చక్కెర ఆధారిత ఇథనాల్కు ౨౦౨౬-౨౭ చమురు మార్కెటింగ్ కంపెనీల టెండరులో నిషేధం; ధరలపై చెరకు రైతుల ఆందోళన
ప్రచురణ: · నవీకరణ:
మూలం: ది హిందూ, 19 అక్టోబర్, 2026
సారాంశం
- ప్రభుత్వ రంగ చమురు మార్కెటింగ్ కంపెనీలు (ఓఎంసీలు) ౨౦౨౬-౨౭ సరఫరా సంవత్సరానికి తమ టెండరు నుంచి చెరకు రసం, చక్కెర సిరప్, బి-హెవీ మొలాసిస్ నుంచి తయారయ్యే ఇథనాల్ను మినహాయించాయి. ఇథనాల్ కోసం చక్కెర మళ్లింపును సున్నాకు తగ్గించాలని ప్రభుత్వం ఆదేశించింది.
- ప్రధాన చక్కెర రాష్ట్రాల్లో వర్షపాతం తక్కువగా ఉండటంతో, ఈ చర్య దేశీయ చక్కెర సరఫరాలను, ధరలను కాపాడుతుంది. అదే సమయంలో ఈ౨౦ కార్యక్రమం కొనసాగుతుంది.
- కర్ణాటకలో "హుబ్బళ్ళి చలో" పాదయాత్ర చేస్తున్న చెరకు రైతులు దాన్ని తాత్కాలికంగా నిలిపివేసే అవకాశం ఉంది. ఢిల్లీలో జరిగే ర్యాలీ తర్వాత దేశవ్యాప్త నిరసనపై నిర్ణయం తీసుకుంటారు. చెరకు ధరలే వారి డిమాండ్లలో ప్రధానం.
ప్రిలిమ్స్ కోసం ముఖ్యాంశాలు
- ఈ౨౦ = ౨౦% ఇథనాల్ మిశ్రిత పెట్రోల్. ఈబీపీ కార్యక్రమం ౨౦౦౩లో ప్రారంభమైంది. జాతీయ జీవ ఇంధనాల విధానం (౨౦౧౮, సవరణ ౨౦౨౨) కింద ౨౦% లక్ష్యాన్ని ౨౦౩౦ నుంచి ఇథనాల్ సరఫరా సంవత్సరం ౨౦౨౫-౨౬కు ముందుకు జరిపారు.
- టెండరులో పేర్కొన్న ఇథనాల్ ముడి పదార్థాలు: అనుమతించినవి మొక్కజొన్న, విరిగిన బియ్యం, మిగులు ఎఫ్సీఐ బియ్యం, సి-హెవీ మొలాసిస్. నిషేధించినవి చెరకు రసం, చక్కెర సిరప్, బి-హెవీ మొలాసిస్. బి-హెవీ మొలాసిస్ ఇంకా కొంత చక్కెరను కలిగి ఉండే మధ్యంతర ఉప ఉత్పత్తి. సి-హెవీ మొలాసిస్ చక్కెర తీసిన తర్వాత మిగిలే అవశేష ఉప ఉత్పత్తి (పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం).
- ఎఫ్ఆర్పీ చెరకు (నియంత్రణ) ఉత్తర్వు, ౧౯౬౬ కింద చట్టబద్ధమైనది (ఇది అత్యవసర వస్తువుల చట్టం, ౧౯౫౫ కింద ఉంది). దీన్ని సీఏసీపీ సిఫార్సుపై ఆర్థిక వ్యవహారాల కేబినెట్ కమిటీ నిర్ణయిస్తుంది. ఎస్ఏపీని రాష్ట్రాలు నిర్ణయిస్తాయి.
- చక్కెర కనీస విక్రయ ధర ఎఫ్ఆర్పీ కంటే భిన్నమైనది: ఇది మిల్లులు చక్కెరను అమ్మగల ధరపై నిర్ణయించిన కనీస పరిమితి.
- ఇథనాల్ సరఫరా సంవత్సరం నవంబరులో మొదలవుతుంది (వార్తా కథనం ప్రకారం).
