ("వన్ నేషన్, వన్ ఎలక్షన్") కమిటీ సుప్రీంకోర్టు పర్యటన రద్దుఏకకాల ఎన్నికల బిల్లులను పరిశీలిస్తున్న పార్లమెంటరీ కమిటీ, అక్టోబర్ 6న SC న్యాయమూర్తులతో ప్రణాళిక చేసిన భేటీని వదులుకుంది — ఇది పార్లమెంటు మరియు న్యాయవ్యవస్థ మధ్య అధికార విభజనను అస్పష్టం చేయవచ్చని ఒక ప్రతిపక్ష MP హెచ్చరించిన తర్వాత.
GS2 — ఎన్నికలుతమిళనాడులో మరో రెండు ఉప ఎన్నికలకు మద్రాస్ HC మార్గం సుగమంపెరుందురై స్థానంపై ఎన్నికల పిటిషన్ను తిరస్కరించడానికి HC నిరాకరించింది మరియు అంబసముద్రంలో రన్నరప్ను విజేతగా ప్రకటించాలన్న పిటిషన్ను కొట్టివేసింది (RP యాక్ట్ సెక్షన్లు 84 మరియు 101ను ఉదహరిస్తూ) — కొత్త ఎన్నికలు నిర్వహించడానికి ECకి మార్గం సుగమం చేసింది.
GS2/GS3 — సమాఖ్యవాదం/అమలుTMC ఖాతాల నిల్వ (unfreeze) కోసం మమతా వర్గం పిటిషన్ను SC తిరస్కరించిందిపశ్చిమ బెంగాల్ పోలీసులు డెబిట్-ఫ్రీజ్ చేసిన నాలుగు బ్యాంకు ఖాతాలలో (₹800 కోట్లకు పైగా ఉన్నాయి) జోక్యం చేసుకోవడానికి సుప్రీంకోర్టు నిరాకరించింది, మరియు కలకత్తా HC వినికిడిని వేగవంతం చేయమని కోరింది; మనీ-లాండరింగ్ దర్యాప్తుకు సంబంధించిన ED-ఫ్రీజ్ చేసిన మూడు ఖాతాలపై ఉపశమనం కూడా SC గతంలోనే నిరాకరించింది.
GS2/GS3 — రోడ్ సేఫ్టీ పాలనచెల్లించని ట్రాఫిక్ జరిమానాలు ఉన్న వాహనదారుల లైసెన్స్ పునరుద్ధరణను SC నిషేధించింది14 సంవత్సరాల నాటి రోడ్-సేఫ్టీ PILలో, చెల్లించని ఇ-చలాన్లు ఉన్న వాహనాలకు (దేశవ్యాప్తంగా ₹49,194 కోట్లు బకాయి; ఇప్పటివరకు ₹26,175 కోట్లు వసూలు) రిజిస్ట్రేషన్ పునరుద్ధరణ, డ్రైవింగ్-లైసెన్స్ పునరుద్ధరణ, PUC మరియు బదిలీ సేవలను నిరోధించాలని మరియు మోటార్ వెహికల్స్ యాక్ట్, 1988 సెక్షన్ 136A కింద అక్టోబర్ 2025 SOPను అమలు చేయాలని SC రాష్ట్రాలు/UTలను ఆదేశించింది.
GS3 — పోలీసు సంస్కరణలు/అంతర్గత భద్రత"ఒక జిల్లా, ఒక మాఫియా" నమూనాపై కాంగ్రెస్ U.P. ప్రభుత్వాన్ని ఆరోపించిందిబులంద్షహర్ అత్యాచార కేసులో U.P. పోలీసులను SC ఇటీవల తీవ్రంగా మందలించడాన్ని ("మేము U.P. పోలీసులను రద్దు చేయవచ్చు") మరియు రాష్ట్రంలో రోజుకు 9 హత్యలు, 10 హత్యాయత్నాలు, 9 అత్యాచారాలు మరియు 33 కిడ్నాప్లు జరుగుతున్నాయని చెప్పే AICC డేటాను కాంగ్రెస్ ఉదహరించింది.
GS2 — ఉపాధి విధానం/పౌర స్వేచ్ఛలుCM హిసార్ పర్యటనకు ముందు హరియాణాలో వాలంటీర్ల నిర్బంధంకామన్ ఎలిజిబిలిటీ టెస్ట్ (CET) నిరసనల మధ్య CJP కార్యకర్తలు తగిన ప్రక్రియ లేకుండా నిర్బంధించబడ్డారని ఆరోపణ; వార్షిక CET నిర్వహణ మరియు కాంట్రాక్టు నియామకాలను ముగించడంపై CM నయాబ్ సింగ్ సైనీ నిరసనకారులకు హామీ ఇచ్చారు, మరియు ఆందోళనను డిసెంబర్ 6కి వాయిదా వేశారు.
GS2/GS4 — VIP సంస్కృతి/పాలన నీతిఅసోం CM: రోగి మరణం "నా కాన్వాయ్తో సంబంధం లేదు"శ్రీభూమిలో CM హిమంత బిశ్వ శర్మ కాన్వాయ్ను దాటించడానికి ఒక అంబులెన్స్ను ఆపారు; గంటల తర్వాత సిల్చార్ మెడికల్ కాలేజీ ఆసుపత్రిలో రోగి మరణించాడు — VIP సంస్కృతి vs అత్యవసర వైద్య సంరక్షణ నీతి చర్చను పునరుద్ధరించింది.
