पर्शियन (इराणी) आणि मॅसेडोनियन आक्रमणे
मगधाचे राजे गंगा खोऱ्यातील आपल्या शेजाऱ्यांना गिळंकृत करत असताना, सुदूर वायव्य भारताचे लक्ष बाहेरच्या जगाकडे, म्हणजे इराण आणि ग्रीक जगाकडे, होते. दोन शतकांत दोन वेळा पश्चिमेकडील सैन्ये सिंधू प्रदेशात शिरली: प्रथम इ.स.पू. सहाव्या शतकात इराणचे अकेमेनिडी (पर्शियन) राजे, मग चौथ्या शतकात मॅसेडोनियाचा अलेक्झांडर. पहिला संपर्क अंदाजे 200 वर्षे टिकला आणि त्याने एक लिपी, कलाविषयक कल्पना आणि व्यापारी संबंध मागे ठेवले. दुसरा संपर्क जेमतेम 19 महिने टिकला, परंतु त्यातून युरोप आणि भारत यांचा पहिला निकट संपर्क घडला आणि आरंभिक भारतीय इतिहासातील काही उत्तम कालनिश्चित नोंदी मिळाल्या. हा विषय दोन्ही कथा सांगतो आणि त्यांच्या परिणामांचे मूल्यमापन करतो. मौर्यांनी दिलेला प्रतिसाद मौर्य साम्राज्य या विषयात सांगितला आहे.
आधार: NCERT आणि प्रमाणित पाठ्यपुस्तके; BrainParrot टीमने तपासलेले. आम्ही नोट्स कशा तयार करतो
- 1. 1. इ.स.पू. सहाव्या शतकातील वायव्य भारत
- 2. 2. अकेमेनिडी (इराणी) विजय
- 3. 3. इराणी संपर्काचे परिणाम
- 4. 4. अलेक्झांडरचे आक्रमण
- 5. 5. अलेक्झांडरच्या आक्रमणाचे परिणाम
- 6. 6. पर्शियन आणि मॅसेडोनियन आक्रमणांची तुलना
- 7. मुख्य परीक्षेसाठी: विश्लेषण
- 8. झटपट उजळणी
- 9. परीक्षेतील सामान्य सापळे
1. इ.स.पू. सहाव्या शतकातील वायव्य भारत
पूर्वेकडे लहान राज्ये आणि गणराज्ये मगध साम्राज्यात (महाजनपदे विषय) विलीन होत होती. वायव्येकडील परिस्थिती खूपच वेगळी होती.
- विभागलेले. कांबोज, गांधार आणि मद्र यांसारखी लहान राज्ये एकमेकांशी लढत असत. त्यांना जोडून एक राज्य घडवू शकेल अशी मगधासारखी सत्ता तेथे नव्हती.
- समृद्ध. सिंधू प्रदेश सुपीक आणि दाट लोकवस्तीचा होता, आणि गांधार राज्याची राजधानी तक्षशिला (रावळपिंडी जिल्हा, पाकिस्तान) हे व्यापाराचे आणि विद्येचे केंद्र होते.
- खुले. हिंदुकुश पर्वतातील खिंडींमुळे अफगाणिस्तानातून मैदानी प्रदेशात सहज प्रवेश करता येत असे.
मोफत साइन अप करून या नोटचा प्रत्येक विभाग वाचा, विषयाशी संबंधित MCQ सोडवून सराव करा आणि फ्लॅशकार्डने उजळणी करा.
मोफत सुरुवात करा