- చమురు మార్కెటింగ్ కంపెనీల తరఫున ఓఎంసీ టెండరును బీపీసీఎల్ జారీ చేసింది.
గణాంకాలు, వివరాలు
- నవంబరులో మొదలయ్యే సరఫరా సంవత్సరానికి ౨౦% మిశ్రణ అవసరాన్ని తీర్చడానికి సుమారు ౧౧ బిలియన్ లీటర్ల ఇథనాల్ కోసం బీపీసీఎల్ అక్టోబరు ౧౬న టెండరు జారీ చేసింది.
- మొక్కజొన్న ఇథనాల్: సేకరణ ధరను లీటరుకు ₹౭౧.౮౬ నుంచి ₹౬౮.౮౬కు తగ్గించారు. మొక్కజొన్న ప్రోత్సాహకం లీటరుకు ₹౫.౭౯ నుంచి ₹౨.౭౯కు తగ్గింది.
- ఇథనాల్ కోసం చక్కెర మళ్లింపును ఇథనాల్ సరఫరా సంవత్సరం ౨౦౨౬-౨౭కు సున్నాకు తగ్గించాలన్నది ప్రభుత్వ ఆదేశమని టెండరు పత్రం పేర్కొంది. చెరకు రసం, చక్కెర, చక్కెర సిరప్ లేదా బి-హెవీ మొలాసిస్ నుంచి తయారయ్యే ఇథనాల్ కోసం ఎలాంటి ప్రతిపాదనలూ కోరలేదు.
- చూపిన కారణం: మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక సహా ప్రధాన చక్కెర రాష్ట్రాల్లో వర్షపాతం తక్కువగా ఉండటంతో ఉత్పత్తి తగ్గే ప్రమాదం పెరిగింది.
- కథనంలోని ఇతర వాస్తవాలు:
- భారతదేశం ప్రపంచంలో అతిపెద్ద చక్కెర వినియోగదారు.
- ఈ౨౦ దేశవ్యాప్త ప్రమాణం.
- ముడి పదార్థాల లభ్యత, సేకరణ ధరలు, డిస్టిలరీ సామర్థ్యం ఇప్పుడు మిశ్రణ అవసరాలను తీర్చడంలో కీలక అంశాలు.
- రైతుల ఆందోళన (కర్ణాటక):
- హుబ్బళ్ళి చలో పాదయాత్ర ఆరో రోజైన సోమవారం నాడు నిలిపివేసే అవకాశం ఉంది. అక్టోబరు ౨౩న న్యూఢిల్లీలో జరిగే సంయుక్త కిసాన్ మోర్చా ర్యాలీ తర్వాత ఇది తిరిగి మొదలవ్వచ్చు.
- రైతులు అక్టోబరు ౧౩ నుంచి పొలాలకు దూరంగా ఉన్నారు. వర్షం, నీటిపారుదల లేక చెరకు పంట వాడిపోతోంది.
- శనివారం కిత్తూరులో ముఖ్యమంత్రి డి.కె. శివకుమార్ వచ్చే వారం రైతులు, ఫ్యాక్టరీ యజమానులు, అధికారులతో సమావేశం ఏర్పాటు చేస్తామని హామీ ఇచ్చారు. సరఫరా చేసిన ప్రతి టన్ను చెరకుకు ₹౧,౦౦౦ రాష్ట్ర సూచిత ధరను పరిశీలించడానికి ఆయన అంగీకరించారు.
- కొందరు నాయకులు ఆయన సందేశాన్ని అభిప్రాయం కోసం గ్రామాలకు తీసుకెళ్లాలని కోరుతున్నారు. చక్కెర కనీస విక్రయ ధర, ఎఫ్ఆర్పీపై కేంద్ర కమిటీకి మరింత సమయం ఇవ్వాలని ఇతరులు భావిస్తున్నారు.