GS2/GS4 — పరీక్ష సమగ్రతఆరోపించిన కర్ణాటక పేపర్ లీక్పై BJP కాంగ్రెస్ను లక్ష్యంగా చేసుకుందివెటర్నరీ ఆఫీసర్స్ రిక్రూట్మెంట్ ఎగ్జామ్ (జనవరి 2026, 400 పోస్టులు) లీక్పై CID/ED దర్యాప్తును BJP ఉదహరించింది — దీనిని అప్పటి KPSC కంట్రోలర్ ఆఫ్ ఎగ్జామినేషన్స్ జ్ఞానేంద్ర కుమార్ గంగ్వార్ సులభతరం చేశారని ఆరోపణ; లీకైన మెటీరియల్ కోసం 11 మంది అభ్యర్థులు ₹1.52 కోట్లు చెల్లించినట్లు ఆరోపణ.
GS2 — న్యాయవ్యవస్థజర్నలిస్ట్ కె.ఎం. బషీర్ మరణ కేసులో విచారణను కేరళ HC నిలిపివేసిందిIAS అధికారి శ్రీరామ్ వెంకిటరామన్పై విచారణ (2019 కేసులో నేరపూరిత నరహత్య, సాక్ష్య నాశనం మరియు మద్యం తాగి డ్రైవింగ్ ఆరోపణలు) ప్రత్యేక ప్రాసిక్యూటర్ నియామకం వరకు ఒక నెలపాటు నిలిపివేయబడింది.
GS2/GS4 — నివారణ నిర్బంధ చట్టం/బాలల రక్షణగూండాస్ యాక్ట్ కింద జెమ్ గ్రానైట్స్ వ్యవస్థాపకుడు వీరమణిపై కేసుమైనర్లపై పదేపదే లైంగిక దాడులు మరియు వాటికి సహాయం చేసినందుకు వ్యాపారవేత్త ఆర్. వీరమణి మరియు ఇద్దరు అనుచరులపై తమిళనాడు గూండాస్ యాక్ట్ (నివారణ నిర్బంధ చట్టం) అమలు చేయబడింది; ఇప్పటివరకు నాలుగు కేసులు నమోదయ్యాయి, ప్రత్యేక WhatsApp టిప్-లైన్ ఏర్పాటు చేయబడింది.
GS3 — అంతర్గత భద్రతమాజీ ఆర్మీ హవిల్దార్ ఆయుధ-దొంగతనం కేసు: 12 తుపాకులు, 1,800+ రౌండ్లుమద్రాస్ రెజిమెంట్ బోలారం ప్రాంగణం నుండి ఆయుధాలు దొంగిలించిన ఆరోపణలపై ఉప్పుతోళ్ల మల్లేష్ ఏడుగురు సహచరులను పేర్కొన్నాడు; వ్యక్తిగత కక్షతో పాటు దాచిన ఆయుధాలను అక్రమంగా విక్రయించాలన్న ఉద్దేశం ఉందని దర్యాప్తు పేర్కొంది.
GS2 — ఇ-గవర్నెన్స్MMRDA 'ఇ-పునర్వాసన్' డిజిటల్ పునరావాస వ్యవస్థను ప్రారంభించిందిముంబై మెట్రోపాలిటన్ రీజియన్ డెవలప్మెంట్ అథారిటీ యొక్క కొత్త ఆధార్-లింక్ చేసిన వ్యవస్థ ప్రాజెక్టు-ప్రభావిత కుటుంబాలను ధృవీకరిస్తుంది మరియు డిజిటల్ స్వాధీన పత్రాలను (possession letters) జారీ చేస్తుంది — అనర్హులైన లబ్ధిదారులు పునరావాస గృహాలను పొందకుండా నిరోధించడం లక్ష్యం.
GS2 — విద్యా విధానం/ఆర్థిక అక్షరాస్యతకొత్త ఆదాయపు పన్ను విధానంపై NCERT 9వ తరగతికి అధ్యాయాన్ని ప్రవేశపెట్టిందిస్లాబ్ వారీగా పన్ను-బాధ్యత గణన పాఠశాల పాఠ్యాంశాల్లోకి ప్రవేశించడం ఇదే తొలిసారి — NCERT యొక్క "అండర్స్టాండింగ్ సొసైటీ" పాఠ్యపుస్తకంలోని "మేనేజింగ్ యువర్ పర్సనల్ ఫైనాన్సెస్" అధ్యాయంలో.
GS2 — సామాజిక న్యాయం/ప్రాప్యతవికలాంగుల కోసం ప్రభుత్వం FASTag నిబంధనలను సవరించిందిదివ్యాంగ్జన్ కోసం మినహాయింపు కలిగిన FASTagలు ఇప్పుడు 5 సంవత్సరాలు (70–100% వికలాంగత్వం) లేదా 3 సంవత్సరాలు (40–69% వికలాంగత్వం) చెల్లుబాటులో ఉంటాయి — టోల్ సంబంధిత పునరుద్ధరణ విధానాలను సులభతరం చేస్తూ.
GS2 — సామాజిక న్యాయందారుణాల నివారణ చట్టాల అమలుకు 3 సంవత్సరాల్లో ₹1,423 కోట్లు విడుదలప్రొటెక్షన్ ఆఫ్ సివిల్ రైట్స్ యాక్ట్, 1955 మరియు SC/ST (ప్రివెన్షన్ ఆఫ్ అట్రాసిటీస్) యాక్ట్, 1989 కింద కేంద్రం రాష్ట్రాలు/UTలకు చేసిన వితరణ.
GS3 — విపత్తు/సంస్థాగత భద్రతమహారాష్ట్రలోని దివేగర్ బీచ్లో ఎనిమిది మంది విద్యార్థులు మునిగి మరణించారుకోచింగ్ ఇన్స్టిట్యూట్ పిక్నిక్ బృందం (48 విద్యార్థులు, 2 ఉపాధ్యాయులు)లో 11–12 తరగతులకు చెందిన 8 మంది విద్యార్థులు సముద్ర ప్రవాహాలకు కొట్టుకుపోయారు; ఈత రానివారు నీటిలోకి ప్రవేశించడంలో భద్రత-అనుమతి లోపాలపై విచారణకు రాష్ట్రం ఆదేశించింది.
