BrainParrot

ఒక జాతి గీతం: వందే మాతరం, ౨౦౨౬ జాతీయ గౌరవ సవరణ చట్టం మరియు బిజోయ్ ఇమ్మాన్యుయేల్

GS2పూర్తి నోట్ప్రచురణ: · నవీకరణ:

మూలం: ది హిందూ, 25 సెప్టెంబర్, 2026

సారాంశం

  • ౨౦౨౫లో వందే మాతరం ౧౫౦వ వార్షికోత్సవం జరిగినప్పటి నుంచి కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆరు చరణాలనూ ప్రోత్సహిస్తోందని సంపాదకీయం వాదిస్తోంది. ఇందుకు ౨౦౨౬లో కేంద్ర హోంమంత్రిత్వ శాఖ ఆదేశాలు, సర్క్యులర్లు, జాతీయ గౌరవ అవమాన నిరోధక (సవరణ) చట్టం, ౨౦౨౬ను ఉపయోగించిందని పేర్కొంది.
  • ఈ చర్యల మొత్తం ప్రభావం పాల్గొనడాన్ని తప్పనిసరి చేస్తోందని, స్వాతంత్ర్య తరం కుదుర్చుకున్న సర్వసమ్మతమైన "రెండు చరణాల" అవగాహనకు విరుద్ధంగా ఉందని చెబుతోంది.
  • టి.ఎం. కృష్ణ దాఖలు చేసిన సవాలు సర్వోన్నత న్యాయస్థానంలో పెండింగ్‌లో ఉందని పేర్కొంటూ, బిజోయ్ ఇమ్మాన్యుయేల్ (౧౯౮౬) తీర్పును పూర్తిగా వర్తింపజేయాలని, హోంమంత్రిత్వ శాఖ ఉత్తర్వులను రద్దు చేయాలని, మౌనం "అంతరాయం" కాదని స్పష్టం చేయాలని న్యాయస్థానాన్ని కోరుతోంది.

UPSC ప్రాసంగికత: ప్రాసంగికత: ✅ జీఎస్౨ — రాజ్యవ్యవస్థ: ప్రాథమిక హక్కులు (అధికరణ ౧౯, ౨౫), ప్రాథమిక విధులు, న్యాయసమీక్ష; జీఎస్౧ — సంస్కృతి/ఆధునిక చరిత్ర: వందే మాతరం

ప్రిలిమ్స్ కోసం ముఖ్యాంశాలు

  • జాతీయ గౌరవ అవమాన నిరోధక చట్టం, ౧౯౭౧: సెక్షన్ ౨ (పతాకం, రాజ్యాంగం), సెక్షన్ ౩ (గీతాలాపనను అడ్డుకోవడం / అంతరాయం కలిగించడం), శిక్ష మూడేళ్ల వరకు, జరిమానా, లేదా రెండూ.
  • ౨౦౨౬ సవరణ: సెక్షన్ ౩ను జాతీయ గేయానికి విస్తరిస్తోంది; ఇది స్వయంగా గానాన్ని తప్పనిసరి చేయదు, జాతీయ గేయాన్ని గానీ దాని చరణాలను గానీ నిర్వచించదు (సంపాదకీయం ప్రకారం).
  • బిజోయ్ ఇమ్మాన్యుయేల్ వర్సెస్ కేరళ రాష్ట్రం (౧౯౮౬): పాడకుండా గౌరవంగా నిలబడటం నేరం కాదు; అధికరణ ౨౫, అధికరణ ౧౯(౧)(ఎ) అంతరాత్మ రీత్యా అభ్యంతరం తెలిపేవారిని రక్షిస్తాయి. సంపాదకీయం ప్రకారం, శాసన మద్దతు లేని కార్యనిర్వాహక సూచనలు ప్రాథమిక హక్కులను కుదించలేవని కూడా ఈ తీర్పు పేర్కొంది.
  • అధికరణ ౫౧ఎ(ఎ): రాజ్యాంగాన్ని, జాతీయ పతాకాన్ని, జాతీయ గీతాన్ని గౌరవించాల్సిన విధి.
  • జన గణ మనను ౧౯౫౦ జనవరి ౨౪న జాతీయ గీతంగా స్వీకరించారు; రాజేంద్ర ప్రసాద్ భారతదేశ తొలి రాష్ట్రపతి.
  • "జాతీయ గేయం" గురించి రాజ్యాంగంలో ఎలాంటి నిబంధన లేదు.
  • వందే మాతరం: బంకిం చంద్ర చటర్జీ రచన; ౧౫౦వ వార్షికోత్సవం ౨౦౨౫లో జరిగింది.