స్థిర–సమకాలీన అనుసంధానం
- ఇథనాల్ మిశ్రణ కార్యక్రమం (ఈబీపీ) మూడు లక్ష్యాలను అనుసరిస్తుంది: ముడి చమురు దిగుమతులను తగ్గించడం, ఉద్గారాలను తగ్గించడం, రైతు ఆదాయాలకు తోడ్పడం. దీనిలో ముడి పదార్థాల మిశ్రమం ఇంధన భద్రత, ఆహార భద్రత లక్ష్యాల మధ్య సమతుల్యతతో కూడిన ఎంపిక.
- ఉత్పత్తి తగ్గినప్పుడు చెరకు లేదా చక్కెరను ఇంధనానికి వాడటం ఆహార వినియోగంతో పోటీ పడుతుంది. ధాన్యం ఆధారిత ఇథనాల్ వల్ల ఒత్తిడి తృణధాన్యాలు, ఎఫ్సీఐ నిల్వలు, మొక్కజొన్న ధరలపైకి మారుతుంది.
- చెరకు ధరల నిర్ణయం పొరలుగా ఉండే వ్యవస్థ. కేంద్ర కనీస ధర (ఎఫ్ఆర్పీ), అంతకంటే ఎక్కువగా ఉండగల రాష్ట్ర సూచిత ధరలు (ఎస్ఏపీ), చెరకు బకాయిలు చెల్లించే మిల్లుల సామర్థ్యంపై ప్రభావం చూపే చక్కెర కనీస విక్రయ ధర కలిసి ఈ వ్యవస్థను ఏర్పరుస్తాయి. రైతుల ఆందోళన ఈ వ్యవస్థపై జరుగుతున్న ఘర్షణ.
సిలబస్ అనుసంధానం: జీఎస్౩ – ఆర్థిక వ్యవస్థ: వ్యవసాయ ధరల నిర్ణయం, ఆహార భద్రత, ఇంధన భద్రత, జీవ ఇంధనాల విధానం; జీఎస్౩ – పర్యావరణం: జీవ ఇంధనాలు, ఉద్గారాలు; జీఎస్౨ – పాలన: వ్యవసాయ ధరల నిర్ణయంలో కేంద్ర–రాష్ట్ర పాత్రలు.
నేపథ్యం
ఇథనాల్ మిశ్రిత పెట్రోల్ (ఈబీపీ) కార్యక్రమం / ఈ౨౦
చెరకు ధరల నిర్ణయం: ఎఫ్ఆర్పీ, ఎస్ఏపీ, చక్కెర కనీస విక్రయ ధర
అదనపు నేపథ్యం
- ఇథనాల్ సరఫరా సంవత్సరం ౨౦౨౫-౨౬కు (తాత్కాలికం) లీటరుకు నిర్ణీత ఇథనాల్ ధరలు ఇలా ఉన్నాయి: సి-హెవీ మొలాసిస్ ₹౫౭.౯౭, బి-హెవీ మొలాసిస్ ₹౬౦.౭౩, చెరకు రసం/చక్కెర/సిరప్ ₹౬౫.౬౧, మొక్కజొన్న ₹౭౧.౮౬. అందువల్ల కొత్త టెండరులో మొక్కజొన్న ధర ₹౬౮.౮౬ కావడం ఆ తాత్కాలిక స్థాయి కంటే తక్కువ అని కథనం పేర్కొంది.
- గతంలో ఇథనాల్ సరఫరా సంవత్సరాలు ౨౦౨౪-౨౫, ౨౦౨౫-౨౬ (౨౦౨౬ జూన్ ౩౦ వరకు) కోసం ఇథనాల్కు ౫౨ లక్షల మెట్రిక్ టన్నుల మిగులు ఎఫ్సీఐ బియ్యాన్ని ప్రభుత్వం అనుమతించింది. అలాగే ఇథనాల్ సరఫరా సంవత్సరం ౨౦౨౪-౨౫కు ౪౦ లక్షల మెట్రిక్ టన్నుల చక్కెర మళ్లింపునకు అనుమతించింది. ౨౦౨౬-౨౭ ఆదేశం చక్కెర వైపు ఈ అనుమతిని సున్నాకు తిప్పికొడుతోంది.