GS3 — పారిశ్రామిక/కార్మిక భద్రతఅగ్నిప్రమాద మరణం తర్వాత MRPL ₹1.2 కోట్ల పరిహారం అందించిందియూనిట్ అగ్నిప్రమాదంలో మరణించిన కాంట్రాక్టు కార్మికుని కుటుంబానికి మంగళూరు రిఫైనరీ అండ్ పెట్రోకెమికల్స్ లిమిటెడ్ పరిహారం అందించింది — కంపెనీ మద్దతు, గ్రూప్ టర్మ్ లైఫ్ ఇన్సూరెన్స్ మరియు వర్క్మెన్స్ కాంపెన్సేషన్ పాలసీ చెల్లింపులను కలిపి.
GS2 — వలస కార్మికుల సంక్షేమం/కాన్సులర్ రక్షణడ్రగ్-ట్రాఫికింగ్ కేసులో సౌదీ అరేబియాలో మాహే స్థానికుడి ఉరిసౌదీ-ఒమాన్ సరిహద్దు మీదుగా 43 కిలోల మెథాంఫేటమైన్ అక్రమ రవాణా చేయడానికి మోసపోయినట్లు ఆరోపించబడిన కేరళ వలస కార్మికుడు, 25 సంవత్సరాల జైలు శిక్ష నుండి మరణశిక్షకు పెంచబడిన తర్వాత దమ్మామ్లో ఉరితీయబడ్డాడు — గల్ఫ్ దేశాలలో భారతీయ వలస కార్మికుల చట్టపరమైన దుర్బలత్వంపై ఆందోళనను పునరుద్ధరించింది.
GS1/GS2 — గిరిజన సంక్షేమం/సామాజిక న్యాయంబాలాఘాట్లో రాహుల్ గాంధీ: గిరిజన ఆరోగ్యానికి "ప్రభుత్వం గైర్హాజరు"3 నెలల్లో 30 మందికి పైగా గిరిజన పిల్లలు వర్షాకాల సంబంధిత అనారోగ్యం మరియు తక్కువ ఆరోగ్య సంరక్షణ ప్రాప్యతతో మరణించారు; భూమి నమోదు, అటవీ హక్కులు మరియు గ్రామీణ ఉపాధి పథకం (MGNREGA, ఇప్పుడు వికసిత్ భారత్–గ్యారంటీ ఫర్ రోజ్గార్ అండ్ ఆజీవికా మిషన్–గ్రామీణ్, VB-GRAM-G గా రీబ్రాండ్ చేయబడింది)లో లోపాలను, అలాగే మధ్యప్రదేశ్ లాడ్లీ బెహ్నా పథకం కింద మహిళలకు ప్రయోజన కోతలను (ఇతర పథకాల్లో నమోదైతే) గాంధీ ఎత్తి చూపారు.
GS1/GS2/GS4 — ప్రజారోగ్యంలో కుల వివక్షU.P. రోడ్డు ప్రక్కన ప్రసవం కేసు: 4 మంది డాక్టర్లు మరియు ఒక నర్సు నిర్లక్ష్యంగా తేలిందిభదోహిలో గర్భిణీ ముసహర్ (షెడ్యూల్డ్ తెగ) మహిళకు ఆమె కుల గుర్తింపు కారణంగా ఆసుపత్రిలో ప్రవేశం నిరాకరించబడిందని ఆరోపణ, రోడ్డు ప్రక్కన ప్రసవాన్ని బలవంతం చేసింది; చీఫ్ మెడికల్ సూపరింటెండెంట్ మరియు గైనకాలజిస్ట్పై చర్య ఎదుర్కొంటున్నారు, కాంట్రాక్టు డాక్టర్ తొలగించబడ్డారు, మరియు నర్సు బదిలీ చేయబడింది — వివక్షతో కూడిన ప్రజా సేవా విధానంలో ఇది ఒక స్పష్టమైన GS4-శైలి కేస్ స్టడీ.
GS2 — NGO నియంత్రణ/శాసన ప్రక్రియFCRA సవరణ బిల్లు, 2026 యొక్క "తొందరపాటు" పరిశీలనపై కాంగ్రెస్ అభ్యంతరం31 మంది సభ్యుల జాయింట్ పార్లమెంటరీ కమిటీ నిజమైన వాటాదారుల సంప్రదింపులను (NGOలు, మత/దానధర్మ సంస్థలు) దాటవేస్తోందని ఆరోపిస్తూ కె.సి. వేణుగోపాల్ లోక్సభ స్పీకర్కు లేఖ రాశారు — డీరిజిస్టర్డ్ FCRA సంస్థ యొక్క నిధులు/ఆస్తులను ప్రభుత్వ-నియమిత అథారిటీకి బదిలీ చేయడానికి అనుమతించే ఈ బిల్లు శీతాకాల సమావేశాల్లో తిరిగి రావడానికి ముందే ఇది జరుగుతోంది.
GS2/GS3 — సామాజిక న్యాయం/అంతర్గత భద్రతBJP పంజాబ్ ప్రచారానికి డ్రగ్ సమస్య కేంద్రబిందువుగా మారింది2027 అసెంబ్లీ ఎన్నికల ముందు, BJP యొక్క "నశా ముక్త్ పంజాబ్ యాత్ర" (డిసెంబర్ 2029 నాటికి డ్రగ్ సమస్యను అంతం చేస్తానని అమిత్ షా చేసిన ప్రతిజ్ఞతో ముగుస్తుంది) కాంగ్రెస్ (2017) మరియు AAP (2022) చేసిన అవాస్తవ వాగ్దానాలను అనుసరిస్తోంది; 2017 PGIMER అధ్యయనం పంజాబ్లో 1–2.7 లక్షల ఓపియాయిడ్-ఆధారిత వ్యక్తులు ఉన్నారని అంచనా వేసింది (సుమారుగా 87 మందిలో 1).