గణాంకాలు, వివరాలు

  • ౧౯౩౭: జాతీయ సమావేశాలలో మొదటి రెండు చరణాలనే పాడాలని కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ కమిటీ తీర్మానించింది. తరువాతి చరణాలు మాతృభూమిని హిందూ దేవతలుగా ఆవాహన చేస్తాయి.
  • ౧౯౫౦ జనవరి ౨౪: జన గణ మనను జాతీయ గీతంగా స్వీకరించారు; వందే మాతరానికి "సమాన గౌరవం" ఇస్తామని రాష్ట్రపతి రాజేంద్ర ప్రసాద్ చెప్పారు.
  • ౨౦౨౫: గీతానికి ౧౫౦వ వార్షికోత్సవం; ప్రభుత్వం ఆరు చరణాలనూ ప్రోత్సహించడం ప్రారంభించింది.
  • ౨౦౨౬: ఆరు చరణాల అధికారిక రూపాన్ని నిర్దేశిస్తూ, బహిరంగ కార్యక్రమాలలో సామూహిక గానాన్ని తప్పనిసరి చేస్తూ, గేయాన్ని గీతానికి ముందు ఉంచుతూ హోంమంత్రిత్వ శాఖ ఆదేశాలు, సర్క్యులర్లు.
  • జాతీయ గౌరవ అవమాన నిరోధక (సవరణ) చట్టం, ౨౦౨౬ను పార్లమెంటు "తక్కువ చర్చతో" ఆమోదించింది.
  • సర్వోన్నత న్యాయస్థానం: హోంమంత్రిత్వ శాఖ ఉత్తర్వులతో కలిపి చదివితే ఈ చట్టం బలవంతంతో సమానమని టి.ఎం. కృష్ణ పిటిషన్ వాదిస్తోంది. జాతీయ గేయం ఏదో రాజ్యం నిర్ణయించవచ్చని, కానీ బిజోయ్ ఇమ్మాన్యుయేల్ (౧౯౮౬) ప్రకారం అంతరాత్మ రీత్యా అభ్యంతరం తెలిపేవారిని శిక్షించలేదని న్యాయస్థానం పేర్కొంది.
  • సంపాదకీయ డిమాండ్: బిజోయ్ ఇమ్మాన్యుయేల్‌ను పూర్తిగా వర్తింపజేయాలి, హోంమంత్రిత్వ శాఖ ఉత్తర్వులను రద్దు చేయాలి, మౌనాన్ని "అంతరాయం"గా చదవకూడదని స్పష్టం చేయాలి.

స్థిర–సమకాలీన అనుసంధానం

జాతీయ చిహ్నాలను ఉద్దేశపూర్వక అవమానం నుంచి రాజ్యం రక్షించవచ్చు. కానీ శాసన మద్దతు లేని కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వు ద్వారా పౌరులను ఒక భావప్రకటన చర్య (గానం) చేయమని బలవంతపెట్టలేదు. బిజోయ్ ఇమ్మాన్యుయేల్ (౧౯౮౬) ఈ రేఖను గీసింది: మౌనంగా, గౌరవంగా పాల్గొనకపోవడం నేరం కాదు, "అంతరాయం" కూడా కాదు, అది అంతరాత్మ మరియు భావప్రకటన హక్కులచే రక్షితం. ౨౦౨౬ సవరణ, హోంమంత్రిత్వ శాఖ ఉత్తర్వులు కలిసి అంతరాయాన్ని శిక్షించే స్థాయి నుంచి పాల్గొనడాన్ని బలవంతపెట్టే స్థాయికి ఆ రేఖను దాటుతున్నాయా అన్నదే కీలకమైన న్యాయ ప్రశ్న.

