BrainParrot

జర్మనీ భారత్‌తో జలాంతర్గాముల ఒప్పందంపై సంతకానికి సిద్ధం: రాయబారి

GS3పూర్తి నోట్ప్రచురణ: · నవీకరణ:

మూలం: ది హిందూ, 24 సెప్టెంబర్, 2026

సారాంశం

  • కొత్త జర్మన్ రాయబారి యాస్పర్ వీక్, ఎనిమిది బిలియన్ డాలర్ల విలువైన ఆరు జలాంతర్గాముల కోసం "ముందడుగు వేసే" ప్రభుత్వం–ప్రభుత్వం (జీ౨జీ) ఒప్పందంపై సంతకానికి జర్మనీ సిద్ధంగా ఉందని చెప్పారు.
  • భారత్ కోసం ఈ జలాంతర్గాములను నిర్మించడానికి థైస్సెన్‌క్రుప్ మెరైన్ సిస్టమ్స్ (టీకేఎంఎస్), మజగాన్ డాక్ షిప్‌బిల్డర్స్ (ఎంటీఎల్ కాదు, ఎండీఎల్) చర్చలు జరుపుతున్నాయి.
  • ఉక్రెయిన్‌లో రష్యాను ఆయన "దురాక్రమణదారు"గా పేర్కొన్నారు. కీవ్, మాస్కో రెండింటితోనూ భారత్‌కు సానుకూల సంబంధాలు ఉన్నందున ఈ సంక్షోభాన్ని ముగించడంలో భారత్ సహాయపడగలదని అన్నారు.

UPSC ప్రాసంగికత: ప్రాసంగికత: ✅ జీఎస్౩ — భద్రత/విజ్ఞానశాస్త్ర సాంకేతికత: రక్షణ కొనుగోళ్లు, స్వదేశీకరణ; జీఎస్౨ — అంతర్జాతీయ సంబంధాలు: భారత్–జర్మనీ సంబంధాలు

ప్రిలిమ్స్ కోసం ముఖ్యాంశాలు

  • పీ-౭౫ఐ: వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్య నమూనా కింద ఆరు సంప్రదాయ (డీజిల్-విద్యుత్) ఏఐపీ జలాంతర్గాములు; సీసీఎస్ ఆమోదించిన ౧౯౯౯ నాటి ౩౦ ఏళ్ల జలాంతర్గామి ప్రణాళికలో భాగం.
  • పీ-౭౫ (కల్వరి తరగతి) ఫ్రాన్స్‌కు చెందిన నేవల్ గ్రూప్, ఎండీఎల్‌లతో స్కార్పీన్ రూపకల్పనపై ఆధారపడింది; ఒప్పందం ౨౦౦౫లో కుదిరింది.
  • ఏఐపీ సంప్రదాయ జలాంతర్గాములు నీటిలో మునిగి ఉండే సామర్థ్యాన్ని పెంచుతుంది.
  • ఎండీఎల్ ముంబయి కేంద్రంగా ఉన్న ప్రభుత్వ రంగ నౌకానిర్మాణ కేంద్రం; టీకేఎంఎస్ జర్మనీకి చెందినది.
  • జీ౨జీ ఒప్పందం అంటే ప్రభుత్వం–ప్రభుత్వం ఒప్పందం (వ్యాసం దీన్ని "అంతర్ ప్రభుత్వ" ఒప్పందం అంటోంది).
  • రక్షణ కొనుగోలు మండలి (రక్షణ మంత్రి అధ్యక్షతన) ఆవశ్యకత అంగీకారం ఇస్తుంది; పెద్ద ఒప్పందాలను సీసీఎస్ ఆమోదిస్తుంది.

గణాంకాలు, వివరాలు

  • ఒప్పంద పరిమాణం: ఆరు జలాంతర్గాములు, ౮ బిలియన్ డాలర్లు; "రేపే సంతకం చేయవచ్చు" అని జర్మనీ అంటోంది, ఒప్పందం తుది దశల్లో ఉంది.
  • రాయబారి యాస్పర్ వీక్ (కొత్త రాయబారి) బుధవారం విలేకరులతో మాట్లాడారు.
  • వీక్: జర్మన్ ప్రభుత్వం అన్ని పత్రాలకు, ముఖ్యంగా "అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మక" జీ౨జీ ఒప్పందానికి అంగీకరించింది; భారత అవసరాల విషయంలో అది "చాలా ముందడుగు వేసేదిగా" ఉంది.
  • భారత్‌తో రక్షణ సహకారానికి సవాలుగా ఉన్న అడ్డంకులను జర్మనీ సడలించింది.
  • "స్నేహపూర్వకం కాని భౌగోళిక-వ్యూహాత్మక వాతావరణం"లో రెండు దేశాలూ సైనిక పెట్టుబడులను పెంచాయి.
  • ఉక్రెయిన్‌లో రష్యాను వీక్ "దురాక్రమణదారు"గా అభివర్ణించారు. కీవ్, మాస్కో రెండింటితోనూ న్యూఢిల్లీకి సానుకూల సంబంధాలు ఉన్నందున సంక్షోభాన్ని ముగించడంలో భారత్ సహాయపడగలదని అన్నారు.
  • ఈ ఒప్పందం భారత్–జర్మనీ భాగస్వామ్యానికి "గొప్ప ఊపు" ఇస్తుంది.