GS3 — పరిశ్రమ/ఆర్థిక వ్యవస్థసెప్టెంబర్లో మ్యానుఫ్యాక్చరింగ్ PMI 55.1తో 7 నెలల గరిష్ట స్థాయికిHSBC ఇండియా మ్యానుఫ్యాక్చరింగ్ PMI ఆగస్టులో 52.8 నుండి పెరిగింది — బలమైన కొత్త ఆర్డర్లు, ఎగుమతులు (బ్రెజిల్, యూరప్, UAE, U.S.) మరియు ఉద్యోగ కల్పన దీనికి దారితీశాయి; Q2 సగటు (53.8) ఇప్పటికీ FY21-22 యొక్క COVID-ప్రభావిత Q2 తర్వాత అత్యంత బలహీనంగా ఉంది.
GS3 — శక్తి సబ్సిడీ/ధర నిర్ణయంకమర్షియల్ LPG సిలిండర్ ధరను ప్రభుత్వం ₹65 పెంచిందివరుసగా రెండవ నెలవారీ పెంపు (సెప్టెంబర్ నుండి సంచితంగా ~₹75/సిలిండర్), పెరుగుతున్న సౌదీ అరాంకో కాంట్రాక్ట్ ప్రైస్ బెంచ్మార్క్లతో ముడిపడి ఉంది; దేశీయ LPG వినియోగం సెప్టెంబర్లో 9.2% పడిపోయింది, పెట్రోల్/డీజిల్ డిమాండ్ 7.2%/4.9% పెరిగింది.
GS3 — అవసరమైన వస్తువుల నియంత్రణడీలర్లకు చక్కెర స్టాక్ పరిమితిని ప్రభుత్వం 1,000 క్వింటాళ్లుగా నిర్ణయించిందిపండుగ సీజన్లో నిల్వ (hoarding) అరికట్టడానికి అక్టోబర్ 15–నవంబర్ 30 వరకు అమలులో ఉంటుంది (15-రోజుల నిల్వ పరిమితి); కోల్కతా మరియు అసోంకు 2,000 క్వింటాళ్ల అధిక పరిమితి లభిస్తుంది.
GS3 — ఆర్థిక మోసం/కార్పొరేట్ పాలనRHFL కేసులో CBI రెండవ ఛార్జిషీట్ దాఖలు చేసిందిరిలయన్స్ హోమ్ ఫైనాన్స్ కేసులో ముగ్గురు రిలయన్స్ ADA గ్రూప్ ఎగ్జిక్యూటివ్లతో సహా 11 మంది నిందితులపై క్రిమినల్ కుట్ర మరియు మోసం ఆరోపణలతో ఛార్జిషీట్ దాఖలు చేయబడింది, సుప్రీంకోర్టు పర్యవేక్షణలో.
GS1/GS3 — ఉద్యానవనంపై వాతావరణ మార్పు ప్రభావంహిమాచల్ ప్రదేశ్లో యాపిల్ ఉత్పత్తి 48% తగ్గిందిఈ సంవత్సరం 1.15 కోట్ల పెట్టెలు మార్కెట్కు చేరుకున్నాయి, గత సంవత్సరం 2.18 కోట్లతో పోలిస్తే; అకాల వర్షం, వడగండ్లు మరియు మంచు దీనికి కారణమని పేర్కొనబడింది.
GS3 — ప్రపంచ శక్తి ఆర్థిక శాస్త్రంEU పంప్ డీజిల్ ధర రికార్డు స్థాయి €2.24/లీటర్కు చేరుకుందిపశ్చిమ ఆసియా యుద్ధం ప్రారంభానికి ముందు ఉన్న €1.59 నుండి పెరిగింది, EU కమిషన్ డేటా ప్రకారం.
GS3 — శక్తి భద్రతQ2లో విద్యుత్ రంగానికి కోల్ ఇండియా పొడి ఇంధన సరఫరా 11% పెరిగిందిసరఫరా 148.2 మిలియన్ టన్నులకు పెరిగింది; సెప్టెంబర్ ఉత్పత్తి సంవత్సరానికి 9.2% పెరిగి 53.5 MTగా ఉందని CIL నివేదించింది — ఇది FY27 లక్ష్యం 815 MT ఉత్పత్తి/850 MT సరఫరాకు మద్దతుగా ఉంది.
GS3 — చమురు మార్కెటింగ్ నియంత్రణఅమ్మకాల పరిమితులపై ప్రైవేట్ ఇంధన రిటైలర్లకు ప్రభుత్వం హెచ్చరికడీజిల్ రిటైల్ అమ్మకాలను పరిమితం చేయడం "ఆమోదయోగ్యం కాదు" అని పెట్రోలియం మంత్రిత్వ శాఖ Jio-bp మరియు నాయరా ఎనర్జీకి తెలిపింది.
GS3 — బ్యాంకింగ్/RBI నియంత్రణ పాత్రICICI ప్రుడెన్షియల్ లైఫ్ అనూప్ బాగ్చీ HDFC బ్యాంక్ MD & CEOగా నియమితులుఅక్టోబర్ 27, 2026 నుండి 3 సంవత్సరాల కాలానికి RBI ఆమోదం లభించింది, సశిధర్ జగదీశన్ స్థానంలో.
GS3 — రాజస్వ విధానంసెప్టెంబర్లో GST ఆదాయం ₹2.03 లక్ష కోట్లకు పెరిగింది (+14.7%)దిగుమతి-సంబంధిత GST ఆదాయం 25.9% పెరిగింది (ఇప్పుడు మొత్తం GSTలో రికార్డు స్థాయి 32.2% వాటా), దేశీయ వృద్ధి 10.1%తో పోలిస్తే — ఈ నిర్మాణాత్మక మార్పును డెలాయిట్/గ్రాంట్ థోర్న్టన్ కరెన్సీ, కమోడిటీ-ధర మరియు దిగుమతి మార్పులకు ఆపాదించారు.