సిలబస్ అనుసంధానం: జీఎస్౨ – రాజ్యవ్యవస్థ: ప్రాథమిక హక్కులు (అధికరణ ౧౯(౧)(ఎ), అధికరణ ౨౫), ప్రాథమిక విధులు (అధికరణ ౫౧ఎ), కార్యనిర్వాహక ఆదేశాలు – శాసనం, న్యాయసమీక్ష; జీఎస్౧ – భారతీయ సంస్కృతి మరియు స్వాతంత్ర్య పోరాటం (వందే మాతరం, ౧౯౩౭ కాంగ్రెస్ తీర్మానం).

నేపథ్యం

జాతీయ గౌరవ అవమాన నిరోధక చట్టం, ౧౯౭౧

బిజోయ్ ఇమ్మాన్యుయేల్ వర్సెస్ కేరళ రాష్ట్రం (౧౯౮౬)

వందే మాతరం / జాతీయ గేయం

అదనపు నేపథ్యం

  • అధికరణ ౫౧ఎ కింద మొదటి ప్రాథమిక విధి రాజ్యాంగాన్ని పాటించడం, దాని ఆదర్శాలను, సంస్థలను, జాతీయ పతాకాన్ని, జాతీయ గీతాన్ని గౌరవించడం. జాతీయ గేయం పేరు అందులో లేదు.
  • ౨౦౨౬కు ముందు జాతీయ గౌరవ అవమాన నిరోధక చట్టం మూడు అంశాలను మాత్రమే కవర్ చేసింది. జాతీయ గౌరవ చిహ్నాలుగా రాజ్యాంగం, జాతీయ పతాకం, జాతీయ గీతాన్ని మాత్రమే గుర్తించింది.
  • ఈ సవరణను ౨౦౨౬లో బిల్లుగా ప్రవేశపెట్టారు. పత్రికా సమాచార కార్యాలయం వివరణ ప్రకారం, ఇది సెక్షన్ ౩ రక్షణను జాతీయ గీతానికి, జాతీయ గేయానికి రెండింటికీ విస్తరిస్తోంది. శిక్ష (మూడేళ్ల వరకు, జరిమానా, లేదా రెండూ) మారలేదు. దీని ఉద్దేశ్యాలు, కారణాల ప్రకటన ౧౯౫౦ జనవరి ౨౪న జరిగిన రాజ్యాంగ పరిషత్ సమావేశాన్ని గుర్తుచేస్తోంది. ఆ సమావేశంలో రాజేంద్ర ప్రసాద్ స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో వందే మాతరం పాత్రను ప్రస్తావించారు.

