BrainParrot
राज्यव्यवस्थाGS2

संविधानाची उद्देशिका : दृष्टिकोन, ओळख आणि अर्थनिर्वचन

प्रत्येक संविधानाला एका प्रवेशद्वाराची गरज असते — एक असे वाक्य जे एकही कलम वाचण्यापूर्वीच हा दस्तऐवज कशासाठी आहे हे सांगते. American संविधान हे अशा प्रवेशद्वाराने सुरू होणारे जगातील पहिले संविधान होते, आणि दीड शतकानंतर स्वतःचा जाहीरनामा तयार करताना India ने त्याचेच अनुकरण करण्याचा निर्णय घेतला. याचा परिणाम म्हणजे अर्थाने इतका दाट परिच्छेद की प्रख्यात कायदेतज्ज्ञ N.A. Palkhivala यांनी त्याला संविधानाचे ओळखपत्र म्हटले. ते एकदा वाचले की India ने स्वतःला काय वचन दिले हे कळते.

हे वचन अचानक कुठूनही आले नव्हते. ते पंडित Nehru यांनी संविधान सभेत 13 डिसेंबर 1946 रोजी मांडलेल्या आणि 22 जानेवारी 1947 रोजी स्वीकारलेल्या उद्दिष्टांच्या ठरावाचे थेट वंशज आहे — संविधान स्वतः पूर्ण होण्याच्या जवळजवळ तीन वर्षे आधी. उद्देशिकेतील प्रत्येक इतर खंड या संस्थापक ठरावापर्यंत मागे जातो; नंतर केवळ तीन शब्द जोडले गेले, 42nd Constitutional Amendment Act of 1976 द्वारे — या प्रकरणात पुढे ज्यावर थांबून विचार करण्याजोगी ही कथा आहे, कारण उद्देशिकेत आजवर झालेली ती एकमेव दुरुस्ती आहे.

आधार: NCERT आणि प्रमाणित पाठ्यपुस्तके; BrainParrot टीमने तपासलेले. आम्ही नोट्स कशा तयार करतो

या नोटमध्ये
  1. 1. प्रस्तावनेला विशेष उल्लेख का मिळतो
  2. 2. सरनामा स्वतः वाचणे
  3. 3. सरनाम्याला खरोखरच स्थान आहे का? न्यायालयीन प्रवास
  4. 4. India ची ओळख उलगडणे: सार्वभौम, समाजवादी, धर्मनिरपेक्ष, लोकशाही, प्रजासत्ताक
  5. 5. चार उद्दिष्टे — आणि त्यांना विभक्त करण्याबाबत Ambedkar यांचा इशारा
  6. 6. एकमेव दुरुस्ती: 1976 आणि समाविष्ट करण्यात आलेले शब्द
  7. 7. संविधान निर्मात्यांनी आणि न्यायशास्त्रज्ञांनी त्याबद्दल काय म्हटले

प्रस्तावनेला विशेष उल्लेख का मिळतो

प्रत्येक संविधानाला एका प्रवेशद्वाराची आवश्यकता असते — एक असे वाक्य जे तुम्ही एकही कलम वाचण्यापूर्वीच हा दस्तऐवज कशासाठी आहे हे सांगते. जगात अशा प्रवेशद्वाराने प्रारंभ करणारे American संविधान हे पहिले होते, आणि दीड शतकानंतर स्वतःची सनद तयार करताना India ने त्याचेच अनुकरण करण्याचा निर्णय घेतला. त्याचा परिणाम म्हणजे अर्थाने इतका गहन परिच्छेद निर्माण झाला की प्रख्यात कायदेतज्ज्ञ N.A. Palkhivala यांनी त्याला "संविधानाचे ओळखपत्र" म्हटले. ते एकदा वाचले की India ने स्वतःला काय वचन दिले हे समजते.

ते वचन अचानक निर्माण झाले नव्हते. ते थेट उद्दिष्टांच्या ठरावाचे वंशज आहे, जो पंडित Nehru यांनी संविधान सभेत 13 डिसेंबर 1946 रोजी मांडला आणि 22 जानेवारी 1947 रोजी स्वीकारला गेला — संविधान पूर्ण होण्याच्या जवळजवळ तीन वर्षांपूर्वी. प्रस्तावनेतील इतर प्रत्येक खंड या संस्थापक ठरावातूनच आला आहे; नंतर केवळ तीन शब्द जोडले गेले, 42nd Constitutional Amendment Act of 1976 द्वारे — या प्रकरणात पुढे ज्यावर थांबून विचार करणे योग्य आहे, कारण प्रस्तावनेत झालेली ती एकमेव दुरुस्ती आहे.

सरनामा स्वतः वाचणे
सरनाम्याला खरोखरच स्थान आहे का? न्यायालयीन प्रवास
India ची ओळख उलगडणे: सार्वभौम, समाजवादी, धर्मनिरपेक्ष, लोकशाही, प्रजासत्ताक
चार उद्दिष्टे — आणि त्यांना विभक्त करण्याबाबत Ambedkar यांचा इशारा
एकमेव दुरुस्ती: 1976 आणि समाविष्ट करण्यात आलेले शब्द
संविधान निर्मात्यांनी आणि न्यायशास्त्रज्ञांनी त्याबद्दल काय म्हटले
संपूर्ण नोट, MCQ आणि फ्लॅशकार्ड मिळवा

मोफत साइन अप करून या नोटचा प्रत्येक विभाग वाचा, विषयाशी संबंधित MCQ सोडवून सराव करा आणि फ्लॅशकार्डने उजळणी करा.

मोफत सुरुवात करा