GS2/GS3 — వాణిజ్యం/అంతర్జాతీయ సంబంధాలుభారత్-యు.ఎస్. వాణిజ్య ఒప్పందం "త్వరిత ముగింపు"పై గోయల్, గ్రీర్ చర్చమిల్వాకీలో జరిగిన G20 వాణిజ్య మంత్రుల సమావేశం ప్రక్కన, పీయూష్ గోయల్ మరియు USTR జామీసన్ గ్రీర్ ఇంటరిమ్ భారత్-యు.ఎస్. ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య ఒప్పందం గురించి చర్చించారు, పెండింగ్లో ఉన్న U.S. సుంకం బెదిరింపుల మధ్య; గోయల్ ప్రత్యేకంగా కమిషనర్ మరోస్ సెఫ్కోవిచ్తో భారత్-EU FTA పురోగతిని సమీక్షించారు.
GS3 — వాణిజ్య విధానం/WTOబహుపాక్షిక వాణిజ్య ఒప్పందాలకు వ్యతిరేకమైనవి వృద్ధిని దెబ్బతీయవచ్చని ప్రభుత్వ ఆర్థికవేత్తల హెచ్చరికఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ నెలవారీ ఆర్థిక సమీక్ష WTO యొక్క వరల్డ్ ట్రేడ్ రిపోర్ట్ 2026ను ఉదహరించింది: "భౌగోళికంగా విచ్ఛిన్నమైన ప్రపంచం" 2050 నాటికి ప్రపంచ GDPని 5.1%/ఎగుమతులను 18.6% తగ్గించవచ్చు, FTA-ఆధిపత్య సహకారరహిత ప్రపంచంలో 6.9%/26.9% క్షీణతకు చేరుకుంటుంది; మెరుగైన బహుపాక్షిక సహకారం కింద 2.9%/17.9% లాభాలతో పోలిస్తే.
GS3 — శక్తి ప్రాప్యత"PNG డ్రైవ్ 3.0" 50 లక్షల కొత్త పైప్డ్-గ్యాస్ కనెక్షన్లను లక్ష్యంగా పెట్టుకుందిపెట్రోలియం మంత్రి హర్దీప్ సింగ్ పూరి యొక్క కొత్త దశ (FY27 ద్వారా) ఫేజ్ 2లోని 13.4 లక్షల కొత్త బిల్డ్ కనెక్షన్లపై (జనవరి–జూన్ 2026) ఆధారపడి ఉంటుంది, సగటు రోజువారీ జోడింపులు 43% పెరిగాయి.
GS3 — ఆటో రంగంసెప్టెంబర్లో ప్యాసింజర్-వెహికల్ హోల్సేల్స్ రెండంకెల వృద్ధిమారుతి సుజుకి 2.36 లక్షల యూనిట్లతో (+24.4% సంవత్సరానికి) ముందుంది; మహీంద్రా సంచిత ఎలక్ట్రిక్-SUV బిల్లింగ్లలో 1 లక్ష దాటింది.
GS3 — ఆర్థిక చేరిక/సామాజిక భద్రతదీర్ఘకాలిక పెన్షన్ పొదుపుకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలని CEA కుటుంబాలకు పిలుపుస్వల్పకాలిక ట్రేడింగ్ నుండి NPS-శైలి దీర్ఘకాల పొదుపులకు మారాలని వి. అనంత నాగేశ్వరన్ కోరారు; NPS కార్పస్ (~₹18 లక్ష కోట్లు) ~47% ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలు, 28% ఈక్విటీ, 21% కార్పొరేట్ డెట్గా విభజించబడింది; హామీ ఇవ్వబడిన, ద్రవ్యోల్బణం-అనుసంధానిత పదవీ విరమణ చెల్లింపు ఎంపికలను PFRDA అభివృద్ధి చేస్తోంది.
GS3 — ప్రపంచ ఆర్థిక స్థిరత్వంవోలటిలిటీ-నియంత్రణ ఫండ్లు రికార్డు ఈక్విటీ ఎక్స్పోజర్ దగ్గర — ప్రపంచ సెల్-ఆఫ్ ప్రమాదాన్ని పెంచుతున్నాయిసిస్టమాటిక్/CTA ట్రేడింగ్ వ్యూహాలు (~$300–500 బిలియన్ AUM) వాటి ఎప్పటికీ లేనంత అత్యధిక ఈక్విటీ కేటాయింపు దగ్గర ఉన్నాయి (డాయిష్ బ్యాంక్ ప్రకారం 98వ పర్సంటైల్); తేలికపాటి వోలటిలిటీ స్పైక్ అసమానమైన బలవంతపు అమ్మకాలను ప్రేరేపించవచ్చని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
GS3 — ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థU.S. కార్పొరేట్-లాభ బూమ్లో మందగమనంపై పెట్టుబడిదారులు అప్రమత్తంS&P 500 పూర్తి-సంవత్సర ఆదాయ వృద్ధి 35%గా అంచనా (2021 తర్వాత అత్యధికం) కానీ AI మూలధన-వ్యయ వృద్ధి ~100% నుండి వచ్చే సంవత్సరం 37%కి మందగించడంతో 2027లో 15%కి నెమ్మదించవచ్చని అంచనా.
GS3 — టెక్నాలజీ ఫైనాన్స్Nvidia $500-బిలియన్ AI ఫైనాన్సింగ్ ప్రణాళికపై వాల్ స్ట్రీట్ సంశయంGPUల దశాబ్ద-కాల "ఉపయోగకరమైన జీవితం" వాదనలపై సందేహాల మధ్య చిప్-ఆధారిత రుణాలపై బలమైన హామీలను బ్యాంకులు కోరుతున్నాయి; డాట్-కామ్ యుగం వెండర్-ఫైనాన్సింగ్ ఆందోళనల ప్రతిధ్వనులు, మార్నింగ్స్టార్ ప్రకారం.