స్థిర–సమకాలీన అనుసంధానం

  • రక్షణ కొనుగోళ్లు రక్షణ కొనుగోలు విధానం ప్రకారం జరుగుతాయి. ప్రభుత్వం–ప్రభుత్వం మార్గాలు, వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్య నమూనా విదేశీ మూల పరికరాల తయారీదారుల సాంకేతికతను భారతీయ ఉత్పత్తితో జతచేయడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి.
  • పెద్ద ఒప్పందాలకు భద్రతా వ్యవహారాల మంత్రివర్గ కమిటీ (సీసీఎస్) ఆమోదం అవసరం. ఈ జలాంతర్గామి ఒప్పందం రెండు లక్ష్యాలను నెరవేరుస్తుంది: నౌకాదళ సామర్థ్యం, స్వదేశీకరణ (ఆత్మనిర్భర్ భారత్).

సిలబస్ అనుసంధానం: జీఎస్౩ – విజ్ఞానశాస్త్ర సాంకేతికత/రక్షణ: సాంకేతికత స్వదేశీకరణ, రక్షణ తయారీ; జీఎస్౩ – అంతర్గత భద్రత: సముద్ర భద్రత; జీఎస్౨ – అంతర్జాతీయ సంబంధాలు: ద్వైపాక్షిక ఒప్పందాలు

నేపథ్యం

ప్రాజెక్ట్ ౭౫ (ఇండియా), లేదా పీ-౭౫ఐ

గాలి-స్వతంత్ర చోదనం (ఏఐపీ)

మజగాన్ డాక్ షిప్‌బిల్డర్స్ లిమిటెడ్ (ఎండీఎల్)

థైస్సెన్‌క్రుప్ మెరైన్ సిస్టమ్స్ (టీకేఎంఎస్)

అదనపు నేపథ్యం

  • ఆరు జలాంతర్గాములనూ ఎండీఎల్‌లో నిర్మిస్తారు; టీకేఎంఎస్ రూపకల్పన అధికారిగా, సాంకేతిక భాగస్వామిగా వ్యవహరిస్తుంది. స్వదేశీ అంశం మొదటి జలాంతర్గామిలో సుమారు ౪౫ శాతం నుంచి ఆరో దాని నాటికి దాదాపు ౬౦ శాతానికి పెరగనుంది.
  • తొలుత ౪౦,౦౦౦ కోట్ల రూపాయలకు పైగా అంచనా వేసిన ఈ కార్యక్రమం విలువ ఇప్పుడు సుమారు ౮ బిలియన్ డాలర్లు (దాదాపు ౭౨,౦౦౦ కోట్ల రూపాయలు)గా అంచనా.
  • స్పెయిన్ పోటీ ప్రతిపాదనను వెనక్కి నెట్టి, నౌకాదళం జర్మన్ టైప్-౨౧౪ నెక్స్ట్ జనరేషన్ రూపకల్పనను ఎంపిక చేసింది.
  • ఈ ఒప్పందానికి భద్రతా వ్యవహారాల మంత్రివర్గ కమిటీ తుది ఆమోదం కోసం నిరీక్షణ కొనసాగుతోంది.
  • ఒప్పందం సంతకం తర్వాత సుమారు ఏడేళ్లకు మొదటి జలాంతర్గామి అందుతుందని అంచనా. ఉక్కు కోత ౨౦౨౬ చివరికి మొదలుకావచ్చు; మొదటి నౌక పరీక్షలు ౨౦౩౧లో జరుగుతాయని అంచనా.
  • తరువాతి దశలో మరో మూడు జర్మన్ జలాంతర్గాముల ఎంపిక అవకాశం గురించి ఇంతకుముందు వార్తలు వచ్చాయి.