- భారతదేశ ఇథనాల్ ఉత్పత్తి సామర్థ్యం దాదాపు ౨౦ బిలియన్ లీటర్లుగా నమోదైంది. ఈ౨౦ను నిలబెట్టడానికి అవసరమైన సుమారు ౧౧ బిలియన్ లీటర్ల కంటే ఇది చాలా ఎక్కువ.
- ౨౦౨౬ అక్టోబరు ౧౪న చెరకు రైతులు లేవనెత్తిన అంశాలను పరిశీలించడానికి నీతి ఆయోగ్ మాజీ సభ్యుడు ప్రొ. రమేశ్ చంద్ నేతృత్వంలో ప్రభుత్వం ఒక కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది.
- మిల్లు వద్ద చక్కెర కనీస విక్రయ ధరను సవరించాలన్న డిమాండ్ను ఇది పరిశీలిస్తుంది.
- మిల్లుల్లో రికవరీ పరీక్ష, తూకం పద్ధతులను కూడా పరిశీలిస్తుంది.
- యంత్రాలతో కోసిన చెరకు బరువు నుంచి చేసే తగ్గింపులను కూడా పరిశీలిస్తుంది.
- కర్ణాటక, మహారాష్ట్ర రైతు ప్రతినిధులు కేంద్ర వ్యవసాయ, వినియోగదారుల వ్యవహారాల మంత్రులతో సమావేశమైన తర్వాత ఇది ఏర్పడింది. రైతు నాయకులు ప్రస్తావించిన "కేంద్ర కమిటీ" ఇదే అయ్యే అవకాశం ఉంది.
- మిల్లులు సముచిత రాబడి పొందలేకపోతున్నామని, చెరకు బకాయిలను సకాలంలో చెల్లించలేకపోతున్నామని చెప్పడంతో, చక్కెర కనీస విక్రయ ధరను ౨౦౧౯ ఫిబ్రవరి ౧౪న కిలోకు ₹౨౯ నుంచి ₹౩౧కి పెంచారు.
- ౨౦౨౬-౨౭ సీజన్కు క్వింటాలుకు ₹౩౬౫ ఎఫ్ఆర్పీని ఆర్థిక వ్యవహారాల కేబినెట్ కమిటీ ఆమోదించింది.
మెయిన్స్ కోణాలు
- ఆహారం–ఇంధనం మధ్య సమతుల్యత: ఉత్పత్తి పరిమితంగా ఉన్నప్పుడు చెరకు, చక్కెరను ఇథనాల్కు మళ్లిస్తే చక్కెర లభ్యతకు, ధరలకు ముప్పు వస్తుంది. చక్కెర మళ్లింపును సున్నాకు పెట్టడం వినియోగదారులకు, ధరల స్థిరత్వానికి ప్రాధాన్యం ఇస్తుంది.
- ముడి పదార్థాల మార్పు:
- కార్యక్రమం మొక్కజొన్న, విరిగిన బియ్యం, ఎఫ్సీఐ బియ్యంపై మరింత ఆధారపడుతుంది. దీనివల్ల ఎఫ్సీఐ నిల్వల లభ్యత, ధాన్యం ధరలు, నీటి వినియోగంపై ప్రశ్నలు తలెత్తుతాయి.
- మొక్కజొన్న ప్రోత్సాహకం తగ్గడం (₹౫.౭౯ నుంచి ₹౨.౭౯కు) వల్ల, ఎక్కువ భారం మోయమని కోరుతున్న సమయంలోనే ధాన్యం ఆధారిత ఉత్పత్తిదారుల రాబడి తగ్గుతుంది.
- ఇది డిస్టిలరీల ఆర్థిక స్థితిపై ఒత్తిడి తేవచ్చు.
- రైతులు – మిల్లులు – వినియోగదారులు:
- చెరకు రైతులకు అధిక కనీస ధర ఉన్నా, పంట వాడిపోవడం, ఆదాయంలో జాప్యం, టన్నుకు ₹౧,౦౦౦ ఎస్ఏపీ డిమాండ్లు వంటి సమస్యలు ఎదురవుతున్నాయి.