GS3 — జీవవైవిధ్యంమున్నార్లో వాకాథాన్ నీలకురింజి పరిరక్షణ అవగాహన పెంచుతుంది"సేవ్ కురింజి" ఉద్యమకారుడు జి. రాజ్కుమార్ జ్ఞాపకార్థం ఈ కార్యక్రమం నిర్వహించబడింది; మున్నార్ యొక్క ఎత్తైన పచ్చిక మైదానాలు — నీలకురింజి పొదకు (సుమారు ప్రతి 12 సంవత్సరాలకు ఒకసారి పూస్తుంది), నీలగిరి తహర్ మరియు ముతువాన్ గిరిజన సమాజానికి నిలయం — విలుప్త ప్రమాదాన్ని ఎదుర్కొంటున్నాయని అధికారులు హెచ్చరించారు.
GS3 — బయోటెక్నాలజీ/బయోఎథిక్స్ఎలుకలలోకి అమర్చిన మానవ మెదడు కణజాలం అభివృద్ధి ఆచూకీలను వెల్లడిస్తుందిస్టాన్ఫోర్డ్ పరిశోధకుల "xenocortication" టెక్నిక్, కార్టెక్స్ లేకుండా జన్యుపరంగా మార్పు చేసిన ఎలుకల లోపల మానవ కార్టికల్ ఆర్గనాయిడ్లను పెంచింది; 3 నెలల నాటికి, మానవ కణజాలం ఎలుక యొక్క కార్టికల్ ఘనపరిమాణంలో ~92% ఆక్రమించింది, విద్యుత్ చురుకుగా మారింది, మరియు ప్రేరేపించబడిన ఆక్సిజన్ లోపానికి విభిన్నంగా స్పందించింది — అభివృద్ధి మెదడు రుగ్మతలకు పరిశోధన మార్గాన్ని తెరుస్తూనే మానవ-జంతు చిమెరా పరిశోధనపై కొత్త బయోఎథిక్స్ ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతుంది.
GS3 — మానసిక ఆరోగ్య పరిశోధనNIMHANS అధ్యయనం స్వభావం మరియు బాల్య ప్రతికూలతను మానసిక దుర్బలత్వానికి అనుసంధానిస్తుంది1,162 మంది వ్యక్తుల (393 మల్టీప్లెక్స్ కుటుంబాలు) ట్రాన్స్డయాగ్నోస్టిక్ అధ్యయనం స్కిజోఫ్రెనియా, బైపోలార్ డిజార్డర్, OCD మరియు ఆల్కహాల్-యూజ్ డిజార్డర్లలో విభిన్న స్వభావ నమూనాలను కనుగొంది; బాల్య-ప్రతికూలత పరస్పర చర్య ఆల్కహాల్-యూజ్ డిజార్డర్కు బలమైంది; 2,485 మంది వ్యక్తుల కమ్యూనిటీ కోహోర్ట్లో బాహ్య ధ్రువీకరణ, నమూనా యొక్క అంచనా బలం వ్యాధిని బట్టి తీవ్రంగా మారుతుందని చూపించింది (ఆల్కహాల్-యూజ్ డిజార్డర్కు AUC 0.82 vs స్కిజోఫ్రెనియాకు యాదృచ్ఛిక స్థాయికి దగ్గరగా 0.53).
GS1 — వలసపాలన భూ-రాబడి విధానాలు/పట్టణీకరణఢిల్లీ పట్టణ చరిత్ర గుండెలో మరచిపోయిన గ్రామాలుబ్రిటిష్-యుగం రాబడి సర్వేలు (1837 నుండి) సాంప్రదాయ గ్రామ భూస్వామ్యాన్ని (abadi deh, shamilat deh/గ్రామ సామాన్య భూములు) వలస ఆస్తి రికార్డులుగా (shajra naksh, khasra, jamabandi) ఎలా మార్చాయో గుర్తించింది; 1911 తర్వాత న్యూఢిల్లీ కోసం ~30 గ్రామాలు భూమిని కోల్పోయాయి (ఉదా., వైస్రాయ్ హౌస్ కోసం రైసీనా); 1908 లాల్ డోరా వ్యవస్థ గ్రామ-వర్సెస్-వ్యవసాయ సరిహద్దులను అధికారికం చేసింది — ఈ రోజు విస్తరిస్తున్న నగరంచే చుట్టుముట్టబడిన "పట్టణ గ్రామాలు" అనే వైరుధ్యాన్ని ఉత్పత్తి చేసింది.
GS2/GS3 — పొరుగు దేశాల భద్రతఆఫ్ఘనిస్తాన్లో "ఖచ్చితమైన" దాడుల్లో 22 మంది మిలిటెంట్లను చంపినట్లు పాకిస్తాన్ ప్రకటనదాడులు తెహ్రీక్-ఎ-తాలిబాన్ పాకిస్తాన్ (TTP) స్థావరాలను లక్ష్యంగా చేసుకున్నాయి; 9 మంది పౌరులు మరణించారని ఆఫ్ఘనిస్తాన్ తాలిబాన్ పాలన తెలిపింది; బలూచ్ లిబరేషన్ ఆర్మీ, అల్-ఖైదా ఇన్ ది ఇండియన్ సబ్కాంటినెంట్ మరియు హఫీజ్ గుల్ బహదూర్ గ్రూప్తో చర్చలకు కందహార్ గవర్నర్ ఆతిథ్యం ఇచ్చారని పాకిస్తాన్ ఆర్మీ విడిగా ఆరోపించింది — U.S.-నేతృత్వ కూటమి ఉపసంహరణ తర్వాత పాకిస్తాన్-ఆఫ్ఘనిస్తాన్ ఉద్రిక్తత పెరుగుతున్నట్లు సూచిస్తోంది.