మెయిన్స్ కోణాలు

  • చట్టం వర్సెస్ కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వులు: సవరణ పైకి చూస్తే గానాన్ని తప్పనిసరి చేయదు, కానీ హోంమంత్రిత్వ శాఖ ఉత్తర్వులు (ఆరు చరణాల అధికారిక పాఠం, తప్పనిసరి సామూహిక గానం, గీతానికి ముందు గేయం) బలవంతాన్ని సమకూరుస్తున్నాయి. శాసన మద్దతు లేని కార్యనిర్వాహక సూచనలు ప్రాథమిక హక్కులను కుదించలేవని బిజోయ్ ఇమ్మాన్యుయేల్ పేర్కొంది. అందువల్ల చట్టాన్ని కాకుండా ఉత్తర్వులను పరిశీలించాలని న్యాయస్థానాన్ని కోరుతున్నారు.
  • అంతరాత్మ, మతం (అధికరణ ౨౫, అధికరణ ౧౯(౧)(ఎ)): గౌరవపూర్వక మౌనం రక్షితం. "అంతరాయాన్ని" శిక్షించే క్రిమినల్ నిబంధన (సెక్షన్ ౩)ను పాల్గొనకపోవడానికి విస్తరించకూడదు. అంతరాయం (శిక్షార్హం), మౌన అసమ్మతి (రక్షితం) మధ్య ఉన్న రేఖే కేంద్ర పరీక్ష.
  • రాజ్యాంగ దేశభక్తి వర్సెస్ మెజారిటీవాద ఏకరూపత: దేశభక్తి అంటే పౌరుల మధ్య సంఘీభావమే తప్ప బలవంతపు ఏకరూపత కాదని సంపాదకీయం వాదిస్తోంది. ౧౯౩౭ రాజీ (రెండు చరణాలు), ౧౯౫౦లో రాజేంద్ర ప్రసాద్ ఇచ్చిన హామీని "సర్వసమ్మత అవగాహన"గా ఉదహరిస్తోంది.
  • ప్రక్రియ: సవరణను "తక్కువ చర్చతో" ఆమోదించారు; అంతరాత్మను తాకే చిహ్నాల శాసనాలకు మరింత విస్తృత చర్చ అవసరం.
  • ప్రతి వాదన (సమతుల్యత): జాతీయ చిహ్నాన్ని, దాని గౌరవాన్ని క్రమబద్ధీకరించే హక్కు రాజ్యానికి ఉంది, సెక్షన్ ౩ ఉద్దేశపూర్వకంగా అడ్డుకోవడాన్ని లేదా అంతరాయం కలిగించడాన్ని మాత్రమే శిక్షిస్తుంది. హోంమంత్రిత్వ శాఖ ఉత్తర్వులు కేవలం ప్రోటోకాల్ మాత్రమేనా లేక బలవంతపు స్వభావం కలవా అనేదే న్యాయస్థానం నిర్ణయించాల్సిన అంశం.
  • ముందున్న మార్గం: ౧౯౭౧ చట్టాన్ని (సవరించిన రూపంలో) బిజోయ్ ఇమ్మాన్యుయేల్‌కు అనుగుణంగా సంకుచితంగా అన్వయించాలి; అధికారిక మార్గదర్శకాలను సలహాపూర్వకంగా ఉంచాలి; భిన్నత్వంలో ఏకత్వ ఆదర్శాన్ని కాపాడేందుకు బహిరంగ కార్యక్రమాలలో రెండు చరణాల రూపాన్ని అనుమతించాలి.

సంభావ్య మెయిన్స్ ప్రశ్న

**జీఎస్౨, ౧౫ మార్కులు:** "జాతీయ చిహ్నాల పట్ల గౌరవాన్ని వాటిలో పాల్గొనమని పౌరులను బలవంతపెట్టడం ద్వారా సాధించలేం." బిజోయ్ ఇమ్మాన్యుయేల్ (౧౯౮౬), జాతీయ గేయానికి సంబంధించిన ఇటీవలి చర్యల నేపథ్యంలో చర్చించండి.

సంబంధిత అంశాలు

  • అధికరణ ౧౯(౧)(ఎ), అధికరణ ౨౫–౨౮, "అంతరాత్మ రీత్యా అభ్యంతరం తెలిపేవారు" సిద్ధాంతం; అధికరణ ౫౧ఎ (ప్రాథమిక విధులు)
  • అధికరణ ౧౯(౧)(ఎ) కింద మాట్లాడకుండా ఉండే హక్కు / బలవంతపు భావప్రకటన న్యాయశాస్త్రం; శ్యామ్ నారాయణ్ చౌక్సే (సినిమా హాళ్లలో గీతాలాపన, ౨౦౧౬–౧౮)
  • కార్యనిర్వాహక అధికారం వర్సెస్ శాసనం (అధికరణ ౭౩, అధికరణ ౧౬౨, అధికరణ ౧౩); రాజ్యాంగ నైతికత
  • భిన్నత్వంలో ఏకత్వం; జాతీయ చిహ్నాలపై రాజ్యాంగ పరిషత్ చర్చలు; ౧౯౩౭ కాంగ్రెస్ తీర్మానం

అంశాలు: GS2రాజనీతి

ఈ నోట్స్‌ను ఎలా రాసి, తనిఖీ చేస్తాం →

25 సెప్టెంబర్, 2026 నాటి అన్ని కరెంట్ అఫైర్స్ → · UPSC కరెంట్ అఫైర్స్ తెలుగులో