- మిల్లులు ఒక ఆదాయ మార్గాన్ని (చెరకు నుంచి ఇథనాల్) కోల్పోతున్నాయి. కనీస విక్రయ ధర, ఎఫ్ఆర్పీ ఒత్తిళ్లను ఎదుర్కొంటున్నాయి.
- ధరల నియంత్రణ వల్ల వినియోగదారులకు లాభం కలుగుతుంది.
- సమాఖ్య కోణం: ఎఫ్ఆర్పీని, చక్కెర కనీస విక్రయ ధరను కేంద్రం నిర్ణయిస్తుంది. కర్ణాటక వంటి రాష్ట్రాలు ఎస్ఏపీలను నిర్ణయించవచ్చు. ఆందోళనలు ఎలా పరిష్కారమవుతాయో ఇదే నిర్ణయిస్తుంది.
- విధాన సమన్వయం: ఈ౨౦ లక్ష్యం (ఇంధన భద్రత, ఉద్గారాలు) ఇప్పుడు వర్షాభావ సంవత్సరంలో చక్కెర భద్రతతో ఘర్షిస్తోంది. స్థిర మిశ్రమాలకు బదులు ఏటా ముడి పదార్థాల కేటాయింపు వంటి సరళత విధానానికి అవసరం.
- వాతావరణం, వ్యవసాయం: మహారాష్ట్ర, కర్ణాటకల్లో తక్కువ వర్షపాతం వాతావరణ వైవిధ్యం వ్యవసాయ, ఇంధన విధాన నిర్ణయాలను ఎలా నడిపిస్తుందో చూపుతోంది.
- ముందుకు మార్గం: ముడి పదార్థాల వైవిధ్యీకరణ (రెండో తరం ఇథనాల్, మొక్కజొన్న), నీటి వినియోగాన్ని ప్రతిబింబించే ధర సంకేతాలు, రమేశ్ చంద్ కమిటీ ద్వారా ధర, తూకం/రికవరీ వివాదాల సకాల పరిష్కారం, సామర్థ్య ప్రణాళిక.
సంభావ్య మెయిన్స్ ప్రశ్న
**జీఎస్౩ (ఆర్థిక వ్యవస్థ/వ్యవసాయం), ౧౫ మార్కులు:** "భారతదేశ ఇథనాల్ మిశ్రణ కార్యక్రమం ఇంధన భద్రత, రైతుల ఆదాయాలు, ఆహార భద్రత మధ్య సమతుల్యత సాధించాలి. ఇంధన సేకరణ నుంచి చక్కెర ఆధారిత ఇథనాల్ను ఇటీవల మినహాయించిన నేపథ్యంలో చర్చించండి."
సంబంధిత అంశాలు
- జాతీయ జీవ ఇంధనాల విధానం, ౨౦౧౮ (సవరణ ౨౦౨౨), శాటాట్, రెండో తరం ఇథనాల్
- అత్యవసర వస్తువుల చట్టం, ౧౯౫౫; చెరకు (నియంత్రణ) ఉత్తర్వు, ౧౯౬౬; చెరకు రిజర్వేషన్ ప్రాంతం
- కనీస మద్దతు ధర – ఎఫ్ఆర్పీ – ఎస్ఏపీ; సీఏసీపీ, ఆర్థిక వ్యవహారాల కేబినెట్ కమిటీ
- చక్కెర రంగ నియంత్రణ తొలగింపుపై రంగరాజన్ కమిటీ
- భారత ఆహార సంస్థ: నిల్వలు, బహిరంగ మార్కెట్ అమ్మకాలు
- ఇంధన భద్రత, ముడి చమురు దిగుమతులపై ఆధారపడటం
అంశాలు: GS3ఆర్థిక వ్యవస్థ
19 అక్టోబర్, 2026 నాటి అన్ని కరెంట్ అఫైర్స్ → · UPSC కరెంట్ అఫైర్స్ తెలుగులో