GS3 — విమానయాన/తీవ్రవాద-వ్యతిరేక భద్రతflydubai కాక్పిట్ దాడిలో "తీవ్రవాద" సంబంధాన్ని UAE విచారిస్తోందిసహ-పైలట్ భారతీయ పైలట్ కెప్టెన్ స్మిత్ మచ్ఛర్ను కత్తితో పొడిచి FZ1073 విమానాన్ని (174 మంది ప్రయాణికులు) కూల్చడానికి ప్రయత్నించినట్లు ఆరోపణ; విమానం సౌదీ అరేబియాలోని తబూక్లో అత్యవసర ల్యాండింగ్ చేసింది; సాధ్యమైన "ఇరాన్ లింక్"ను U.S. అధ్యక్షుడు ట్రంప్ ప్రస్తావించారు — ఇజ్రాయెల్ ప్రమేయంతో UAE-నేతృత్వ దర్యాప్తు కొనసాగుతోంది.
GS2 — పొరుగు దేశాలు/అంతర్జాతీయ సంబంధాలుశ్రీలంక NPP ప్రభుత్వానికి రెండేళ్లు: "మిశ్రమ" రిపోర్ట్ కార్డుఅధ్యక్షుడు అనుర కుమార దిస్సానాయకే ప్రభుత్వం IMF కార్యక్రమంపై కొనసాగింది మరియు సైక్లోన్ దిత్వా (~700 మరణాలు) మరియు పశ్చిమ ఆసియా-సంబంధిత ఇంధన ధర షాక్లు ఉన్నప్పటికీ రాజస్వ లక్ష్యాలను చేరుకుంది/మించింది, హై-ప్రొఫైల్ అవినీతి/మాదకద్రవ్య అరెస్టులను కొనసాగించింది, కానీ వాగ్దానం చేసిన ప్రాంతీయ కౌన్సిల్ ఎన్నికలు లేదా కొత్త రాజ్యాంగంపై పెద్దగా పురోగతి లేదు — ఒక రాజకీయ శాస్త్రవేత్త దీనిని "వ్యవస్థ మార్పు" కంటే "మంచి పాలన" అని పిలుస్తున్నారు.
GS2 — పశ్చిమ ఆసియా భద్రతషియా మిలీషియాలను నిరాయుధీకరించడానికి ఇరాక్ PM జూన్ 2027 గడువు నిర్ణయించారుU.S.-నేతృత్వ కూటమి ఉపసంహరణ తర్వాత కొత్త గడువు; ఇరాన్-మద్దతు గల వర్గాలు ఏ నిరాయుధీకరణ కాలపరిమితికీ తాము "కట్టుబడి లేము" అని చెబుతున్నాయి.
GS2 — అంతర్జాతీయ సంబంధాలు/ప్రపంచ పాలనప్రపంచ క్రమంలో "తీవ్ర నిర్మాణాత్మక మార్పులు" గురించి జపాన్ FM మోటేగి హెచ్చరికటోక్యో ఫారిన్ ప్రెస్ సెంటర్ 50వ వార్షికోత్సవ కార్యక్రమంలో అధికార సమతుల్యతలో మార్పులు, తీవ్రతరమవుతున్న విభేదాలు మరియు జనరేటివ్ AI-నడిచే తప్పుడు సమాచారాన్ని అంతర్జాతీయ సమాజానికి "అత్యవసర సవాలు"గా పేర్కొన్నారు.
GS2/GS3 — అణు న్యాయం/అంతర్జాతీయ సంబంధాలుమార్షల్ దీవుల అణు వారసత్వంపై మరింత U.S. చర్యకు UN పిలుపు1954లో మార్షల్ దీవులలో నిర్వహించిన 67 U.S. అణు పరీక్షలకు సంబంధించిన ఆర్కైవ్ల విస్తృత ఆరోగ్య సంరక్షణ మరియు రహస్యాల ఆవిష్కరణ (declassification) కోసం నివేదిక పిలుపునిచ్చింది.
GS2 — ఆఫ్రికా విభేదంఇథియోపియా డ్రోన్ విమానాలను నిషేధించిన తర్వాత అడిస్ అబాబాలో పేలుళ్లుఉత్తర ఇథియోపియాలో సమాఖ్య దళాలు తిగ్రే పీపుల్స్ లిబరేషన్ ఫ్రంట్ తిరుగుబాటుదారులతో పోరాడుతున్న నేపథ్యంలో ఇది జరిగింది.
GS2 — కొరియా ద్వీపకల్ప భద్రతDMZ ల్యాండ్మైన్ పేలుడు తర్వాత సంభాషణ పునఃప్రారంభించాలని సియోల్ ప్యోంగ్యాంగ్కు పిలుపుపేలుడులో 3 మంది దక్షిణ కొరియా సైనికులు గాయపడ్డారు మరియు దీనిని సియోల్ యుద్ధ విరమణ ఉల్లంఘనగా పిలిచింది — అధ్యక్షుడు లీ జే మ్యుంగ్ నిరంతర సైనిక నిర్మాణాన్ని హామీ ఇచ్చినప్పటికీ.
GS2/GS3 — అణు భద్రత/రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధంరష్యన్ డ్రోన్లు కైవ్ అణు-పరిశోధన సౌకర్యం ప్రాంగణం మరియు డ్నీప్రో వంతెనపై దాడి చేశాయికైవ్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ న్యూక్లియర్ రీసెర్చ్ వద్ద టెస్ట్ రియాక్టర్ దెబ్బతినలేదు; సదరన్ బ్రిడ్జ్పై తొలిసారి డ్రోన్ దాడి — విద్యుత్ స్తంభాలు మరియు వంతెన నిర్మాణాలను కత్తిరించడానికి రూపొందించిన డ్రోన్లను ఉపయోగించే తీవ్రతరమవుతున్న ప్రచారంలో భాగం.