మెయిన్స్ కోణాలు

  • నౌకాదళ సామర్థ్యం: ఏఐపీ కలిగిన ఆరు జలాంతర్గాములు వృద్ధాప్యంలోకి చేరుతున్న సంప్రదాయ జలాంతర్గాముల బలానికి పరిష్కారం చూపుతాయి. చైనా కార్యకలాపాలు పెరుగుతున్న హిందూ మహాసముద్రంలో సముద్రగర్భ నిఘాను, సముద్ర నిరోధాన్ని బలోపేతం చేయడం నౌకాదళ హేతువు.
  • స్వదేశీకరణ: ఎండీఎల్ టీకేఎంఎస్ రూపకల్పన సహకారంతో నిర్మిస్తుంది; స్వదేశీ అంశం సుమారు ౪౫ శాతం నుంచి సుమారు ౬౦ శాతానికి పెరగనుంది. ఇది భారత్‌లో తయారీ, సాంకేతికత బదిలీ, స్వదేశీ జలాంతర్గామి పర్యావరణ వ్యవస్థ నిర్మాణంతో ముడిపడి ఉంది.
  • ప్రక్రియ, జాప్యం: ౧౯౯౯ ప్రణాళిక నాటి నుంచి పీ-౭౫ఐ ఏళ్ల తరబడి ఆలస్యమైంది; ప్రతిపాదనల అభ్యర్థన ౨౦౨౧లోనే వచ్చింది. ఇది కొనుగోలు కాలపరిమితుల్లోని బలహీనతలను చూపుతుంది. సంతకం, సీసీఎస్ ఆమోదం, సంతకం తర్వాత సుమారు ఏడేళ్లకు మొదటి అందజేత ఇంకా ప్రమాదాలుగా మిగిలి ఉన్నాయి.
  • వ్యూహాత్మక దౌత్యం: ఈ ఒప్పందం భారత్–జర్మనీ భాగస్వామ్యాన్ని లోతుగా చేస్తుంది. రష్యాపై రాయబారి వైఖరి భారత్‌ను సున్నితమైన స్థితిలో ఉంచుతుంది; అందువల్ల మాస్కో, కీవ్‌లతో భారత్ సమతుల్య సంబంధాలు ముఖ్యమవుతాయి.
  • సరఫరాదారుల వైవిధ్యీకరణ: ఫ్రాన్స్‌తో ముడిపడిన పీ-౭౫లోని స్కార్పీన్ శ్రేణి తర్వాత జర్మన్ సాంకేతికత వైపు మళ్లడం భారత్ రక్షణ భాగస్వాములను వైవిధ్యపరచుకుంటున్నదని చూపుతుంది; రెండు దేశాలూ రక్షణ వ్యయాన్ని పెంచుతున్నాయని జర్మన్ రాయబారి గుర్తుచేశారు.

సంభావ్య మెయిన్స్ ప్రశ్న

**జీఎస్౩, ౧౫ మార్కులు:** "భారత నౌకాదళ ఆధునికీకరణకు, రక్షణ స్వదేశీకరణకు ప్రాజెక్ట్-౭౫ఐ ప్రాముఖ్యతను చర్చించండి. రక్షణ కొనుగోలు ప్రక్రియ ఎదుర్కొంటున్న సవాళ్లు ఏమిటి?"

సంబంధిత అంశాలు

  • రక్షణ కొనుగోలు విధానం; వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్య నమూనా; రక్షణ కొనుగోలు మండలి, భద్రతా వ్యవహారాల మంత్రివర్గ కమిటీ
  • రక్షణ రంగంలో ఆత్మనిర్భర్ భారత్; ఐడెక్స్, సానుకూల స్వదేశీకరణ జాబితాలు
  • భారత నౌకాదళం: ప్రాజెక్ట్ ౭౫ కల్వరి తరగతి, అణుశక్తి జలాంతర్గాములు (ఎస్ఎస్ఎన్), క్షిపణి అణు జలాంతర్గాములు (ఎస్ఎస్‌బీఎన్) కార్యక్రమాలు, హిందూ మహాసముద్ర భద్రత
  • భారత్–జర్మనీ సంబంధాలు, హిందూ-పసిఫిక్ వ్యూహాలు; రష్యా–ఉక్రెయిన్ యుద్ధంపై భారత్ వైఖరి

అంశాలు: GS3శాస్త్ర సాంకేతికత

ఈ నోట్స్‌ను ఎలా రాసి, తనిఖీ చేస్తాం →

24 సెప్టెంబర్, 2026 నాటి అన్ని కరెంట్ అఫైర్స్ → · UPSC కరెంట్ అఫైర్స్ తెలుగులో