GS2 — తులనాత్మక సైనిక పాలనU.S. జనరల్స్ మరియు అడ్మిరల్స్ను 20% కుదించింది: హెగ్సెత్వార్ సెక్రటరీ పీట్ హెగ్సెత్ దీనిని "జవాబుదారీతనం" అని పిలిచారు — సైన్యాన్ని "వోక్" (woke) విధానాల నుండి మళ్లించడానికి ప్రతిఘటించినట్లు కనిపించే అధికారులను లక్ష్యంగా చేసుకున్నారు.
GS2 — రష్యా-NATO/అణు సిద్ధాంతం"ప్రమాదకర కాలాలు" గురించి పుతిన్ హెచ్చరిక, కాలినిన్గ్రాడ్ అణు రక్షణను పునరుద్ఘాటించారుకాలినిన్గ్రాడ్పై (పోలాండ్ మరియు లిథువేనియా మధ్య రష్యా యొక్క విభజిత భూభాగం) ఏదైనా ప్రత్యక్ష దాడి "అన్ని ఆయుధాల" వినియోగానికి దారితీస్తుందని వాల్దాయ్ ఫోరమ్లో చెప్పారు — NATOకు ఇలాంటి హెచ్చరిక నోట్ పంపిన కొన్ని రోజుల తర్వాత.
GS2 — రెడ్ సీ/యెమెన్ విభేదంమదీనా పవర్ స్టేషన్పై హౌతీలు దాడి చేశారని సౌదీ-నేతృత్వ కూటమి ప్రకటనప్రవక్త మసీదుకు విద్యుత్ సరఫరా చేసే ఒక ట్రాన్స్ఫార్మర్ను డ్రోన్ దాడి నిలిపివేసింది; 2017 తర్వాత మక్కా-మదీనా ప్రాంతాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకున్న రెండవ హౌతీ ప్రయత్నంగా వర్ణించబడింది.
GS2/GS3 — తీవ్రవాద-వ్యతిరేక చర్యలుRAF ఫెయిర్ఫోర్డ్ ఘటనపై ద్వంద్వ UK-ఇరాన్ పౌరుడు అరెస్టుబ్రిటిష్ అధికారులు టెహ్రాన్కు అనుసంధానించిన భద్రతా ఘటనకు సంబంధించి అరెస్టు జరిగింది; ఐదుగురు బ్రిటిష్ పౌరులు వారం ప్రారంభంలో విడిగా అరెస్టు చేయబడ్డారు.
GS2/GS3 — AI పాలన/తప్పుడు సమాచారంట్రంప్ను సరిదిద్దడం నుండి U.S. ప్రభుత్వ కొత్త AI చాట్బాట్ వెనక్కి తగ్గింది"America.gov" మొదట ట్రంప్ యొక్క 2020 ఎన్నికల-మోసం వాదనలను ఖండించే వాస్తవ-ఆధారిత సమాధానాలను ఇచ్చింది, ఆ తర్వాత ఒక రోజు తర్వాత అదే రాజకీయ ప్రశ్నలతో నిమగ్నమవ్వడానికి నిరాకరించడం ప్రారంభించింది — AI పాలన మరియు అధికారిక తప్పుడు సమాచార ఆందోళనలను లేవనెత్తుతోంది.
GS2 — తులనాత్మక రాజకీయాలుపేలవమైన ఆమోదం రేటింగ్ల మధ్య ట్రంప్, వాన్స్ మధ్యంతర ఎన్నికల ప్రచారాన్ని పెంచారుU.S. పెద్దలలో కేవలం 17% మాత్రమే జీవన వ్యయం నిర్వహణపై ట్రంప్ను ఆమోదిస్తున్నారు (AP-NORC సర్వే); నవంబర్ 3 మధ్యంతర ఎన్నికలకు ముందు 32-రోజుల ప్రచార దాడి టెక్సాస్, ఓక్లహోమా, ఫ్లోరిడా మరియు అలబామాలోని పోటీ సెనేట్/గవర్నర్ రేసులను లక్ష్యంగా చేసుకుంది.
GS2 — బాల్టిక్ భద్రత/EUరష్యా-ముప్పు-నడిచే రాజకీయాల మధ్య లాత్వియా ఎన్నికలకు వెళుతోందిPM ఆండ్రిస్ కుల్బెర్గ్స్ యొక్క కేంద్ర-కుడి యునైటెడ్ లిస్ట్ అతిపెద్ద పార్టీగా కొనసాగుతుందని అంచనా కానీ బలహీనంగా ఉంటుంది; GDPలో దాదాపు-5% రక్షణ వ్యయం మరియు ఉక్రెయిన్ మద్దతు జీవన వ్యయ ఆందోళనలు ఉన్నప్పటికీ విస్తృత ఏకాభిప్రాయాన్ని పొందుతాయి.
GS2 — ఆఫ్రికా/వలసవాద విముక్తి2024 సైనిక విరామం తర్వాత ఫ్రాన్స్ మరియు చాడ్ నిశ్శబ్దంగా సంబంధాలను పునర్నిర్మిస్తున్నాయిచాడ్ ఆరు దశాబ్దాల ఫ్రెంచ్ రక్షణ ఒప్పందాన్ని ముగించిన రెండు సంవత్సరాల తర్వాత, రెండు వైపులా "సైనికరహిత," వాణిజ్య-మరియు-దౌత్య-నేతృత్వ పునఃప్రారంభాన్ని అనుసరిస్తున్నాయి — వివేకపూర్వక భద్రత/గూఢచార సహకారం పునఃప్రారంభమవుతున్నప్పటికీ; చాడ్ యొక్క టర్కీ-డ్రోన్ భాగస్వామ్యం చెల్లించని బిల్లుల కారణంగా ఇప్పుడు కుదుపుకు గురైంది.

UPSC కరెంట్ అఫైర్స్ తెలుగులో — అక్టోబర్ 2026 →